Birlik Vakfı Genel Merkezi her cumartesi bir konferans düzenlemektedir. 7 Kasım 2026 günü Sanayi ve Ticaret eski bakanı, TOBB eski Başkanı Ali Coşkun konuşmacıydı. Ali Bey’in yetiştiği çevre ve tecrübeleri bakımından önemli bir şahsiyet olarak farklı özellikleri olduğu bu konferansında daha çok anlaşıldı. O elektrik mühendisi ve mali müşaviri olduğu gibi pek çok şarkı ve ilahinin söz yazarı ve bir şairdir. Birçok vakıf ve dernek kurucusudur. İş Dünyası Vakfı, Birlik Vakfı, Erzincan Eğitim ve Kültür Vakfı (EKEV) bunlar arasındadır (EKEV, 13 Mart 1992 yılında meydana gelen deprem hakkında doçentlik çalışmamız olan Erzincan ve Deprem adlı kitabı yayınladı). Bunun için böyle şahsiyetlerin tecrübelerinin yeni nesle aktarılması ve iş dünyası ile siyasi çevrelerin bu tecrübelerden faydalanması büyük önem taşımaktadır.
TBMM Eski Başkanı Sayın İsmali Kahraman bey Ali beye vefakarlığını konferansı teşrifle belirtti. Rahmetli hocam Sabahattin Zaim beyefendi, Ali Bey'den sıkça bahsederdi. Anlaşılan Hoca ile Ali Bey arasında kuvvetli bir bağ vardı. Ali Bey hocayı kalp ameliyatı sonrasında Haseki Hastanesi bitişiğindeki binada ziyarete gelmişti.
Ali Coşkun bey Erzincan Kemaliye Başpınar köyünden hamil-i Kur’an bir babanın çocuğudur. Babası Etibank'ta memur olmak için Ankara'ya taşınmış. Ali Bey orada küçük yaşta Hergelen meydanında simitçilik yapmış, gazete dağıtmış, sonra Teknik Lise okumuş yani işin çıraklığını yapmış, Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği bölümünde okurken fakülte laboratuvarlarının elektrik işlerini yapmıştır. Sonra kader onu Türkiye'de sanayinin İstanbul dışına ilk çıkışının örneklerinden olan Çanakkale Seramik Fabrikası kurucusu İbrahim Bodur Bey ile karşılaştırmış. 35 yıl burada biifiil çalışmış, burada elektrik mühendisi müdür makam arabası olarak bisiklet kullanmış, 1960'lı yıllar ihtilal döneminde fabrikaların kurulduğu Çan ve civarında köylülerle bütünleşme gerektiğinde köylere özel sektör olarak elektrik götürmüş. Türkiye'nin enerji sorunları raporunu yazmış ve diğer pek çok çalışmaya imza atmıştır. Yani Ali Coşkun bey halkın içinden çıkmış, sanayileşme serüvenini, teknik ve mali yönünü, siyasetin sosyal ve kültürel tabanını bilen birisidir.
Rahmetli Nevzat Yalçıntaş Hoca ile de beraber çalışmışlar. Nevzat Hocanın kürsüsünde doktora eğitimimde dersini almıştım. Rahmetli Turgut Özal'ın başbakanlığı döneminde ona raporlar hazırlamış, Türkiye Odalar ve Birliği başkanlığı sonra bakanlık yapmış son dönemde AK Parti hükümetlerinde de görev almıştır.
Konferansta Türkiye ekonomisi ile ilgili tespitlerinden not aldığımız bazı konuları şöyle sıralayabiliriz:
-Dünyada ticaret artık tek pazara doğru gidiyor. Teknoloji insanı yönlendiriyor. Dünyayı iyi değerlendirmek, anlamak gerekir.
-Ekonominin ana omurgası yönetimdir. Bunun için ekonomi yönetimini ciddiye almak gerekir.
-Lozan’da duyunı umumiye kaldırıldı. Borçları ise 1954 yılında ödenebildi. Şakir Zümre silah yaparken, fabrikası kapatılıp soba imal eder hale getirildi. Nuri Demirağ da aynı şekilde… Danimarka’da Türk uçağı sergileniyor, bir dönem ambülans uçağı olarak oralarda kullanılmış, ama bizde uçak imalatı ihmal edildi. Bunlar tarihi bilmenin gerekli olduğunu gösterir. Geçmişten ders almayanlar, geleceklerini planlayamazlar.
-Türkiye’nin GSYİH’sı 2026 yılı için 1,8 trilyon $ burada tarımın payı % 5.5, sanayinin payı % 26.7; hizmetlerin payı ise % 61,5. Bu şekilde ekonomimizin olması uygun değildir, tarım ve sanayinin payı artırılmalıdır. Tarım ürünleri ithalatı fazlalaşmaktadır. Dolayısıyla tarıma öncelik verilmelidir. Hizmetlerdeki büyüme sağlıklı değildir. Burada tarıma dayalı sanayi üzerinde durulmalıdır. Sanayi sosyal hayatı geliştirir. Şehirciliği geliştirir. Teknoloji öncülüğünde sanayinin geliştirilmesi önem taşır.
Sayın Coşkun, üniversite sanayi işbirliğine dair tecrübelerini ve görüşlerini de belirtmiştir. Bir dönemler üniversite hocaları sanayi işletmeleri ile irtibatlı olmamışlardır, bunun sebebi ideolojiktir. Çünkü buralarda sanayi ile işbirliği sermaye sınıfına hizmet etmek olarak görülmüştür. Halbuki böyle düşünenler Sabahattin Zaim hocanın ifadesiyle yönleri daima batıya olmuştur. Sanayiciler de komünist iddiasıyla üniversiteye mesafeli davranmıştır. Yani Türkiye’de sanayi üniversite işbirliği kısır bir döngüye girmiştir. Bunun yıkılması KOSGEB çalışmaları ile başlamıştır. Üniversitelerdeki tezlerin finansmanı sağlanmış, sanayi tezleri desteklenmiştir. Dış Ekonomik ilişkiler Konseyi 130 ülke ile işbirliği geliştirmektedir.
Sayın Coşkun’un devlet tecrübesine dayanarak şu sözünü birkaç defa tekrarlamıştır: Bürokrat olmadan devlet idaresi olmaz. Ancak bürokratik engelleri de kaldırmak, iş yapmayı kolaylaştırmak gerekir.
Devleti iç politikadaki istikrar, dış politikada ülke menfaatlerinin takibi ve ekonomi yönetimi güçlü hale getirir:
Zengin millet-güçlü devlet birlikte düşünülmelidir.
Ekonomi yönetiminde dar boğazlar krizlerin esas sebepleri bütçe açığı, cari açık ve borçlanmadır.
1-Bütçe açıklarının temel sebebi israf ve tasarrufa riayet etmemektir. Ülkemizde bütçenin önemli bir kısmı faize gitmektedir. Verginin %20’si faize gidiyor.
2-Cari açık önemli bir problem olmayı sürdürmektedir.
3-Karşılıksız para basılmasının yol açtığı sorunlar ve Merkez Bankasının bağımsızlığını vurgulamıştır. Dış borçlanma 539 milyor $ bunun 318 milyarı özel kesimin, geri kalanı kamu kesiminindir.
Bunun sonucunda yüksek faiz, enflasyon, işsizliktir. Gelir dağılımı da ciddi olarak bozulmaktadır. Açlık ve yoksulluk sınırları da yükselmektedir.
1950’lerden sonra demiryolları ihmal edildi, sanayinin gelişmesinde rahmetli Erbakan’ın ağır sanayi hamlesinin önemini anlamak gerekir.
Yanlışlarda ısrar etmemek gerekir. 2 A prensibi: adalet ve ahlaktır. Ev,iş ve devlet idaresinde önemlidir.
Aile önemli olup tahrip olmamalı.
Düşünce ve ifade özgürlüğü, din ve civdan özgürlüğü ve teşebbüs özgürlüğünü ihmal etmemek gerekir.
STK’larda çalışmak gerekir, özellikle vakıflarda nakdi olan nakdini yoksa vaktini vakfetmelidir. Vakıflarda dünya karşılığı yoktur, ahiret karşılıpı vardır.
Döviz-borsa-faiz döngüsü üretimi artırabilir mi? Kuşkusuz, hayır.
Parasal politikaların disiplini, mali politikalarla denetimin sağlanması bunların üretiimle bütünleştirilmesi gerekir.
Ayrıcı Sayın Coşkun bazı uluslararası konulara mesela Eurofighter ile F-35 katılma serüvenine de temas etmiştir: Eurofihterun yüzde 35’i Türkiye’de imal edilmesi, softwarein beynin Türkiye’ye verilmesi söz konusu iken ancak iç ve dış odaklı engeller ortaya çıkarılmıştır. Bir diğer tarihi hatırlatmada rahmetli Özal’ın Baba Bush’a Kuzey Irak konusundaki ikazıdır.
Sayın Coşkun konuşmasının sonunda anne ve babasının nasihatlerini şöyle aktardı:
-Babasının nasihatı: itibar kırk yılda kazanılır, ama kırk saniyede biter.
-Anasının nasihatı: (İstanbul’a gidişinde) iyiler içinde iyi kalmak normal, ama kötüler içinde iyi kalmak fazilettir. Hak edilmeyenler haramdır.
Ali Coşkun beye teşekkürlerimizi sunarken sağlıklı, hayırlı uzun ömürler niyaz ederiz.