Admin

30 Ağustos Zafer Bayramı

Admin

Zafer "Zafer benimdir" diyebilenlerindir.

(Mustafa Kemal Atatürk)

***

Bugün  30 Ağustos Zaferinin yıldönümünü.   Ulusların tarihinde olağanüstü olayların  gerçekleştirildiği olağanüstü günler vardır.

30 Ağustos bunlardan biridir; büyük zaferin müjdecisi, yeni yapılanmanın ayak sesidir; Kurtuluş savaşının ve Cumhuriyetin temelidir. Gazi Kemal Paşa  4 Mart 1922'de TBMM’de gizli toplantısında, konuşuyor;

Ordumuzun kararı, taarruzdur. Bunu tehir ediyoruz. Hazırlığımızı ikmale biraz daha zaman gereklidir.

Mustafa Kemal, diplomasi yoluyla sonuca gidilemeyeceğini anlayınca, hemen taarruz hazırlıklarını yoğunlaştırdı. Taktik gereği de  Yusuf Kemal ile Fethi beyleri Türk tezinin anlatılması için üzere Avrupa başkentlerine göndererek gerçek  niyetini saklamış oldu;

26 Ağustos’ta muharebeyi yönetmek için de Kocatepe'de gözetleme yerine çıktı, 4.30'da taciz ateşiyle harekât, başladı ve devam etti.

….

30 Ağustosta Dumlupınar’da beş Yunan tümeni hareketsiz hale getirildi, ayrıca imha harekâtıyla da Yunan ordusu hezimete uğradı.

Büyük Taarruzla, geri çekilen Yunan Ordusu

31 Ağustos'ta Uşak'ı,  2 Eylül'de Aydın'ı,

4 Eylül'de Alaşehir'i, 5 Eylül'de Kasaba'yı,

6 Eylül'de Manisa'yı yakarak kaçışa geçti.

Öncü birliklerimiz 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdi, böylece Yunanistan'ın 15 Mayıs 1919'da başlattığı Küçük Asya Macerası sonlanıyordu.   Türkiye, Yunanistan ve İtilaf Devletlerinin katılığı Mudanya Konferansı (3- 11Ekim1922)

toplantılarında Trakya, İstanbul ve Boğazlar konusu ele alındı ve 11 Ekim’de Mudanya Mütarekesi imzalandı. Sonra, İngiltere, Fransa ve İtalya,  Lozan Konferansı'nın toplanmasını istedi. Konferansa Türk  heyeti İsmet Paşa'nın  Yunanistan Venizelos'un eşgüdümünde katıldı.

Konferans, 20 Kasım'da başladı müttefiklerle Osmanlı borçları,  kapitülasyonlar imtiyazların kaldırılması ve Musul sorununda anlaşma sağlanamadığından 4 Şubat'ta zorunlu dağıldı.

Lozan görüşmeleri 23 Nisan 1923'te yeniden açıldı, 24 Temmuz'da Barış antlaşması ekleri imzalandı.Ocak ayında imzalanan Türk­-Yunan sözleşmesi de son senet kapsamına alındı.

Görüşmelerin ilk döneminde, Türkiye ile Yunanistan; askeri esirler, sivil tutukluların değişimi; iki devlet arasındaki sınırın Meriç nehrinden geçmesi, İmroz- Bozcaada dışındaki on iki ada silahlardan arındırılması koşuluyla Yunanistan'a bırakılması; Türkiye'deki Rumlar ve Yunanistan'daki Türklerin mübadelesi için konularında anlaşmaya varmışlardı. Tazminat sorunu çözülemeyince  Edirne ve Karaağaç'ın bizde  kalması koşuluyla anlaşma sağlanmıştı.

Fatih Rıfkı Atay, "Çankaya" adlı yapıtında bugünün önemini yazıyordu;

“Neyimiz varsa, bağımsız devlet kurmuşsak, hür vatandaş olmuşsak, şerefli insanlar gibi dolaşıyorsak, yurdumuzu Batı'nın, vicdanımızı kafamızı Doğu'nun pençesinden kurtarmışsak, hepsini,  30 Ağustos Zaferi'ne borçluyuz.

■ Türk’ün güneşleriyle dünya ufku ağardı,

Türk olmasa, tarihe yazılacak ne vardı?

(Behçet Kemal Çağlar)

Yazarın Diğer Yazıları