Zarrab Reza Fırtınası...
Admin
Günün değil, ayın değil, yılın değil, yılların konusu İranlı iş adamı (TC vatandaşı olduğunu yeni öğrendim) Zarrab Reza olayını daha öne çekip Zarrap Reza Fırtınası olarak niteliyorum. Fırtına öyle aniden esti ki, kimi değerleri bile alıp götürdü,hemen arkasından da tartışmalar başladı.
Rivayetler ise muhtelif;
■ ABD yasalarına göre cezasında indirim sağlamak için anlaşma mı yapıldı?
■ İtirafçı olacak mı?
■ Soruşturmanın ucu bize dek uzanacak mı?
■ Zarrab, habersiz gitti de, kendisini izleyen ABD istihbaratı tarafından mı yakalandı?
Bunun gibi daha birçok sorunun yanıtı ilerde aydınlığa kavuşacak. Şimdi bunların tümü farz-ı muhal... Bekleyip, görecek ve anlayacağız!
■ Bugünün dedikodusu yarının manşetidir. (Wincent Wincell)
■ Söylenti her zaman yanlış çıkmaz. (Tacitus)
■ Birileri arkanızdan konuşuyorsa, onlardan öndesiniz demektir. (Anton Çehov)
---
Nesnel gazetecilik anlayışımın gereği masumiyet karinesine saygımdan mahkeme kararını verinceye dek olaya başka pencereden yaklaşacak, teoriyi pratiğe dönüştürmeyi yeğleyeceğim. Bu bağlamda masuniyet karinesine ilişkin bilgi vermenin daha yararlı olacağı kanısını taşıyorum.
---
Masumiyet karinesi, suçsuzluk ilkesi ya da uluslararası hukuk terimi olarak (presumption of innocence) suç kesinleşmedikçe kimsenin hükümlü gibi görülemeyeceği ifade edilen temel hukuk doktrinidir. Evrensel kurallara göre, kişinin masumiyetinin kanıtlanmasına gerek yoktur; suçluluğunun kanıtlanamamış olması yeterlidir. Karinesinin temelini, hukukta hüküm giydirmenin yalnızca iddia edilen suçların kanıtlanmasıyla mümkün olduğu gerçeği oluşturur. Bu anlamda hüküm giymemiş kimsenin suçlu sayılamayacağı ya da suçlu lanse edilemeyeceği masumiyet karinesini doğurur. İnsan Hakları Evrensel Bildirisinde de yer alan yargı doktrini taraf ülkeler yasalarında yer vermek zorundadırlar.
Masumiyet karinesinin kökleri Eski Roma'ya uzanmakta, tamca18. Yüzyılda uygulama alanı bulduğu gözlenmektedir. Özellikle düşünce suçlarının cezalandırılmasında kanıtların ikrar yoluyla elde edilmesi yargılama öncesinde işkence yapılmasına tepkiden dolayı kavramın düşünsel temelini oluşturduğu belirtilmektedir.
...
İçinde yaşadığımız sürecin kimi bakımlardan önemli aktörlerinden biri olan Zarrab Reza’nı yakalanması, tutuklanması, kefaletle bırakılma istemenin onay görmemesi bilgilerin tümü haber kurgusu için yeterlidir ve haberin tüm evrensel değerlerini içermektedir.
---.
İletişim Fakültelerinde onlarca yıl ders verdim, yüzlerce öğrenici yetiştirdim. Büyük çoğunluğu Ulusal Basında hem de tepe noktalarda görevlerini başarıyla sürdürüyor, bağımız hiç kopmadı, kimi ayrıntılar için başvururlar, yardımcı olurum.
Reza haberini kimi Ulusal Basın organları es geçti, hatta ünlü gazetecilerin eşgüdümündeki gazeteler bile. Çok yanlış, basımızın ne denli bir açmaz içinde bulunduğunun fotoğrafıdır. Bunu siyasetle, iktidarla, muhalefetle falan ilgisi yok, düpedüz gayretkeşlik. Bu haberdir ve gazetelerin en önemli işlevi haber vermektedir. Diğer haberler gibi yansıtacak Masuniyet Karinesi gereği yorum yapmayacak yargılama sonucunu bekleyeceksiniz.
Zarrab Reza da yargı kararını verinceye dek suçsuzdur ve hükmü kullanmak hakkı vardır.
---
Sözün burasında “Haber nedir, ne değildir?” sorusunun yanıtlarını “Haberin Anatomisi ve Temel Yaklaşımlar” adlı kitabımdan özetleyerek bilgilendirme bağlamında sunuyorum. Haber aynı zamanda “sosyal bir olay”dır. Bütün sosyal olaylarda olduğu gibi herkesin ve her kesimin onaylayabileceği kesin bir tanımlama yapılamaz. Önemlisi tanım değil, hangi olayın, olgunun, fikrin ya da sorunun ha¬ber olduğudur. Çoğu iletişim bilimciler haberin 200’den fazla tanımının saptandığını ifade ederlerken, kimi kaynaklar sayıyı daha da çoğaltarak, “Dünyada ne kadar gazeteci varsa, haberin o kadar ta¬nımı vardır” demektedirler. Basınına Göre Haber “İnsanlara bilmedikleri bir alemi getiren yeni bir olay haberdir” Avrupa Basını Literatüründe Haber
“Olayın meydana geldiği çevrenin dışına çıkması ve bu çevre dışındaki insanları bilgilendirerek öğrenilme gereksinimini yaratmasıdır” Haber Ajanslarına göre, “Bir an öncesinin haberidir” kimi durumlarda ilan da haberdir. Saygı değer dost Prof. Dr. Atilla Girgin’e göre; herhangi bir eylemin ya da söylemin (olay, olgu, fikir ya da sorun) haber değeri taşıması için beş öğeyi içermesi gerekmektedir. Bunlar gerçeklik, yenilik, anlaşılırlık, ilginçlik önemlilik.“Haber, insanların gelecekleriyle ilgili kararları almakta, in¬sanlar ve çevreyle ilişkiler kurmakta, dünyayı algılamakta, en önemli unsuru oluşturan bilgilerdir.”
Diğer tanımlardan seçmeler;
– Haber, okurların hakkında bilgi edinmek istedikleri her hangi bir şeydir.
– Haber, halkın ilgi göstereceği her şeydir.
– Haber, olayların sağlıklı olarak zamanında meydana çıkmasıdır. Ayrıca, okurların ilgisini çekecek bütün olaylardır.
– Haber, halka bağlıdır ve tümüyle halkı ilgilendiren olaylardır.
– Haber, insanlığı ilgilendiren bütün yeni hareketlerin ifadesidir.
– Haber, bir olayın öğrenilmesine kadar geçen zaman içindeki gelişmeyi anlamaktır.
– Halkı, daha doğrusu okuru ilgilendirecek, değişiklik ya da gelişme haberdir.
– Haber, zamana uygun her şeydir.
– Haber, yarının tarihidir.
– Haber, insanları ilgilendirecek, zamanlı olan, bir fikrin, olayın ya da sorunun özetidir.
– Haber, insanların ilgisini uyandıran bilgilerdir.
– Bir olgu üzerinde edinilen bilgiler anlatımıdır.
– Gerçeğin toplumsal kurgusudur.
– İnsanlara iletilen önemli olaylardır.
– Karşılaşılan her yeni durum haberdir.
– Kaynaklarından hedeflere aktarılan bilgilerdir.
– Toplumu ilgilendiren olay, fikir ve kanıların iyi, yayın araçlarıyla topluma aktarılmasıdır.
-Yeni olmuş ya da olacak olay üzerine bilgidir.
- Önemli sayıda insanı ilgilendiren, olayların, gerçeklerin ve görüşlerin zamanlı bildirilişidir.
–
Derim ki; Zarrab Reza olayı nerden bakarsanız bakınız, önemli haberdir, dört dörtlüktür, manşet, sür manşettir. Es geçenler gazeteci değildir ya da görevlerini yapmayanlardır. Bu da toplumsal özgürlüklerin gayretkeşlik kısıtlamasıdır.
