İsviçre, mali gerekçeyle ABD’den satın almayı planladığı F-35 savaş uçaklarının sayısını azalttı

Kamu yayın kuruluşu SRF televizyonunun haberine göre İsviçre hükümeti, ABD ile 2022’de imzalanan 36 savaş uçağı alımı için yaklaşık 394 milyon İsviçre frangı (CHF) tutarındaki ek kredi talebinden vazgeçti.

Uçakların fiyatı konusunda ABD ile yaşanan anlaşmazlık ve Patriot hava savunma sistemlerinin teslimatını geciktirme kararının ardından İsviçre yönetimi, o dönemde kabul edilen 6 milyar İsviçre frangının (yaklaşık 7,7 milyar dolar) karşılayabileceği azami sayıda F-35 savaş uçağı almayı kararlaştırdı.

Enflasyona göre bu tutar, 6 milyar 429 milyon CHF’ye yükseldi. Hükümet, halihazırda parlamento tarafından onaylanan 6 milyar 35 milyon CHF tutarındaki bütçeyle F-35 savaş uçağı satın almaya karar verdi.

ABD, aradaki fiyat farkına enflasyon, yükselen emtia fiyatları ve diğer faktörler nedeniyle maliyetlerdeki artışı gerekçe gösteriyor.

30 adet satın alınacağı tahmin edilen F-35 savaş uçağı sayısının ABD’ye 2027’nin ilk çeyreğine kadar bildirilmesi gerekiyor.

Patriot alımındaki pürüzler, İsviçre’yi alternatif arayışına yöneltti
İsviçre’nin hava savunma sistemindeki bir diğer karmaşık konunun ise ABD üretimi Patriot füzeleri olduğu biliniyor.

ABD üretimi Patriot hava savunma sistemi teslimatlarında yaşanan belirsizlikler ve bu yıl için planlanan teslimatın 5 yıla kadar gecikme ihtimali nedeniyle İsviçre, alternatif çözümleri değerlendiriyor.

Patriotların üretimi, gergin küresel jeopolitik durum ve devam eden savaşlar nedeniyle beklenen hızda ilerlemiyor.

ABD Savunma Bakanlığı, ABD ile İsrail’in İran’ı hedef alması sonrasında Orta Doğu’da geçen hafta başlayan gerginlikten önce dahi İsviçre’nin alıcı listesinde öncelikli olmadığını bildirmişti.

İsviçre Federal Konseyi, 4 ila 5 yıllık bekleme olasılığını ve henüz miktarı belirlenmemiş ek maliyetleri doğruladı.

Bu nedenle İsviçre, Patriot savunma sisteminden vazgeçmeden Avrupa üretimi başka bir sistemi programına eklemeyi de ele alacak. Operasyonun düzenli ordu bütçesiyle finanse edilmesi öngörülüyor.

İsviçre Federal Hükümeti, ABD ile yapılan F-35 savaş uçağı alımı anlaşmasının fiyat artışından dolayı tartışma konusu olması nedeniyle Federal Savunma, Sivil Koruma ve Spor Bakanlığına (DDPS) çeşitli seçenekleri derinlemesine inceleme talimatı vermişti.

İsviçre’nin ABD’den F-35 alımı tartışılıyor
İsviçre’de 2020’de düzenlenen referandumda ordunun modernleştirilmesi teklifi oy çokluğuyla kabul edilmiş fakat modernleştirme kapsamında hangi ülkelerden harp malzemelerinin alınacağı, referandum metninde belirtilmemişti.

Referandumun ardından hükümet, ABD’den 36 adet F-35A alınmasına dair 6 milyar CHF değerinde ön anlaşma imzalamıştı.

İsviçre, 19 Eylül 2022’de 36 adet F-35A temini için 6 milyar CHF tutarında anlaşma imzalamış ancak ABD yönetimi, yükselen enerji, ham madde fiyatları ve enflasyonu gerekçe göstererek fiyat artırma niyetini İsviçreli yetkililere ileterek ek ödeme talep etmişti.

İsviçre Savunma Bakanlığı, sabit fiyat konusunda ısrarcı olduklarını ancak anlaşmanın hukuki yoldan çözülemeyeceğini ve bu nedenle diplomatik görüşmeler yürüttüklerini açıklamış, anlaşmazlık çözülemezse alımı iptal edebileceklerini bildirmişti.

ABD’den sipariş edilen F-35A savaş uçakları için sözleşmede öngörülen sabit fiyatın, Washington yönetimi tarafından artırılmaya çalışılması, tartışmalara neden olmuştu.