KONYA ILGIN YALBURT KÖYÜNDE BÜYÜK HİTİT KRALI IV. TUTHALIA'NIN (Krallığı M.Ö 1250-1220) YAKLAŞIK 3250 YILLIK HİYOROĞLİF LÜVİCE BİR YAZITI

Hitit uygarlığı sadece Anadolu’da var olan çok değerli ve özgün bir

uygarlıktır. En parlak dönemi olan Hitit İmparatorluk çağı M.Ö

1450-1200 yılları arasındadır. Son Kral, büyük Hitit Kralı III

Hattusili ile Kraliçe Pudu-Hepa’nın oğlu TUTHALIA IV olup M.Ö

1250-1220 yılları arasında krallık yapmış, imparatorluk kısa süre

sonunda bilinmeyen henüz sebeplerle son bulmuştur..

Bu konuda 2016 yılında Devrim Gazetesinde bir yazım (22 Haziran 2016)

bulunmaktadır.

Bu yazımda Tuthalia IV döneminde yapıldığını bildiğim Konya Ilgın

Yalburt köyündeki yazıtının Türkçesine rastladım. Önceden 1990’lı

yıllarda burayı ziyaret etmiş, bol resim çekmiş ve Web siteme

koymuştum. Bu defa bu yazıtların Türkçesine rastladım. Bir kuş tutmuş

gibi ne kadar sevindiğimi anlatamam. Bu defa önceki yazıda büyük

kralın saltanat yıllarının, M.Ö. 1250-1220 olduğunu net olarak

öğrenmiş bulunuyorum. Zira bazı kitaplarda farklı tarihlere rastlamak

mümkün olmaktadır.

KONYA ILGIN YALBURT ANIT YAZISI

“Ben Kahraman Büyük Kral Mursili’nin torunu,

Kahraman Büyük Kral Hattusil’inin oğlu

Kahraman Büyük Kral, Majeste, Tabarna, Tuthaliya şöyle söylerim

Fırtına Tanrısı beni sevdiği için onun yardımı ile ..tusa kentine geri geldim.

Patara dağına geldim, taştan bir anıt yaptırdım

Babamdan, büyük babalarımdan Hatti’nin büyük krallarından

Hiçbiri bu ülkelere gelmemişti. Bu ülkeleri yendim,

Hep Fırtına Tanrısı beni sevdiği için bütün bunlar gerçekleşti.

Kuwalatarna ülkesinde kadınlar, çocuklar önümde diz çöktü

Çok sayıda sivil halkı, sığır ve koyunları aldım götürdüm

Nipira ülkesini vurdum, onu yok ettim,

Luka ülkesini imha ettim, Wiyawanda ülkesinde ben büyük Kral….

Efendim Fırtına Tanrısı hep önümden koştu.

Ben Atpa kenti ve ülkesini, Pinali’yi vurdum, yok ettim

Talawa kentine geldim, Talawa kenti saygılarını sundu.

Ben büyük Kral tahta oturdum

Ben Büyük Kral Suppiluliuma’nın torununun oğlu

Bütün ülkeleri fetih ettim.

Kuwalatarna ülkesini yok ettim

Tüm bunları Fırtına Tanrısının yardım sayesinde yaptım.

AÇIKLAMA:

Son zamanlarda katıldığım İkinci El Kitap satışlarında Sedat Alp’in

(1913-2006 ) 2000 yılında TÜBİTAK tarafından yayınlanmış “HİTİT

ÇAĞINDA ANADOLU” isimli kitabı edindim.

Sedat Alp (1913- 2006) Türkiye’nin ilk Hititoloğu’dur, Selanik

doğumludur, 1932-1940 yılları arasında Berlin’de Arkeoloji öğrenimi

görmüş. Daha sonra Ankara Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Hititoloji

öğretim üyesi görevini yüklenmiştir.

Konya’da Hiti Çağı Karahöyük kazılarını yürütmüş bu konuda bir yayını vardır.

Yukarıdaki yazıt, adı geçen yayından alınmıştır. Kitabın 161-167

sayfalarında Lüvice Hiyoroğlif yazıların çizimleri ve 17 blokun okunan

ve okunamayan kısımları yer almıştır.

Ben Mehmet Bildirici olarak bu dağınık yazıtların aslına hiç

dokunmadan ve hiç özel yer adlarını değiştirmeden bir şiir haline

getirdim. En önemlisi Kral ve yer isimleridir. Aradan geçen uzun

yıllar sonra bunların bugünkü karşılıklarını belirlemek oldukça

güçtür. Acaba Patara ve Luka (Likya ?) bugüne gelmiş olabilir mi? daha

uzun araştırma ister kanısındayım. Burada ismi geçen yerleri

belirlemek uzun zaman araştırma istemekte ve arkeolojik verilere

ihtiyaç duyulmaktadır.

Ayrıca M.Ö 1450-1200 arasındaki HİTİT İMPARATORLUK ÇAĞI’nın Anadolu

tarihinde çok önemli bir yeri vardır. Ancak şunu da kabul etmek

gerekmektedir ki Hititler Orta Anadolu Bölgesinde hüküm sürmüşler,

Karia bölgesinde yaşamamışlardır. Bununla ilgili hiçbir arkeolojik

veri elimizde yoktur.

Yazıma Yalburt yazıtında 1. Bloka ve Tuthalia IV. Yazıtının ilk blokunun resmi

ve Sedat Alp’in resmine yer verilmiştir.