Dünyanın nazar boncuğu Meke Gölü tehlikede
Admin
Ne zaman sıcaklar tavan yapsa, Konya ovası kuraklıktan inim inim inlese belleğimde soru işareti gündemin başına gelir oturur;
Acaba Meke Gölünde durum nedir, Göl yine kurumaya doğru mu yol alıyor? Sadece Meke Gölü mü Konya Turizminin ana kaynağı Beyşehir gölü, ne haldedir? Sonra diğer göller sıralanır; Akşehir, Ilgın/ Çavuşcu ve Soğla Göllerin de su düzeyi ne halde? Tuz Gölünü hep es geçerim. Doğası gereği, önce sulanır, sonra çekilir, tuz olur!
Kuşkusuz sarı-sıcak tüm gölleri, göletleri ve akarsuları olumsuz yönde etkiliyor, görsel, ekonomik, turistik çıktıları kimi negatif sorun ve sonuçlara neden oluşturuyor.
...
■ Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlare su
Kim bu denlû dutuşan odlare kılmaz çâre su. (Fuzuli)
...
Meke Gölü, Konya’nın Karapınar ilçesine
8 kilometre uzaklıkta bulunuyor.
“ Dünyanın Nazar Boncuğu" nitelemesi yapılan bu göl UNESCO kültür mirası ve jeolojik miras listelerinde de yer alırken 2005 Haziran’ında Uluslararası sulak alanların korunmasına ilişkin RAMSAR sözleşmeleri listesine de dahil edildi. Anadolu’nun gözü olarak da adlandırılan krater gölü zemininde oluşan iki patlama sonucunda ortaya çıktı.
Meke kuşlarının da konaklama yeri olarak önem taşıyan göl, ayrıca 100’ün üzerinde kuş türüne de konaklama sağlıyor. Kuşlar küçük akbaba, kaya kartalı, flamingo, suna, saz delicesi, sakarmeke, angıt, delice doğan, kızılbacak ve uzunbacak türleridir.
...
■ Allah, gökleri ve yeri yaratan, gökten yağmur indiren ve onunla size rızık olarak türlü meyveler çıkaran, emri gereğince denizde yüzmek üzere gemileri emrinize veren, nehirleri de hizmetinize sunandır.(Ayet)
...
Meke Gölü, son yıllarda su seviyesinin azalmasına bağlı eski güzelliğini yitirmeye başladı. Turizm alanında bir yetkili, Gölü ziyareti sırasında ''Meke Gölü'' yazılı tabelaya yaslanarak içindekileri dışarıya döktü;
■ Keşke gölü bu haliyle görmesiydim.
Çevre sorunlarına karşı duyarsızlık ve dikkatsizliğin bizi nasıl bir tabloyla karşılaştırabileceğinin en önemli ve somut kanıtını Meke Gölüdür. Çevrede birçok kuyu, artezyen var. Bunlar yeraltı suyunu çekerek, seviyeyi azaltıyor. Böylece gölün suyu azalıyor; doğa harikasını erozyona uğratıyor.”
...
İki zamanlı volkanik bir krater yapıdaki
Meke Gölü ve çevresi Tarih boyunca Karamanoğulları, Osmanlı’lar ve Türkiye Cumhuriyeti’nin tuz ihtiyacını karşıladı..
Göl I.zamanda 4 km. çapında, yuvarlak bir çöküntü alanı içerisinde oluştu, ikinci bir püskürtme ile içerisinden sekonder denilen yükselmeler meydana geldi. Sonra gölün ortasında 1.500M.genişlik ve 140 M. yükseklikte proklastik oluşumlu volkanik Meke Tepesi yer aldı. Jeolojik oluşumlar bununla da tamamlanmadı, sonraki evrelerde çeşitli patlamalar meydana geldi ve Parazit Koni denilen yedi küçük tepe (meke) daha
biçimlendi.. Derinliği 12 m.yi geçmiyor, deniz seviyesinden yüksekliği de 985 m.yi buluyor.. Gölün yüzölçümü 0.5 km2’dir. Magnezyum ve sodyum sülfattan oluşmuş su kaynakları yeraltından kaynaklanıyor.
...
Meke Gölü başta diğer göl, gölet ve tüm suların kuruma aşamasına gelmesi küresel ısınmanın teğet değil dik geçtiği bölgemizde çoğu kazanımları alıp götürecektir. Özellikle Mevlana odaklı Konya turizmi doğaya yönelik önemli ölçüde kan kaybetmiş olacaktır.
...
Beyşehir Gölünü kaynaklarının kuruması, yağışların az olması, gölden yapılan tarımsal sulamanın kuraklığa bağlı artması seviyesinde düşüşe neden oluşturdu. Göl kıyılarında 100-150 metre çekilme meydana geldi. İçme suyunun da karşılandığı gölden tarımsal sulama için su alınmasının durdurulması gerekli. Ayrıca erozyon nedeniyle gölün tabanında 1,5-2 metrelik balçık meydana gelirken su derinliği de giderek azalıyor
...
Su, En küçük canlı organizmadan en büyük canlı varlığa kadar, biyolojik yaşamı ve insan faaliyetlerini ayakta tutan sudur. Dünyamızın %70′ini kaplayan su, bedenimizin de önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Ancak ne var ki, yeryüzünde su kaynaklarının yaklaşık %0.3′ü kullanılabilir ve içilebilir özelliktedir.
---
Dünya nüfusunun %40′ını barındıran 80 ülke şimdiden su sıkıntısı çekmektedir.
Dünyadaki mevcut suyun hacmi 141 milyar m3 tür. Bu miktar dünya yüzeyini 3 km. kalınlığında bir tabaka halinde sarabilecek büyüklüktedir. Suyun % 98′i okyanuslarda ve iç denizlerde bulunmakta, fakat tuzlu olduğu için, içme suyu olarak kullanıma, sulamaya ve endüstriyel kullanıma uygun değildir.
...
Dünyadaki suların ancak %2.5′i tatlı sudur. Bunun da %87′si buzullarda, toprakta, atmosferde, yeraltı sularında bulunur ve kullanılamaz durumdadır. İnsanoğlu, su ihtiyacını yüzeysel sular ve yeraltı su kaynaklarından temin etmektedir. Tatlı suların en önemli kaynağı yağışlardır. Küresel yıllık yağış 500 bin m3 olup, her yıl yeryüzüne inen yağış aynı miktardadır.
...
Ülkemizde ise tatlı su kaynakları oldukça sınırlıdır ve ihtiyaca ancak cevap vermektedir. Türkiye’nin kullanılabilir su potansiyeli 110 milyar m3 olup, bunun %16′sı içme ve kullanmada, %72′si tarımsal sulamada, %12′si de sanayide tüketilmektedir. Kişi başına düşen su kullanımı, toplumun gelişmişlik seviyesiyle doğru orantılıdır. Gelişmiş ülkelerde bu oran oldukça yüksek olmasına rağmen, gelişmekte olan ülkelerde ise düşüktür. (ABD’de 1692 m3, Avrupa’da 726 m3, Afrika’da 244m”tür.)
Dünyanın yıllık yağış ortalaması 1000 Türkiye’nin ortalaması ise 643 mm. dir.
...
Yeryüzünde en bol bulunan maddelerden biridir ve yaşamın temelidir. Eğer su olmasaydı yaşam da olmazdı. Denizler ve okyanuslar yeryüzünün yaklaşık onda yedisini kaplar; toprakta, atmosferde ve bütün canlı varlıklarda su vardır. İnsan vücudunun yaklaşık üçte ikisi sudan oluşmaktadır.
...
Su içmek neden önemlidir;
■ Beyin fonksiyonlarımız için gereklidir.
■ Vücut sıcaklığını düzenler.
■ Kanımızın %83’ü SU’dan oluşur.
■ Toksinleri temizler.
■ Kemiklerimizin %22’si SU’dur.
■ Eklemlerimizi korur. (Eklem Sıvıları)
■ Besin ve oksijeni hücrelerimize taşır.
■ Nefesimizi nemlendirir.
■ Metebolizmanın düzenli çalışmasında çok etkilidir.
■ İç organlarımızı korur.
■Aldığımız gıdaların sindirimine yardımcıdır.
■ Kaslarımızın %75’i SU’dur.
...
Konumuz su olunca Fuzuli’nin ünlü “Su Kasidesinden mini bilgi vermeliyiz. Aslında bu ünlü şiir naattır. Şair, Hz. Muhammed’e duyduğu sevgiyle birlikte suya ilişkin aşk temasına yer veriyor ve 32 beyitten oluşuyor.
1. Beyit ( İlk beyit)
Saçma ey göz eşkten gönlümdeki odlare su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su.
(Ey göz! Gönlümdeki içimdeki ateşlere gözyaşımdan su saçma. (Ki) Çünkü bu kadar çok tutuşan ateşlere suyun faydası olmaz.)
32.Beyit (Son beyit)
Umduğum oldur ki rûz-ı haşr mahrûm olmayam
Çeşm-i vaslın vere men teşne-i dîdâre su
(Kıyamet gününde gaflet uykusundan uyanan düşkün göz, hasretten yaş döktüğü zaman, mahşer günü, güzel yüzüne susamış olan bana vuslat çeşmesinin su vereceğini, mahrum bırakmayacağını ummaktayım.)
...
Türkçemizde, su üstüne söylenmiş dua içerikli bir söylem vardır;
“Su gibi aziz olunuz!”
Sarı-sıcak Konya Bozkır’ından başta ülke insanlarım olmak üzere dost ve yakınlarıma aynı dileklerimi gönderiyorum;
Su gibi aziz olunuz!...
