İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği, İGİAD XI. Türkiye İş Ahlakı Zirvesini Güven Ekonomisi ve İnsani Finans başlığında 07.11.2026 günü Fatih Neslişah Kültür Merkezi’nde yaptı.
İGİAD, girişimciliğin teşvik edilmesi ve iş ahlakının yaygınlaştırılması hususunda bilgilendirme, eğitim ve yayın faaliyetleriyle iş dünyasında ahlaki bir duyarlılık oluşturmayı amaçlamaktadır. İGİAD ahlaki olmayan bir işi meşru kabul etmeyerek piyasa şartlarını yeniden sorgulamakta, hak eksenli bir iş hayatının inşası için gayret sarf etmekte ve helal kazancın adil paylaşımını yaygınlaştırmaya çalışmaktadır. Öte yandan bu yönde çalışacak girişimcileri desteklemekte, onlara rehber olmayı, model sunmayı ve bu bağlamda iş hayatını dayanışma ekseninde yeniden kurmayı amaçlamaktadır.
İGİAD, Türkiye’de iş dünyasının gündemine iş ahlakını taşıyan ilk kuruluştur. Bu çerçevede insani geçim ücreti araştırması, verdiği girişimcilik ödülleri, düzenlediği iş ahlakı zirvesi ve yayımladığı iş ahlakı raporları ile kuruluşundan bugüne Türkiye’deki iş dünyasına önemli katkılar sağlamıştır.
Son zirve açılış konuşmasında dernek başkanı Hüseyin Akça, ahlakın iktisadi hayatta belirleyiciliği, adil ve güvenilir olmanın iktisadi hayattaki yeri ve haksızlığa rıza göstermeme üzerinde durmuştur.
Durham Üniversitesi İslam Ekonomisi öğretim üyesi Prof. Dr. Mehmet Asutay sunumunda İnsani Finans ve Güven Ekonomisi üzerine yapmıştır. Konuşmada öne çıkan konuları şöyle sıralayabiliriz:
Değerli meslektaşımız Asutay, krizlerin temelinde ahlakın görüldüğünü belirtir. 2008 İngiltere Londra borsa krizine tesadüf eden günlerde kraliçenin kendisine yapılan detaylı teknik sunum sonrasında “Hepsini biliyordunuz da bu krizi neden fark etmediniz?” sorusuna “analizlerde insan unutuldu” diye cevap verilir. Gerçekten finansal dünyada insan unutulmaktadır. Yapay zekada da insan unutuluyor. İnsan metalaştırılıyor, borçlu hale getiriliyor. Bu sebeple ekonomi ve finans insanileştirilmelidir. İnsan araç yerine amaç olmalıdır.
Dünyada finansal piyasa mal piyasasının yaklaşık beş katıdır. Corporativzm İslam’a uygun değildir. Borçluluk derinleşmiştir.
Washington Konsensusu 1979’da ilan edildi. Burada tüm toplumların aynı hale getirilmesi amaçlanmaktadır.
Finansallaşma, borçluluk, insandışılaştırma, sermayeyi dizginlemek, sosyal sorumluluğu artırmak gerekir. Burada 16 milyar $ serveti olan Süleyman al-Jarhi ve ABD’deki Türk işadamı Hamdi Ulukaya (Chobani) örnek verilmiştir. Servetten vakfa dönüş, kurumsal yapılara ihtiyaç vardır.
2024 HSCB sürdürülebilir kalkınma konferansında genel müdürü, bu konudaki söylemlerin sadece söylenti olduğunu ağzından kaçırmıştır.
Asutay’a göre islamda sermaye birikimi caiz değil, servet caizdir. Müslümanlara realite dayatması yapılmaktadır. Fıkıh yanında ahlak moral de esas alınmalıdır.
Günümüz sorunlarının başında kaynaklara erişilebilirlik gelmektedir. Konuşmasının sonuda günümüzden iki örnek işadamına yer vermiştir: Süleyman elRajhi ile ABD’de Türk işadamı Hamdi Ulukaya (Chobani).
Programdaki oturumlarda güvene dayalı liderliğin kurumsallaşmasında Bekir Sami Nalbatoğlu, Halil Erdoğmuş (Vitadoza) ve Hasan Önder (Daikin grup) söz almıştır. Bu yönüyle zirve, teori ile pratiği birleştirmiştir.
Güvene dayalı liderliğinin kurumsallaşması üzerinde durulurken insanlara fazla güvenin, kendine güvenden kaynaklandığına vurgu yapılmıştır. Zira güven güvenilir insanı getiriyor.
İşadamlarının üreticiler için tavsiyeleri “Kendin için kullanmadığını başkaları için üretmeyin” sözüdür. Liderlik başkalarının hedeflerini yakalamaları için desteklemektir. Dürüstler sizi buluyor.
Japonların güvenini sağlamak çok zordur. Bu konuda tecrübelerini anlatan Sayın Önder, Daikin’in kıtalararası büyümesini anlatmıştır. Depremde zarar görenlerin borçlarını silinmesi, SANKO örneğini vurgulamıştır. Ona göre Japonlar her şeyi çok da iyi bilmiyorlar. Bunlarda sistem iyi çalışıyor, kişiler karışmıyor. Japonlarda planlama çok yoğundur. Bunlar 5 yıllık plan yaparlar. Çinliler ve Koreliler Afrika pazarlarına girdikleri halde, Japonlar hala karar verememişler. Türk şirketleri çok hızlı karar verir. Sistemde güven olma, ekip başarısı bireysel başarının önündedir. Onun önerisi her denileni değil doğruyu yapın olmuştur.
Sonuç bildirgesi: https://www.isahlakizirvesi.com/uploads/media/media_1794984419_5103.pdf
İktisat maddi değerleri, ahlak manevi değerleri ele alır. Her ikisi de insanın mutluluğu içindir. İGİAD bu iki konuyu bir araya getirmektedir. Başarılar dileriz.