Dünyadan ABD ile İsrail’in İran’a gerçekleştirdiği saldırılara tepkiler

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran’a yönelik ABD-İsrail saldırılarını eleştirdi.

ABD’yi kastederek, “Barış gücü, bir kez daha gerçek yüzünü gösterdi.” ifadesini kullanan Medvedev, şunları kaydetti:

“İran ile yapılan tüm müzakereler, (saldırıyı) örtbas etme operasyonudur. Kimse bundan şüphe duymadı. Hiç kimse gerçekten bir şey müzakere etmek istemedi.”

Medvedev, “Soru, düşmanının utanç verici sonunu görmek için kimin daha fazla sabra sahip olduğudur.” görüşünü paylaştı.

ABD’nin sadece 249 yaşında olduğunu, Pers İmparatorluğu’nun ise 2 bin 500 yıl önce kurulduğunu hatırlatan Medvedev, “100 yıl sonra (ne olacağını) göreceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Ayrıca Rusya Dışişleri Bakanlığından, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarına ilişkin yapılan yazılı açıklamada, bu saldırının planlı olduğuna işaret edilerek, şu ifadeler kullanıldı:

“Egemen ve bağımsız Birleşmiş Milletler (BM) üyesi devlete yönelik saldırı, uluslararası temel ilkeleri ihlal ediyor. Saldırıların yeniden başlatılan müzakere süreci devam ederken yapılması kınanmayı hak ediyor.”

Açıklamada, BM ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) dahil uluslararası toplumun Orta Doğu’da barış, istikrar ve güvenliği yok etmeyi hedefleyen sorumsuzca yapılan eylemleri objektif şekilde değerlendirmesi gerektiği vurgulandı.

Söz konusu saldırıların Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması için olumsuz sonuçlar doğurabileceği ifade edilen açıklamada, şunlar aktarıldı:

“UAEA güvencesi altındaki nükleer tesislerin bombalanması kabul edilemez. Washington ve Tel Aviv, bölgeyi insani, ekonomik ve radyolojik bir felakete sürükleyen tehlikeli bir maceraya bir kez daha girişti. Onlar, yaratılan krizin doğuracağı olumsuz sonuçlardan sorumlu. ABD yönetiminin son birkaç aydır dünya düzeninin uluslararası hukuk temellerine saldırması endişe vericidir. Durumun derhal siyasi ve diplomatik çözüm yoluna döndürülmesini talep ediyoruz.”

Açıklamada, Rusya’nın uluslararası hukuk çerçevesinde barış yollarını bulma konusunda yardımcı olmaya hazır olduğu kaydedildi.

Suudi Arabistan, İran’ın BAE, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve Ürdün topraklarına yönelik saldırılarını kınadı
Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre Suudi Arabistan’ın, söz konusu “kardeş ülkelerle” tam dayanışma içinde olduğu ve alacakları tüm tedbirlerde onları desteklemek için tüm imkanlarını seferber etmeye hazır olduğu ifade edildi.

Riyad yönetiminin, İran’ın bölge ülkelerinin topraklarına ve egemenliğine yönelik saldırılarını “en güçlü şekilde” kınadığı ve hedef alınan ülkelerin yanında durduğu kaydedildi.

İran’ın saldırılarının devletlerin egemenliği ile uluslararası hukukun ilke ve esaslarının açık ihlali olduğu savunulan açıklamada, bu ihlallerin sürmesinin ciddi sonuçlar doğuracağı uyarısında bulunuldu.

Suudi Arabistan’ın açıklamasında, uluslararası topluma İran’ın saldırılarını kınama ve bölgenin güvenliği ile istikrarını tehdit eden ihlallere karşı gerekli tüm kararlı tedbirleri alma çağrısı yapıldı.

Pakistan “İran’a yönelik gerekçesiz saldırıların şiddetle kınandığını” belirtti
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan, ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarına ilişkin paylaşım yaptı.

Erakçi’nin, Pakistan Dışişleri Bakanı Dar’ı aradığı belirtilen açıklamada, ikilinin bölgedeki son durumu görüştüğü kaydedildi.

Dar’ın, krizin barışçıl şekilde müzakere yoluyla çözülmesi için diplomatik çabaların acilen yeniden başlatılması ve gerginliğin derhal durdurulması çağrısında bulunduğu belirtilen açıklamada, “Dar, İran’a yönelik gerekçesiz saldırıları şiddetle kınadı.” ifadesi kullanıldı.

Katar, İran tarafından topraklarının hedef alınmasını kınadı
Katar Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, ülke topraklarının İran yapımı füzelerle hedef alınmasının, uluslararası hukuka aykırı olduğu ve bölgenin güvenlik ile istikrarını tehdit ettiği belirtildi.

Açıklamada, söz konusu saldırının Katar’ın ulusal egemenliğine, güvenliğine ve toprak bütünlüğüne doğrudan bir ihlal teşkil ettiği vurgulanarak bu tür eylemlerin, hiçbir gerekçeyle kabul edilemeyeceği kaydedildi.

Katar’ın, uluslararası hukuk çerçevesinde ve saldırının niteliğiyle orantılı şekilde yanıt verme hakkını saklı tuttuğu belirtilen açıklamada, ülkenin güvenliğini ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli adımların atılacağı bildirildi.

Katar’ın başından bu yana İran ile diyalog çağrısında bulunan ülkeler arasında yer aldığına dikkat çekilen açıklamada, Katar’ın anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiği yönündeki tutumunu sürdürdüğü vurgulandı.

Açıklamada, Katar’ın bölgesel gerilimlerden uzak durma ve taraflar arasında arabuluculuğu teşvik etme yönünde çaba gösterdiği ancak topraklarının hedef alınmasının iyi niyet temelinde yürütülen temaslara zarar verdiği ifade edildi.

Tüm taraflara gerilimi tırmandıracak adımlardan kaçınma ve diyalog masasına dönme çağrısı yapılarak bölge güvenliğinin korunması ve daha geniş çaplı bir çatışmanın önlenmesi gerektiği kaydedildi.

Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün ve Bahreyn’in egemenliklerinin ihlal edilmesi de kınanan açıklamada, bu ülkelerle tam dayanışma içinde olunduğu ifade edildi.

Hamas, ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını kınadı
Hamas’tan yapılan yazılı açıklamada, ABD ve İsrail’in söz konusu saldırılarının yalnızca İran’ı değil bölgenin tamamını hedef aldığı ve bölge güvenliği, istikrarı ile egemenliğine yönelik açık bir saldırı niteliği taşıdığı ifade edildi.

Açıklamada, ABD-İsrail’in, herhangi bir Arap ya da İslam ülkesine saldırılarının kabul edilemez olduğu vurgulandı.

Hamas açıklamasında, İran ile dayanışma içinde olduklarını belirterek Arap ve İslam ülkelerine birlik ve dayanışma çağrısında bulundu.

Açıklamada ayrıca, saldırıların bölgeyi yeniden şekillendirme ve “büyük İsrail” hedefi doğrultusunda Arap ve İslam toprakları ile halklarının çıkarlarını hedef alma amacı taşıdığı savunuldu.

Ürdün: Bölgedeki devam eden çatışmanın bir parçası değiliz ve egemenliğimizin ihlaline izin vermeyeceğiz
Ürdün Enformasyon Bakanı ve Hükümet Sözcüsü Muhammed el-Mumeni, resmi televizyon kanalı Al-Mamlaka TV’ye yaptığı açıklamada, konuya ilişkin bilgi verdi.

Ülkesinin herhangi bir bölgesel tırmanışın tarafı olmayacağını kaydeden Mumeni, “Ürdün bölgede devam eden çatışmanın bir parçası değildir ve hiç kimsenin egemenliğini ihlal etmesine izin vermeyecektir.” diye konuştu.

Ürdün Silahlı Kuvvetlerinin ülke sınırlarını koruma ve güvenlik ile istikrarı sağlama görevini eksiksiz yerine getirdiğini ifade eden Mumeni, Ürdün’ün ortaya çıkabilecek farklı kriz ve zorluklarla başa çıkabilecek kapasiteye sahip olduğunu kaydetti.

Vatandaşlara yalnızca resmi kaynaklardan bilgi almaları ve söylentilere itibar etmemeleri çağrısında bulunan Mumeni, Ürdün’ün ulusal güvenliğini ve vatandaşlarının emniyetini korumak için gerekli tüm adımları attığını vurguladı.

Ürdün’ün tutumunun her türlü tırmanışın kontrol altına alınması gerektiği yönünde olduğunu belirten Mumeni, ülkesinin çatışmanın parçası olmak istemediğini, hava sahasının ihlal edilmesine izin vermeyeceğini ve egemenliğini hedef alan girişimlere karşı çıkarlarını güçlü şekilde savunacağını ifade etti.

Mumeni, krizin uzun süre devam etmesinin hiçbir tarafın çıkarına olmayacağını dile getirdi.

AB’den ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla ilgili açıklama
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, “Orta Doğu’daki son gelişmeler tehlikeli.” mesajını paylaştı.

Tahran’ın “binlerce insanı öldüren, balistik füze ve nükleer programlarıyla, terör gruplarına verdiği destekle küresel güvenliğe ciddi bir tehdit” oluşturduğunu belirten Kallas, AB’nin İran’a karşı yaptırımlar uyguladığını ve nükleer konu da dahil olmak üzere, diplomatik çözümleri desteklediğini anımsattı.

Kallas, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ve bölgedeki diğer bakanlarla görüştüğüne işaret ederek şunları kaydetti:

“AB ayrıca diplomatik yolları araştırmak için Arap ortaklarıyla yakından koordinasyon sağlıyor. Sivillerin korunması ve uluslararası insancıl hukuk önceliğimizdir. Konsolosluk ağımız, AB vatandaşlarının ayrılışlarını kolaylaştırmak için tam olarak çalışıyor. Bölgeden gerekli olmayan AB personeli geri çekiliyor.”

Kallas, AB’nin Aspides deniz misyonunun Kızıldeniz’de yüksek alarmda kalmaya devam ettiğini ve deniz koridorunun açık kalmasına yardımcı olmak için hazır beklediğini kaydetti.

İsviçre, ABD ile İsrail’in İran’a gerçekleştirdiği saldırılardan derin endişe duyuyor
İsviçre Dışişleri Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından paylaşımda bulunuldu.

Paylaşımda, “İsviçre, ABD ve İsrail’in İran’a karşı bugün gerçekleştirdiği saldırılardan derin endişe duyuyor.” ifadesi kullanıldı.

Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ve uluslararası insancıl hukuk da dahil uluslararası hukuka tam saygı gösterilmesinin talep edildiği paylaşımda, “Tüm tarafları azami ölçüde itidal göstermeye, sivilleri ve sivil altyapıyı korumaya çağırıyoruz. İsviçre Büyükelçiliği, faaliyetlerine devam ediyor.” bilgisi verildi.

Paylaşımda, İsviçre’nin iyi niyet çağrılarının ilgili tarafların hizmetinde olduğu vurgulandı.

Almanya, ABD ile İsrail’in İran’a gerçekleştirdiği saldırıların ardından gelişmeleri yakından izliyor
Alman Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, yaptığı yazılı açıklamada, Alman hükümetinin bu sabah İsrail’in İran’a yönelik saldırıları hakkında önceden bilgilendirildiğini belirtti.

Kornelius, Alman hükümetinin gelişmeleri yakından takip ettiğini ve Avrupalı ortaklarla yakın koordinasyon içinde olduğunu ifade ederek, Başbakan Friedrich Merz’in güvenlikle ilgili bakanlarıyla görüşmeler yaptığını ve gün içinde başka görüşmeler de yapacağını kaydetti.

Almanya Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da İran, İsrail ve bölgedeki durumun yakından takip edildiği aktarıldı.

Açıklamada, bakanlığın İran ve İsrail’deki büyükelçiliklerle ve bölgedeki diğer Alman temsilcilikleriyle yakın ve sürekli temas halinde olduğu bildirildi.

Alman hükümetinin kriz masasının bugün toplanacağı vurgulanan açıklamada İran, İsrail ve bölgedeki Alman vatandaşlarına kriz durumu irtibat listesine (ELEFAND) kayıt olmaları ve güvenlik konusunda bölgedeki makamların talimatlarına uymaları çağrısı yapıldı.

Fransa: (ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları) Önceliğimiz vatandaşlarımız ve üslerimizin güvenliği
Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanlığı Uluslararası İlişkiler ve Strateji Genel Müdürü Alice Rufo, France 2 kanalına yaptığı açıklamada, “Elbette bu gibi durumlarda önceliğimiz bölgedeki vatandaşlarımızı ve güçlerimizi korumak ve durumu eş zamanlı izlemektir, biz de bunu yapıyoruz.” dedi.

Genel Müdür Rufo ayrıca, İsrail askeri yetkililerinden “önleyici saldırılara” ilişkin bilgi aldıklarını ve İsrail’de İran’ın misillemelerine karşı üst düzey teyakkuz haline geçildiğini belirtti.

Bölgedeki Fransızlara ihtiyatlı olmaları ve Fransız diplomatik temsilciliklerinin tavsiyelerine uymaları çağrısı yapan Rufo, askeri tırmanışın gelecek saatlerde nereye evrileceğini takipte olacaklarını söyledi.

Malezya
Malezya Başbakanı Enver İbrahim, ABD merkezli sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıları eleştirerek, “İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve buna eşlik eden Amerikan askeri harekatı, Orta Doğu’yu felaketin eşiğine getiriyor.” ifadesini kullandı.

İsrail’in saldırılarının devam eden müzakereleri sabote etmek ve diğer ülkeleri “kontrol altına alınması imkansız bir çatışmanın içine sürüklemek için yapılan alçakça bir girişim” olduğunu vurgulayan Enver, ABD ve İran’ı gerilimi daha da tırmandırmak yerine diplomatik bir çıkış yolu aramaya, uluslararası toplumu ise acilen ve çifte standart uygulamadan harekete geçmeye çağırdı.

Enver, İran ve bölgenin diğer yerlerinde bulunan Malezyalıların güvenliği konusunda endişeli olduğunu belirterek, bu konuyla ilgili bölgesel ortaklarla bir sonraki adımlar konusunda irtibat halinde olacağını kaydetti.

Avustralya
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, bölgedeki gelişmeleri yakından takip ettiklerini, Avustralya vatandaşlarına İran’a seyahat etmemeleri ve halihazırda orada bulunan vatandaşların ülkeden ayrılmaları çağrısında bulundu.

Albanese, güvenlik endişeleri nedeniyle İsrail ve Lübnan için seyahat uyarısını en yüksek seviyeye çıkarttıklarını da açıkladı.

Endonezya
Endonezya Dışişleri Bakanlığının X hesabından yapılan açıklamada, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasından ve bunun Orta Doğu’da askeri gerilimi artırmasından duyulan üzüntü vurgulandı.

Taraflara itidal ve diplomasi çağrısında bulunulan açıklamada, Endonezya Cumhurbaşkanı Prabowo Subianto’nun iki tarafın da kabul etmesi durumunda arabuluculuk yapmaya ve gerekirse Tahran’a gitmeye hazır olduğu bildirildi.

KKTC
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, saldırılara ilişkin, “Bölgenin, dünyanın ve uygarlığın, bir an önce kuralların ve uluslararası hukukun hakim olduğu, istikrarın ve kalıcı barışın diplomasi yoluyla ve hukuk zemininde tesis edildiği bir düzene gereksinimi var.” görüşlerini aktardı.

Erhürman, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonlarının farklı etkiler yaratma potansiyeli taşıdığına, kalıcı barış ve istikrar açısından riskleri daha da artırdığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Barışçıl bir halk olan Kıbrıs Türk halkı adına dileğim ve çağrım, çocuklar ve insanlar ölmeden sorunlara bir an önce diplomasi yoluyla hukuk zemininde çözümler üretilmesi yolunun seçilmesidir.”

Japonya
Jiji Press’in haberine göre Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılar başlatmasının ardından Japon hükümetinin her türlü riske karşı hazırlık yapacağını ve mümkün olan tüm önlemleri alacağını söyledi.

İlgili devlet kurumlarına bilgi toplamak ve Japon vatandaşlarını korumak için “ellerinden gelenin en iyisini yapmaları” talimatını verdiğini aktaran Takaiçi, hükümetin başbakanlık kriz yönetim merkezinde “İran durumuyla” ilgili bir bilgi irtibat bürosu kurduğunu duyurdu.

İspanya
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, İran’a saldırı başlatan ABD ve İsrail’in tek taraflı askeri harekatına karşı olduklarını bildirdi.

Sanchez, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı yazılı açıklamada, “ABD ve İsrail’in tek taraflı askeri harekatını reddediyoruz. Bu harekat, gerilimi tırmandırıyor ve daha belirsiz ve düşmanca bir uluslararası düzene katkıda bulunuyor. İran rejiminin ve Devrim Muhafızlarının eylemlerini de reddediyoruz. Orta Doğu’da uzun süreli ve yıkıcı bir savaşa daha tahammül edemeyiz.” ifadelerini kullandı.

Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares de X’teki açıklamasında, “ABD ve İsrail’in İran’ı bombalamasının ardından yaşanan ciddi durumu yakından takip ediyorum. Uluslararası hukuka saygı gösterilmesini talep ediyoruz. Şiddet yalnızca kaos getirir. Barış ve istikrara giden yol, gerilimin azaltılması ve diyalogdur. Bölgedeki İspanyol büyükelçilikleri İspanyollar için tamamen faaliyettedir.” değerlendirmesini yaptı.

İspanya’daki azınlık koalisyon hükümetinin küçük ortağı Sumar ittifakından bazı bakanlar da saldırıyı kınadı.

Kültür Bakanı Ernest Urtasun, Katalonya radyosuna verdiği demeçte, “Bu yasa dışı ve tek taraflı bir saldırı. Bunu kınıyorum ve AB’nin de aynı şeyi yapmasını umuyorum. Çünkü bu saldırı, sonunu öngöremediğimiz bir askeri tırmanmaya yol açacaktır.” şeklinde konuştu.

ABD’de mevcut yönetimin politikasını “barbarlık” olarak tanımlayan Urtasun, “İran’a bugün başlatılan saldırıyı, daha fazla baskıya ve uluslararası hukukun ortadan kaldırılmasına yol açacak yasa dışı bir saldırı olarak görüyoruz. Alternatif, insan haklarını ilerleten ve nükleer silahları ortadan kaldıran bir diyalog çerçevesidir.” dedi.

Sağlık Bakanı Monica Garcia da gazetecilere, saldırıyı kınadığını, bunun “emperyalist bir girişim” olduğunu söyleyerek, “İspanya hükümeti, (ABD Başkanı Donald) Trump yönetimiyle, İsrail’le ve dünyanın dört bir yanındaki diktatörlükler ve teokrasilerle yüzleşmekten hiçbir zaman çekinmedi.” diye konuştu.

Kuveyt, İran’ın saldırısını kınayarak egemenlik ihlali uyarısı yaptı
Kuveyt Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, İran’ın topraklarını hedef alan saldırısının ülkenin egemenliği ve hava sahasının yanı sıra uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler Şartı’nın açık ihlali olduğu belirtildi.

Açıklamada, Kuveyt’in İran’ın saldırısını şiddetle kınadığı vurgulanarak, Kuveyt hava savunma sistemlerinin saldırıyı başarıyla püskürttüğü ifade edildi.

Dışişleri Bakanlığının açıklamasında, Kuveyt’in egemenliğini, güvenliğini ve istikrarını korumak için gerekli tüm tedbirleri alma hakkına sahip olduğu kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, bölgede devam eden bu tür saldırgan askeri eylemlerin bölgesel güvenlik ve istikrarı tehdit ettiği uyarısında bulunuldu.

BAE, İran tarafından topraklarının hedef alınmasını kınadı
Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İran füzelerinin BAE topraklarına yöneltilmesinin uluslararası hukuka aykırı olduğu, bölgesel güvenlik ve istikrarı tehdit ettiği vurgulandı.

Açıklamada, bu tür eylemlerin hiçbir gerekçeyle kabul edilemeyeceği belirtildi.

Açıklamada ayrıca, BAE’nin uluslararası hukuk çerçevesinde ve saldırının niteliğine uygun şekilde yanıt verme hakkını saklı tuttuğu, ülke güvenliği ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli adımların atılacağı kaydedildi.

BAE, Kuveyt, Katar, Ürdün ve Bahreyn’in egemenliklerine yönelik ihlalleri de kınayarak bu ülkelerle tam dayanışma içinde olduğunu açıkladı.

ABD-İsrail’in İran’a saldırıları ve İran’ın misillemeleri
İran ile ABD arasındaki müzakere süreci devam ederken, İsrail ve ABD sabah saatlerinde İran’a ortak saldırılar düzenledi.

İsrail Savunma Bakanlığı, İsrail’in İran’a “önleyici saldırı” başlattığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da İran’a yönelik “büyük bir operasyon” başlattıklarını açıkladı.

Saldırılar kapsamında başkent Tahran, İsfahan, Kerec, Kum, Tebriz, Buşehr, Kirmanşah ve İlam kentleri hedef alındı.

İsrail ve İran, hava sahasını kapatırken, İsrail genelinde olağanüstü hal ilan edildi, sirenler çaldı. İran’ın karşı saldırıları öncesinde İsrail halkını sığınaklara yönlendiren uyarılar yapıldı.

İran ordusu, ABD ile İsrail’in saldırılarına karşılık İsrail’e onlarca balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırılar başlattığını duyurdu.

İran, füze saldırılarıyla Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerde eş zamanlı ABD üslerini hedef alırken, Bahreyn’deki ABD donanma üssü vuruldu.