Geçmişin hatıralarıyla geleceğin beklentileri arasında sıkışan modern insanın zamanla imtihanı
İnsan, hayatı boyunca bir şeyleri bekleyerek yaşar. Çocuk büyümeyi, genç geleceğini, çalışan emeğinin karşılığını, yalnız insan kendisini anlayacak birini, yaşlı ise çoğu zaman geçmişte kalan güzel günleri bekler. Kimi kavuşmayı, kimi iyileşmeyi, kimi değişmeyi, kimi de bir gün her şeyin yoluna girmesini...
Fakat bütün bu bekleyişlerin arasında gözden kaçırdığımız önemli bir gerçek var: İnsan, bazen beklediği şeyin gerçekleşmesini umarken yaşamakta olduğu hayatı tüketir.
Geçmişin hatıralarıyla geleceğin hayalleri arasında gidip gelen zihin, içinde bulunduğu zamanın kıymetini fark edemeyebilir. Kaybettiklerini geri getirmek için geçmişin kapısını defalarca çalanlar, henüz yaşanmamış günlerin hesabını yapanlar ve hayatı sürekli daha uygun bir zamana erteleyenler... Herkes bir şeylerin değişmesini beklerken hayat, kendi sessiz akışında ilerlemeye devam eder.
Belki de insanın en büyük yanılgısı, hayatın bir gün başlayacağını zannetmesidir.
Zamanın yavaşladığı yerde insan kendisiyle karşılaşır.
Köy hayatını düşündüğümüzde zamanın farklı bir ritimle aktığını görürüz. Sabahın ilk ışıklarıyla başlayan emek, mevsimlere göre şekillenen işler, toprağa bırakılan tohumun filizlenmesini beklemek, bir ağacın meyve vermesi için yıllara yayılan sabır... Bütün bunlar yalnızca gündelik yaşamın parçaları değil, aynı zamanda insana hayatın işleyişini öğreten doğal tecrübelerdir.
Köyde insan, çoğu zaman doğanın takvimine göre yaşar. Yağmurun yağmasını, toprağın ısınmasını, ekinin olgunlaşmasını bekler. Bir çiftçi tohumu toprağa bıraktığında ertesi sabah meyve beklemez. Çünkü bilir ki her gelişmenin kendine ait bir zamanı vardır. Tohumun toprağın altında geçirdiği sessiz zaman da büyümenin bir parçasıdır.
Şehir hayatında ise bu doğal ritmin yerini çoğu zaman hız almıştır. Her şeyin daha çabuk gerçekleşmesini istiyoruz. Daha hızlı üretmek, daha fazla kazanmak, daha kısa sürede ulaşmak ve daha erken sonuç almak... Teknoloji mesafeleri kısaltırken sabrımızı da tüketiyor. Birkaç saniyede ulaşabildiğimiz bilgiye, birkaç dakika içinde gönderdiğimiz mesaja alışan zihin, hayatın doğal süreçlerine karşı tahammülsüzleşiyor.
Oysa toprağın bile mevsimini beklediği bir dünyada insanın her şeyi hemen istemesi, çağımızın en büyük çelişkilerinden biridir.
Elbette köy hayatı bütün zorluklardan arınmış, kusursuz bir yaşam biçimi değildir. Orada da yoksulluk, geçim sıkıntısı, emek ve mücadele vardır. Ancak doğayla kurulan ilişkinin insana kazandırdığı bir düşünme alanı bulunur. İnsan, bazen bir ağacın gölgesinde otururken, bazen tarlanın başında beklerken, bazen de günün yorgunluğunu bir kapı önünde dinlendirirken hayatı yeniden düşünme imkânı bulur.
Çünkü düşünmek için bazen yalnızca zaman değil, zamanın içinde kendimize ayırabildiğimiz bir boşluk da gerekir.
Beklemek başka, sabretmek başkadır.
İnsan her beklediğinde sabretmiş olmaz. Bazen geçmişin esiri olduğu için bekler, bazen geleceği kontrol edebileceğini düşündüğü için. Kimi, kaybettiği bir insanın geri dönmesini bekler; kimi, geçmişte yaşadığı bir haksızlığın telafi edilmesini. Kimi de bütün hayatını henüz gerçekleşmemiş ihtimallerin üzerine kurar.
Oysa geçmişten ders almak başka, geçmişte yaşamaya devam etmek başkadır. Geleceğe hazırlanmak başka, geleceğin kaygısıyla bugünü tüketmek başkadır.
Sabır, yalnızca zamanın geçmesini seyretmek değildir. Zaman geçerken insanın kendisini, düşüncelerini ve davranışlarını olgunlaştırabilmesidir. Bir ağacın büyümesine sabreden insan gibi, kendi hayatındaki gelişmelerin de bir süreç gerektirdiğini kabul edebilmektir.
İnsan bazen beklediği şeyin gecikmesine değil, kendi beklentilerinin esiri olmasına üzülmelidir.
Modern insanın en büyük kayıplarından biri, birbirine ayırdığı zamandır.
Eskiden insanlar bir kapının önünde oturur, birbirlerinin hâlini sorar, bir bardak çay eşliğinde uzun uzun konuşurdu. Komşuluk yalnızca aynı sokakta oturmak değil, birbirinin derdinden haberdar olmaktı. Birinin kapısı çalındığında diğerinin ne yaşadığını merak eden bir toplumsal duyarlılık vardı.
Bugün iletişim imkânlarımız hiç olmadığı kadar arttı. Dünyanın öbür ucundaki bir insanla saniyeler içinde bağlantı kurabiliyoruz. Fakat aynı masada oturduğumuz insanla göz göze gelmekte, onu gerçekten dinlemekte ve derdine vakit ayırmakta zorlanabiliyoruz.
Aynı evin içinde yaşayan insanlar birbirlerinin hayatına yetişemiyor. Anne babalar çocuklarının büyüdüğünü, çocuklar anne babalarının yaşlandığını çoğu zaman gündelik telaşın içinde fark edemiyor. Birlikte yaşadığımız hâlde birbirimizin hayatına dokunamadığımız bir zamandan geçiyoruz.
Şehirler büyüdükçe mesafeler kısaldı; fakat insanların birbirine yetişmesi zorlaştı.
Belki de bugün en çok ihtiyaç duyduğumuz şey, daha hızlı iletişim kurmak değil, birbirimize daha fazla zaman ayırabilmektir.
Hayatın küçük ayrıntılarında saklı büyük hakikatler vardır.
İnsan çoğu zaman büyük mutlulukların peşinde koşarken sahip olduğu küçük nimetleri görmez. Bir sabah kahvaltısı, anne duası, babanın nasihati, çocuğun gülüşü, dostun ziyareti, yağmurdan sonra toprağın kokusu...
Bunlar hayatın sıradan ayrıntıları değildir. İnsan, çoğu zaman kıymetini ancak kaybettiğinde anladığı nimetlerin arasında yaşar.
Şükür, yalnızca sahip olduklarımızı saymak değil, onların hayatımızdaki anlamını fark edebilmektir. Ömür ise bize verilmiş bir emanettir. Bu emaneti yalnızca kazanmak, biriktirmek ve yetişmek uğruna tüketmek, insanın kendisine karşı da bir sorumluluk ihmalidir.
İnsan, geleceğini düşünmeli, geçmişinden ders çıkarmalıdır. Ancak bunların hiçbirisi bugünün hakkını elinden almamalıdır.
Çünkü geçmiş değiştirilemez, geleceğin bütün ihtimalleri kontrol edilemez. Fakat insan, bugününü nasıl yaşayacağı konusunda sorumluluk sahibidir.
Belki de artık biraz yavaşlamanın, etrafımıza yeniden bakmanın, birbirimizi gerçekten dinlemenin ve hayatın içindeki küçük güzellikleri fark etmenin zamanıdır.
Bir ağacın meyve vermesi için geçen zamana sabreden insan, kendi hayatının olgunlaşmasına neden tahammül edemiyor?
Unutmayalım; hayat, ertelenebilecek bir hazırlık süreci değil, her anıyla yaşanması gereken bir emanettir.
İnsan bazen geçmişin hatıralarını geleceğin hayallerine taşıyarak bugünün gerçekliğini ıskalar. Oysa hayat, beklediğimiz yerde değil, yaşadığımız yerdedir.
