Seçimlerin Anatomisi

■ Siyasetçi olmak isteyen önce öfkesine hâkim olmalıdır.

(

G. L. Bon)

***

Cumhuriyet döneminden bugüne değin

seçimlerin bir anatomisi çıkardık. Tartışmak  belki de empati yapmak için  bir  veri tabanı oluşturmaya çalıştık.  Gerçek şu ki,  1950’den bugüne değin, ülkeyi 53 yıl, sağ elimli partiler yönetti. Buna karşın sol eğilimli partilerin iktidar süreci sadece 10-11 yıl ile sınırlı kaldı.

---

1946'dan 2015 yılına değin genel seçim tarih ve sonuçlarını önden geriye saralım;

07 Haziran 2015- Toplam:550

AKP: 258, CHP: 132, MHP:80, HDP:80

12 Haziran 2011 - Toplam: 550

AKP: 327, CHP: 135, MHP: 53

Bağımsızlar: 35

22 Temmuz 2007 - Toplam: 550

AKP: 341, CHP: 112, MHP: 71

Bağımsızlar: 26

3 Kasım 2002 - Toplam: 550

AKP: 365, CHP: 177, Bağımsızlar: 8

18 Nisan 1999 - Toplam: 550

DSP: 136, MHP: 129, FP: 111,

ANAP: 86, DYP: 85, Bağımsızlar: 3

24 Aralık 1995 - Toplam: 550

RP: 158, DYP: 135, ANAP: 132

DSP: 76, CHP: 49

20 Ekim 1991 - Toplam: 450

DYP: 178, ANAP: 115, SHP: 88

RP: 62, DSP: 7

29 Kasım 1987 - Toplam: 450

ANAP: 292, SHP: 99, DYP: 59

6 Kasım 1983 - Toplam: 399

ANAP: 211, HP: 117, MDP: 71

5 Haziran 1977 - Toplam: 450

CHP: 213, AP: 189, MSP: 24

MHP: 16, CGP: 3, DP: 1, Bağımsızlar: 4

14 Ekim 1973 - Toplam: 450

CHP: 185, AP: 149, MSP: 48, DP: 45

CGP: 13,MHP: 3, TBP: 1, Bağımsızlar: 6

12 Ekim 1969 - Toplam: 450

AP: 256, CHP: 143, GP: 15, BP: 8

MP: 6, YTP: 6, TİP: 2, MHP: 1

Bağımsızlar: 13

10 Ekim 1965 - Toplam: 450

AP: 240, CHP: 134, MP: 31,

YTP: 19, TİP: 14, CMKP: 11

Bağımsızlar: 1

15 Ekim 1961 - Toplam: 450

CHP: 173, AP: 158, YTP: 65

CMKP: 54,

27 Ekim 1957 - Toplam: 610

DP: 424, CHP: 178, CMP: 4

HP: 4

2 Mayıs 1954 - Toplam: 541

DP: 502, CHP: 31, CMP: 5

Bağımsızlar: 3

24 Mayıs 1950 - Toplam: 539

DP: 470, CHP: 69.

■ Seçim, kurşundan güçlüdür.

(Abraham Lincoln)

---

Siyasal Partiler “laf olsun” diye kurulmaz. Siyaset biliminin dibacesinde yazar;

■

“Her siyasal parti iktidar olmak ister!”

Bilim, böyle dese de kimi ünlülerin de yer partilerin sağladığı oylar kara mizah gibi. Barajı geçemeyen partilerden çoğu böyledir.  Hiçbir parti tek başına iktidara gelemezs iki seçenek var: Erken seçim ya da koalisyon...

Koalisyon uzlaşı temeline dayalı batılı anlayış içinde bir yönetim yapılanması ve seçenektir. İleri demokrasiye ulaşamadığımızdan uzlaşı sağlamamış, zorunlu olarak erken seçim yolu seçilmiştir; işte 1 Kasım seçimleri bu anlayışın kucağında doğmuştur. Şimdi telaş şudur;

“Ya 1 Kasımda da hiçbir parti tek başına iktidar olma çoğunluğunu sağlayamazsa...”

Ya yeni bir koalisyon denemesi ya da ufukta yeni bir erken seçim daha...

Vaktiyle nazır olur olmaz yeğenini vali yapan bir kodamana, Neyzen Tevfik derki;

- Maşallah, kardeşinizin oğlu tıpkı fasulyeye benziyor.

Nazır yanıt verir;

- Neden öyle söylüyorsun Neyzen! Genç yaşta bak vali oldu.

Neyzen’in yanıtı tam bir kıssadan hissedir;

- Ben onun için söylüyorum zaten. Malum fasulye de hep sırığa sarılarak büyür de!

■

Dürüstlük en iyi siyasettir.

(Japon Atasözü)