Harcama ilkeleri

Harcama mı daha önemli kazanma mı? 
Kazanma emek veya sermaye ile gelir elde etmektir. Kazanç çalışmaya, hesap yapmaya bağlı olduğu kadar kaderle ilişkilidir. Buna bazıları şans diyor. Ana-babasından, evlendiği eşinden vesaire ciddi miras kalan bir kişi şanslıdır, kaderi böyledir.
Harcama kişinin sahip olduğu geliri veya serveti bir faydada kullanmak için değerlendirmedir. Kişinin kendisinin, ailesinin, bakmakla yükümlü olduklarının istekleri, talepleri veya bir erdem için sarf etmesidir. Bu yönüyle harcama büyük ölçüde insanın iradesinin eseridir. Ahlak kitaplarında harcamalarda itidal yani ölçülü olmak, israfa veya tebzire (pintiliğe) dikkat çekilir. İsraf malı saçıp savurmaktır,  bir anlamda bunlar gereksiz harcamalardır. Buna karşılık pinti olmak, yani harcanması gerekli olan yerde harcamamak da kötü ahlaktır.
Alışkanlıklar büyük oranda harcamaları belirler. Bunun için küçüklükten itibaren harcamalarda ölçülü olmak üzerinde durmakta yarar vardır.  Harcama nefsi tatmin etmek midir, yoksa ihtiyaçları giderme midir?
Bazıları gelirlerini artırmak için kumar, sanal oyunlar peşine düşerler. Ama gelirin esas kaynağının emek, çalışma, ticaret, sanayi ve tarımsal üretim olduğunu unutmamak gerekir. Kumar ve sanal oyunlar sonu olmayan işlerdir, yani sonları pişmanlık ve hüsrandır. 
Bereket ise kişinin kazanmasının ve harcamasının mutluluğunu tatmasıdır. Bu sebeple bereket insan davranışlarının kat kat meyve vermesidir. Adeta toprağa atılan bir buğday tanesinin başaklar halinde ürün çıkarmasıdır. 
İnsan harcama yaparken nasıl kazanıldığını düşünmelidir. Nasıl kazanıldığı düşünülmeden yapılan harcamalar çoğu kez israfa gitmektedir. Anadolu kültüründe, irfanında analar, nineler alışveriş yaparken yiyeceklerin, giyeceklerin ve diğer malların cinslerini, fiyatlarını, kalitelerini inceler, bütçeleri ile karşılaştırırlar(dı). Marka hastası değillerdi bu sebeple “kazıklanmazlardı”. Alışveriş dükkanları ile güven ilişkileri vardı. Yani aldatılma şüpheleri yoktu. Bu sebeple hesap yaparlardı. Gösteriş tüketiminden kaçınırlardı. 
Bir kuruşun hesabını yapmayan bir kuruş sahibi olamaz. Zaten yeterli olmayan finans kaynakları israfa, özellikle lüzumsuz, hatta bir süre sonra sağlığa zarar veren maddelere sarf edildiğinde maddi ve manevi bakımdan pek çok zarar ortaya çıkar. Burada albenisi yüksek ama yıkıcılığı fazla olan reklamları, özellikle sosyal medyadaki yönlendirmeleri iyi anlamak gerekiyor. Belki bunları serbest piyasa gereği tümüyle yasaklamak mümkün olmayabilir. Ancak bunları kendi silahlarıyla vurmak gerekir.
Basit tasarruf kurallarıyla bir davranış bazen tüm toplumun hayatını, ekonomisini ve refah düzeyini değiştirebilir. Damlaya damlaya göl olur, kuralı unutulmamalıdır. 
Nice iktisat, işletme okuyup okuttuğu halde harcamalarını kontrol etmeyenlerin iki yakaları bir araya gelmiyor. 
Günümüzde mal ve hizmet türleri ve özelliklerinin çok fazla olması harcamayı dolayısıyla tüketiciyi ciddi olarak zora sokmaktadır. Belki bu çerçevede aşağıdaki bilgiler faydalı olabilir: Ticaret Bakanlığı ve TÜBİTAK işbirliğiyle geliştirilen marketfiyati.org.tr platformu, zincir marketlerdeki 50 bine yakın ürünün fiyatlarını anlık karşılaştırma imkanı sunmaktadır. Tüketiciler, bulundukları yere yakın marketlerdeki ürünleri aratarak en uygun fiyatlı ve en hesaplı listeyi oluşturabilir, fahiş fiyat artışlarını şikayet edebilir.
Ticaret Bakanlığı Fiyat Karşılaştırma ve Şikayet Platformları şunlardır:
•    Market Fiyatları Karşılaştırma Sitesi: marketfiyati.org.tr adresinden veya mobil uygulamalardan erişilebilen platform, zincir marketlerin fiyatlarını tek ekranda toplar.
•    e-Devlet Fiyat Bilgisi: Ticaret Bakanlığı bünyesindeki fiyat bilgisi sorgulama hizmeti, e-Devlet üzerinden kullanılabilir.
•    ALO 175 Tüketici Danışma Hattı: Fahiş fiyat artışları ve raf/kasa fiyatı farkları bu hatta şikayet edilebilir.
•    Ticaret İl Müdürlükleri: Fiyat etiketi ve haksız fiyat denetimleri bu birimlerce yürütülür. 
Sistemle; Zincir marketlerdeki güncel fiyatlara hızlı erişim, 50 bine yakın üründe marketler arası fiyat farklarını görme, yakındaki marketlerin fiyatlarını kıyaslama ve marketlerdeki gizli zamlara karşı denetim yani şeffaflık avantajı sağlamaktadır.
Hadisi şerifte Peygamberimiz insanların beş şeyden sorumlu olduğunu belirtir:  “Kıyamet gününde insanoğlu şu beş şeyden hesaba çekilmedikçe Rabbinin huzurundan bir yere kımıldayamaz: Ömrünü nerede ve nasıl geçirdiğinden, gençliğini nerede yıprattığından, malını nereden kazanıp nerede harcadığından, bildiği ile amel edip etmediğinden.”
KURBAN BAYRAMINIZI TEBRİK EDERİM.