En çok AR-GE merkezi İstanbul'da

AR-GE merkezi olan yabancı ortak firma sayısı 237 olarak kayıtlara geçti. Söz konusu merkezlerin sektörel dağılımında ise makine ve teçhizat 160 ile ilk sırada yer alıyor. Bu sektörü 136 ile otomotiv yan sanayisi, 128 ile yazılım, 86 ile bilgisayar ve iletişim teknolojileri, 82 ile kimya, 77'şer ile tekstil ve elektrik-elektronik, 65'er ile gıda ile savunma sanayisi ve 43 ile imalat sanayisi takip ediyor. Söz konusu AR-GE merkezlerinin yanı sıra enerjiden tarıma, otomotivden sağlığa, ulaştırma ve lojistikten havacılığa, hayvancılıktan silah ve mühimmata kadar pek çok sektörde AR-GE merkezi bulunuyor.
Ülkenin dört bir yanında AR-GE merkezleri yer alırken en çok AR-GE merkezi 428 ile İstanbul'da faaliyet gösteriyor. İstanbul'u, 168 ile Ankara, 137 ile Kocaeli, 134 ile Bursa, 105 ile İzmir, 54 ile Tekirdağ, 34 ile Manisa, 26 ile Konya, 25 ile Sakarya, 21 ile Antalya izliyor.

Tasarım merkezleri de geride kalmıyor

Öte yandan eylül sonu itibarıyla ülkede 348 tasarım merkezi faaliyet gösteriyor. Bu merkezlerde 8 bin 481 personel görev alıyor. Söz konusu personelin 5 bin 540'ının lisans, 820'sinin yüksek lisans, 50'sinin ise doktora ve üstü seviyede eğitimi bulunuyor.Tasarım merkezlerinde 16 bin 865 proje tamamlanırken, 2 bin 369 proje ise devam ediyor. Bu merkezlerin 1049 patente sahipken bunların 395'i tescilli, 654'ü ise başvuru aşamasında yer alıyor. Söz konusu merkezlerde 42 yabancı ortaklı firma faaliyette bulunuyor. Tasarım merkezlerinin sektörel dağılımına bakıldığında 54 merkezle tekstil ilk sırada yer alıyor. Bu sektörü, 51 ile mühendislik/mimarlık, 45 ile imalat sanayi, 43 ile makine ve teçhizat imalatı, 23 ile otomotiv yan sanayi, 17 ile medya ve iletişim, 15 ile mobilya, 12'şer ile inşaat ve otomotiv, 8 ile savunma sanayisi sektörleri takip ediyor.

İl bazında tasarım merkezleri sayısına bakıldığında İstanbul 154 ile ilk sırada yer alıyor. Bu ili 39 ile Ankara, 31 ile Bursa, 28 ile İzmir, 15'er ile Kocaeli ile Tekirdağ, 11 ile Denizli, 8'er ile Adana ve Manisa, 5 ile Kayseri izliyor. Ayrıca Gaziantep, Kahramanmaraş, Karabük, Mersin, Düzce gibi illerin de aralarında olduğu 29 şehirde tasarım merkezleri faaliyet gösteriyor.

Kanat açıklığı 1,8 metre, gövde uzunluğu 1 metre ve kalkış ağırlığı 5 kilogram olan araç, saniyede 18 metre seyir hızına ulaşabilecek şekilde tasarlandı.

Üzerindeki kameradan alınan görüntüleri yapay zeka destekli sistemle analiz eden İHA, rakip hava araçlarının mesafesini ve büyüklüğünü belirleyecek şekilde geliştirildi. Ekip, yazılım, baskılı devre kartları ve diğer sistem bileşenlerini yerli imkanlarla üretmeye çalışırken otopilot sistemi için de yerli üretim Alaca kartı kullandı.

Öğrenciler, geliştirdikleri İHA ile TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında Siirt'te düzenlenen Savaşan İHA Yarışması'na katıldı. Yarışmaya başvuran 1032 takım arasından finale yükselen ekip, 42 takımın mücadele ettiği finalde 'En İyi Sistem Mimarisi' ödülünü kazandı.

Takım kaptanı Samet Özkoç, AA muhabirine, projeyi geliştirmek için bir yıl boyunca yoğun çalışma yürüttüklerini söyledi.

Yarışmanın kamikaze ve 'dog fight' olarak adlandırılan 'it dalaşı' görevlerinden oluştuğunu belirten Özkoç, yarışmacıların görüntü işleme teknolojilerinden yararlanarak rakip hava araçlarını tespit etmeye çalıştığını anlattı.

Özkoç, kamikaze görevinde ise belirlenen alana yerleştirilen QR kodun belirli bir açıyla dalış yapan İHA tarafından algılanması ve elde edilen bilginin yarışma değerlendirmesine aktarılmasının amaçlandığını ifade etti.

Yarışmada ödül kazanmanın kendilerini gururlandırdığını dile getiren Özkoç, geliştirdikleri sistemlerde yerli bileşenler kullanmaya önem verdiklerini belirtti.

Araçta kullandıkları Alaca otopilot kartının üniversitedeki atölyede geliştirildiğini anlatan Özkoç, kartı geliştiren kişinin TEKNOFEST girişimcilik desteğiyle şirket kurduğunu kaydetti.

Yaklaşık 7 yıldır sürdürülen takım çalışmalarının mezuniyetlerinin ardından da devam etmesini istediklerini belirten Özkoç, edindikleri bilgi ve deneyimi yeni öğrencilere aktaracaklarını söyledi.

Özkoç, şöyle konuştu:

'Üyelerimizi alıyoruz, onları geliştiriyoruz ve bu doğrultuda aynı amaç ve mantıkla ilerlemelerini sağlıyoruz. Öğrendiğimiz bilgileri yenilere aktararak sürekli bir etkileşim halinde oluyoruz. Bizim amacımız savunma sanayi şirketlerinde çalışabilmek ve bu doğrultuda daha iyi sistemler geliştirmek. Yarışma olur veya olmaz ama bizim amacımız belli, daha iyi sistemler geliştirmek.'

Bu yılın bütçesinde 8 milyar 729 milyon 2 bin lira olan program ödeneğinin, 2027'de yüzde 181,7 artışla 24 milyar 587 milyon 454 bin liraya çıkarılması planlanıyor. Böylece gelecek yılın ödeneği, bu yılın yaklaşık 3 katına ulaşacak.

Program için öngörülen kaynağın 2028'de 30 milyar 597 milyon 399 bin lirayı, 2029'da ise 36 milyar 953 milyon 579 bin lirayı bulması bekleniyor. Böylece gelecek 3 yıldaki ödenek planının toplam tutarı 92 milyar 138 milyon 432 bin lira olacak.

Bütçe gerekçesinin fonksiyonel sınıflandırmasında, hava yolu taşımacılığı tesislerinin inşaat ve işletme işleri ile hizmetleri için gelecek yıl 18 milyar 713 milyon 651 bin lira öngörülüyor. 2028 yılında bu tutarın 23 milyar 860 milyon 234 bin liraya ve 2029'da 29 milyar 573 milyon 297 bin liraya ulaşması bekleniyor.

Programın performans hedefleri arasında direkt transit dahil havalimanı toplam yolcu sayısının 2027'de 272 milyona, 2028'de 282 milyona, 2029'da 291 milyona çıkması bulunuyor.

Uzay alanında ise Milli Uzay Programı kapsamında teknoloji üretme kabiliyetinin artırılması, kritik ve yüksek katma değerli uzay teknolojilerinin geliştirilmesi ve ticarileştirilmesi ile yerli üretim kapasitesini güçlendirecek AR-GE faaliyetlerinin desteklenmesi planlanıyor. Araştırma, test ve doğrulama altyapılarının da güçlendirilmesi hedefleniyor.

Türkiye, son yıllarda yer gözlem ve haberleşme uydularından insanlı bilim misyonlarına uzanan çeşitli projeleri hayata geçirdi.

İMECE ile metre altı çözünürlüklü yer gözlem kabiliyeti kazanan Türkiye, ilk yerli ve milli haberleşme uydusu Türksat 6A'yı da hizmete aldı. Yeni nesil haberleşme uydusu Türksat 7A'ya yönelik çalışmalar sürüyor.

Türk Astronot ve Bilim Misyonu kapsamında Alper Gezeravcı, 2024'te Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 13 bilimsel deney yaptı. Tuva Cihangir Atasever de aynı yıl yaptığı yörünge altı araştırma uçuşunda 7 deneyi tamamladı.

Türkiye, bu yıl 5-9 Ekim'de Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'ne (IAC 2026) de ev sahipliği yaparak uzay ajanslarını, bilim insanlarını ve sektör temsilcilerini bir araya getirdi.

Türkiye'nin uzay alanındaki gelecek hedefleri arasında yer alan Ay Araştırma Programı kapsamında da ilk derin uzay görevi için hazırlıklar devam ediyor.

TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlandı. Yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip araç için sistem seviyesi çevresel testleri yürütülüyor.

2027'de fırlatılması hedeflenen araçla Ay yörüngesinden görüntü ve bilimsel veri toplanması planlanıyor. Görev kapsamında yerli hibrit itki sisteminin derin uzayda çalıştırılması ve geliştirilen teknolojilerin uzay koşullarında denenmesi hedefleniyor.

Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda Somali'de bir uzay limanı yapılmasına yönelik proje için de çalışmalar devam ediyor.

Türkiye ile Mısır arasındaki benzer yönlere değinen Osama, Türkiye'nin de Müslüman bir ülke olması dolayısıyla büyük bir kültürel farklılık hissetmediğini dile getirdi.

Osama, Matematik Mühendisliği Bölümü mezunu Suriyeli arkadaşı Talal Bakour ile TEKNOFEST kapsamında düzenlenen Havacılıkta Yapay Zeka Yarışması'na katılarak birincilik elde ettiklerini söyledi.

Yarışmada üç farklı görev üzerinde çalıştıklarını belirten Osama, ilk görevde insanları ve araçları tespit ettiklerini, ikinci görevde GPS sinyali kesilen bir dronun konumunu ve koordinatlarını tahmin etmeye çalıştıklarını, üçüncü görevde ise verilen görsellerdeki nesneleri belirlediklerini kaydetti.

Yarışmanın yaklaşık 6-7 ay sürdüğünü, şubat ayında başlayan başvuru sürecinin eylül ayında düzenlenen finallerle tamamlandığını belirten Osama, bu süreçte farklı aşamalardan geçtiklerini ifade etti. İlk aşamada geliştirmeyi planladıkları algoritmaları ve proje kapsamında yapacakları çalışmaları anlattıkları bir rapor hazırladıklarını aktaran Osama, bu aşamada yaklaşık 80 puan aldıklarını söyledi.

Daha sonra yarı final aşamasına geçtiklerini aktaran Osama, 'Burada da finalde kullandığımız algoritmaların aynısını kullandık. Ancak yarı final ile final arasında bazı farklılıklar vardı. Yarı finalde sonuçları internet üzerinden gönderiyorduk. Finalde ise internet kullanmak yasaktı. Finalde dört ayrı oturumumuz vardı, yarı finalde ise tek oturum bulunuyordu. Her oturum yaklaşık bir saat sürüyordu. Yarı finalde yedinci olduk. Finalde ise birinciliğe ulaştık.' diye konuştu.

Sonuçları öğrendiklerinde yaşadığı heyecanı anlatan Osama, 'Arkadaşım beni arayarak sonuçların açıklandığını söyledi. Sonuçları kontrol ettiğimde birinci olduğumuzu gördüm. Çok şükür, büyük bir mutluluk yaşadım. Ama hissettiğim en güçlü duygu mutluluktan çok rahatlamaydı çünkü gerçekten çok çalışmıştık. Son aylarda neredeyse hiç uyumadık. Ne hissettiğimi tam olarak anlatacak kelimeyi bulmak zor ama en çok rahatladığımı söyleyebilirim.' ifadelerini kullandı.

Birinciliğin ardından bölüm ve üniversite WhatsApp gruplarında başarılarını paylaştıklarını aktaran Osama, çok olumlu dönüşler aldıklarını belirtti.

İnsanların ve araçların tespit edilebilmesinin trafik yönetimi açısından da faydalı olabileceğini aktaran Osama, 'Projemizin özellikle savunma sanayisi alanında önemli katkılar sağlayabileceğini düşünüyoruz. Örneğin, ilk görevde yaptığımız nesne tespiti güvenlik alanında kullanılabilir. İnsanları ve araçları tespit edebildiğimiz için bu teknoloji trafik yönetimi açısından da faydalı olabilir.' dedi.

İkinci görevde GPS sinyali kesildikten sonra dronun konumunu tahmin etmeye çalıştıklarını belirten Osama, 'Bu teknoloji, özellikle savaş koşullarında GPS sinyalinin kesilmesi durumunda dronların konumlarının belirlenmesine yardımcı olabilir. Üçüncü görevde de görseller üzerinden tespit yapıyorduk. Bu çalışmaların Türk savunma sanayisine önemli katkılar sağlayabileceğini düşünüyoruz.' diye konuştu.

Kendini geliştirmeyi ve yeni deneyimler kazanmayı hedeflediğini dile getiren Osama, şöyle devam etti:

'Projemizin yalnızca Türkiye'ye değil, bütün Müslüman ülkelere de fayda sağlamasını istiyorum. Bu nedenle hayatım boyunca kendimi geliştirmeyi ve yeni deneyimler kazanmayı hedefliyorum. İş fırsatlarımı artırmak ve bu alanda daha fazla tecrübe edinmek için çalışıyorum. İnşallah gelecekte daha büyük işler başarabiliriz.'

Savunma sanayisinde kariyer yapmak istediğini aktaran Osama, şunları kaydetti:

'Bu süreçte bir staj da kazandım. Gelecek hafta Baykar'da staja başlayacağım. Aslında Baykar'da çalışmak istiyorum. Genel olarak savunma sanayisi alanında kariyer yapmayı hedefliyorum ama Baykar'da çalışmak benim için özellikle önemli bir hedef. Orada deneyim kazanarak kendimi geliştirmek ve ileride orada çalışmak istiyorum. İnşallah başarabilirim.'

Derin Nefes Takımı tarafından geliştirilen prototip, madencilerin nabız, vücut sıcaklığı ve hareketlerini takip ederek olağan dışı durumlarda hem bileklik üzerinden sesli uyarı veriyor hem de kontrol merkezine sinyal gönderiyor.

Proje, TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında düzenlenen İnsanlık Yararına Teknolojiler Yarışması'nın Sağlıklı Yaşam Kategorisi İlkokul Seviyesi'nde Türkiye ikinciliği elde etti.

Öğretmen Hatice Akyüz, AA muhabirine, öğrencileriyle 'madencilerin anlık yaşam takip sistemini nasıl kurabiliriz' diye düşünürken nabzı, vücut ısısını ölçen bir bileklik geliştirmeyi hedeflediklerini anlattı.

Madencilerin yer altında çalışırken sağlık durumlarının anlık takip edilebilmesi ve acil durumlarda hızlıca yardım ulaştırılabilmesi amacıyla projeyi geliştirdiklerini ifade eden Akyüz, tasarladıkları bilekliklerde nabız, sıcaklık ve hareket sensörlerinin bulunduğunu, sensörlerden alınan verilerin kontrol merkezindeki panel üzerinden takip edilebildiğini kaydetti.

Akyüz, 'Nabzın düşmesi ya da aniden çok yükselmesi, sıcaklığın aşırı artması veya düşmesi, hareketin aşırı artması ya da hareketsizliğin oluşması durumunda bileklik sinyal vermeye başlıyor. Hem bilekliğin üzerindeki sesli uyarı cihazı çalışıyor hem de kontrol merkezine uyarı gidiyor.' diye konuştu.

Gaz kaynaklı tehlikelerin de tespit edilebilmesi için çalışma yürüttüklerini belirten Akyüz, çalışma alanlarının farklı bölümlerine gaz sensörleri yerleştirmeyi planladıklarını, tehlikeli gaz algılandığında bilekliklerin toplu alarm vermesiyle kontrol merkezinin durumdan haberdar olabileceğini anlattı.

Kontrol paneline internet üzerinden de erişilebildiğini aktaran Akyüz, bilekliklerin madencilere özel kimliklerle sistemde tanımlandığını söyledi.

TEKNOFEST'te Türkiye ikinciliği elde etmekten mutluluk duyduklarını ifade eden Akyüz, 'O ortamda bulunmak, final esnasında çocukların projelerini halka ve gelen misafirlere sunmaları, örnek almaları gereken kişilerle aynı ortamda bulunup fotoğraf çektirmeleri ve onlardan feyiz almaları bizim için daha kıymetli, daha değerli oldu. Bu projenin bizi, çocuklarımızı daha güzel bir Türkiye için çalışmaya teşvik edeceğini düşünüyorum.' dedi.

Okul Müdürü Davut Güney de TEKNOFEST'te elde ettikleri dereceden gurur duyduklarını dile getirerek, başarının öğrencilerin azmi, öğretmenin rehberliği ve okul-aile işbirliğinin sonucu olduğunu söyledi.

Takım kaptanı Tuğrahan Altuntaş ise madencilerin yer altında çalışırken bir sorun yaşadıklarında yardım isteyememeleri durumunu düşünerek projeyi geliştirdiklerini anlattı.

Ekrem Duha İncebay da 'En büyük hedefimiz, madencilerin yaşadığı küçük bir riskte teknik ekip yönlendirip madencinin hayatını kaybetme riskini düşürmekti. Emeğimizin karşılığını aldığımız için mutluyuz.' şeklinde konuştu.

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Hazır da böcek öldüren nematodlar üzerine uzun zamandır çalışma yürütüyor. ABD'de bu alanda doktora yapan Prof. Dr. Hazır, son olarak Alman Max Planck Enstitüsü ile 'TÜBİTAK-BMBF' projesini hayata geçirdi ve Prof. Dr. Helge Bode ve ekibiyle çalıştı.

Prof. Dr. Hazır, AA muhabirine, yürüttükleri çalışmalarda nematodlar nedeniyle ölen böceklerin üzerine toplanan karıncaların bir anda bölgeden uzaklaştığını, bu davranışın mekanizmasını belirlemek üzere çeşitli çalışmalar yaptıklarını ifade etti.

Karıncaların sergiledikleri bu davranışı doğada yağmacı olarak bilinen diğer hayvanların da gösterdiğini belirten Hazır, nematodların öldürdüğü böcekler normalde birçok hayvan için önemli bir besin kaynağı olmasına rağmen doğadaki yağmacı canlılara karşı 'dokunulmaz' özelliği gösterdiğine işaret etti.

Karıncaların, çekirgelerin, leş sineklerinin, yaban arılarının, salyangozların ve çeşitli etçil böceklerin yanı sıra balıkların, kuşların ve farelerin de nematodlar nedeniyle ölen böcekleri tüketmediğini anlatan Hazır, 'Daha da ilginci, yemek için yaklaşan canlıların kısa süre içinde kadavranın bulunduğu ortamdan hızla uzaklaştığını gözlemledik. İşte bu noktada bizler hayvanların ölü böcekten neden kaçtığını, hangi molekülün sorumlu olduğunu ve bu molekülün nerede ve nasıl üretildiğini araştırdık. Araştırmalar sonucunda söz konusu etkiyi oluşturan molekülün, nematodların içerisinde bulunan 'Xenorhabdus' ve 'Photorhabdus' adlı bakteriler tarafından üretilen 'RXP' olduğunu belirledik. Yaklaşık 40 yıldır hayvanlarda nedeni bilinmeyen bu davranışın kaynağını ortaya çıkarmayı başardık. Bu molekül hayvanların uzaklaşmasına neden olan bir tepkimeye neden oluyor.' diye konuştu.

RXP'nin bakteri hücreleri içerisinde nerede ve nasıl sentezlendiğini tüm ayrıntılarıyla açığa çıkardıklarını vurgulayan Hazır, bu molekülün tüm kimyasal yapısını detaylı şekilde çözdüklerini, yapısındaki karbon, hidrojen, azot ve oksijen oranlarını ortaya çıkardıklarını dile getirdi.

Nematoddaki bu maddeyi sentetik olarak ürettiklerini anlatan Hazır, şöyle konuştu:

'Molekül farklı hayvanların uzaklaşmasına neden olduğu için bunu zararlı hayvanlarla mücadelede kullanılabileceğini düşünerek yeni deneyler yaptık. Bu molekül, sivrisinekler ve keneler gibi hastalık etmeni taşıyan vektör hayvanlar üzerinde de son derece etkili. Bizim yaptığımız çalışma, DEET (böcek kovucu madde) molekülü ile kıyasladığımızda bundan 100 kat daha etkili bir molekül. DEET sadece vektör hayvanlarda etkili ama bizim keşfettiğimiz molekül tarım zararlısı hayvanlar üzerinde de etkili. Gelecekte bir taraftan insan ve hayvan hastalıklarını taşıyan vektörlerin kontrolünde uzaklaştırıcı olarak kullanılabileceği gibi tarım alanında da zararlı böceklerin tarım ürünlerinden uzaklaştırılması işlemlerinde de kullanılacak yeni bir molekül olacaktır.'

İlaç haline getirilebilecek molekülün sentetik üretimini test ettiklerini aktaran Hazır, bu çalışmayla, omurgasız hayvanlar üzerindeki hastalıkları inceleyen uluslararası dernek Society for Invertebrate Pathology tarafından '2026'nın öne çıkan buluşu' ödülüne layık görüldüklerini vurguladı.

Prof. Dr. Hazır, yürüttükleri çalışma için uluslararası patent başvurusu yaptıklarını sözlerine ekledi.

Çinli üreticiler bu dönemde yıllık bazda yalnızca yüzde 1 daha fazla ürün ihraç ederken, ihracatın parasal değeri yüzde 136 arttı.

Ülke bu yılın 9 ayında 275,2 milyar ICU ihraç ederken, ihracatın parasal değeri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 108 artarak 302 milyar dolar oldu.

Bu dönemde çip ihracatındaki artış yıllık yüzde 16,4 olan genel ihracat artışını geride bıraktı.

Gümrükler Genel İdaresi Başkan Yardımcısı Vang Cün, yapay zeka teknolojisindeki hızlı gelişimin bilgisayar altyapısına küresel yatırımı büyüttüğü, bunun da terminal donanımları ve ara ürünlere talebi artırdığını belirtti.

Yapay zeka sistmeleri için inşa edilen büyük ölçekli bilgisayar sistemleri ve veri merkezlerinin elektrik donanımlarına telbi de artırdığına işaret eden Vang, bunun Çin'in elektrik üretimi, nakli ve enerji depolama donanımlarına talebi arttırdığı değerlendirmesinde bulundu.

Vang, donanım ihracatının çiplerden daha fazla artış gösterdiğine dikkati çekerek, 2026'nın 9 ayında bilgisayar parçaları ihracatının yüzde 210, katı diskler gibi hafıza bileşenleri ihracatının yüzde 130 ve sunucular gibi veri işleme donanımlarının ihracatının yüzde 7,2 arttığını ifade etti.

Çinli yetkili, Çin yapımı yapay zeka gözlükleri ve robotların da uluslararası piyasalara giderek daha fazla entegre olmaya farklı uygulama senaryolarında kullanılmaya başlandığını dile getirdi.

Bu arada çip ithalatı da, Çin içinde yapay zeka ve ditijal altyapıya yoğun yatırımın sürüklediği taleple birlikte yükseldi. 9 aylık dönemde ICU ithalatı yüzde 56,6, hafıza çipi ithalatı ise yüzde 150 artış kaydetti.

Bu uygulama kapsamında insansı ve çok bacaklı robotlar sahada kullanılmaları için yapay zeka modelleri tarafından eğitilecek.

Tehlikeli bölgelere malzeme sevkiyatı, patlayıcı mühimmatların imhası ve mayınların temizlenmesi gibi faaliyetlerde özel olarak eğitilmiş robotlardan yararlanılacak.

Böylece operasyonel verimliliğin artırılması ve askeri birliklerin tehlikeli saha faaliyetlerinde görev yapma ihtiyacının azaltılması amaçlanıyor.

Bu kapsamda, ülke genelinde 5 'yapay zeka dönüşüm üssü' kurulacak.

Türkiye'nin uluslararası bilim olimpiyatlarına 1978'de katılmaya başladığını ve o yıl bronz madalya kazandığını anımsatan Kacır, '2026, uluslararası bilim olimpiyatlarında tarihimizde en fazla madalya kazandığımız yıl oldu. Bu yıl 78 madalya kazanan gençlerimiz gururumuz oldu.' değerlendirmesinde bulundu.

Kacır, TÜBİTAK tarafından desteklenen öğrencilerin son haftalarda düzenlenen uluslararası bilim olimpiyatlarında elde ettiği başarılara işaret ederek, Arnavutluk'un Tiran şehrinde düzenlenen 33. Balkan Bilgisayar Olimpiyatı'nda öğrencilerin 2 altın, 1 gümüş ve 1 bronz madalya kazandığını belirtti.

Bosna Hersek'in Saraybosna şehrinde düzenlenen 19. Genç Balkan Bilgisayar Olimpiyatı'nda 1 gümüş ve 3 bronz madalya, Vietnam'ın Hanoi kentinde düzenlenen 19. Uluslararası Astronomi ve Astrofizik Olimpiyatı'nda da 2 gümüş, 2 bronz madalya ve 1 mansiyon ödülü kazanıldığı bilgisini paylaşan Kacır, uluslararası organizasyonlarda Türkiye'yi başarıyla temsil ederek Türk bayrağını dalgalandıran öğrencileri tebrik etti.

Uzay ajansları, bilim insanları, mühendisler, astronotlar, teknoloji şirketleri, girişimciler, yatırımcılar ve öğrencilerin kongrede buluştuğunu belirten Bakan Kacır, bilimsel keşiflerden uydu ve fırlatma teknolojilerine, insanlı uzay uçuşlarından Dünya gözlemine kadar birçok konunun ele alındığını ifade etti.

Kacır, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

'Geride bıraktığımız beş gün boyunca, küresel uzay ekosisteminin hemen hemen tüm bileşenlerini Antalya'da buluşturan son derece kapsamlı bir programa tanıklık ettik. Uzay ajansları ve bilim insanları, mühendisler ve astronotlar, önde gelen teknoloji şirketleri ve girişimler, yatırımcılar, öğrenciler ve genç profesyoneller aynı çatı altında bir araya geldi. Bilimsel araştırmalardan uzayın keşfine, uydu ve fırlatma teknolojilerinden insanlı uzay uçuşlarına ve yer gözlemine kadar geniş bir yelpazede konuları ele aldık. Ayrıca uzay ekonomisini, sürdürülebilirliği ve uluslararası iş birliğinin giderek artan önemini değerlendirdik. Bununla birlikte, uzayın önümüzdeki yıllarda insanlığın ekonomik, bilimsel ve teknolojik geleceğinin şekillenmesinde oynayacağı rolü ele aldık.'

Kongreye ev sahipliği yapma sorumluluğunu üstlendiklerinde hedeflerinin son derecek açık olduğunu ifade eden Kacır, 'Son derece açıktı. Bilim insanlarının yeni araştırma ortaklıkları kurmasını istedik. Teknoloji şirketlerimizin yeni müşterilerle buluşmasını ve yeni tedarik zincirlerine dhil olmasını istedik. Girişimlerimizin yatırımcılarla doğrudan temas kurmasını, uzay ajanslarımızın ise yeni ortak görev imknlarını değerlendirmesini istedik. Gençlerimizin dünyanın önde gelen bilim insanları, mühendisleri ve astronotlarıyla aynı ortamı paylaşarak geleceğe yönelik hedeflerini daha da ileri taşımalarını arzuladık' diye konuştu.

Bakan Kacır, kongrenin temasını 'Dünyanın Daha Fazla Uzaya İhtiyacı Var' olarak belirlerken yalnızca yeni ufukların keşfedilmesini öngörmediklerini kaydederek, 'Bilimsel iş birliği, teknolojik yenilikler, yeni ortaklıklar ve gelecek nesiller için daha fazla fırsatla şekillenen bir gelecek tasavvur ettik. Bugün uzay teknolojileri, yeryüzündeki yaşamın ayrılmaz bir parçası hline gelmektedir. Bu teknolojilerin etkisi, uydu teknolojilerinden yer gözlemine, haberleşmeden navigasyona kadar pek çok alanda giderek daha belirgin biçimde hissedilmektedir. Uzay için geliştirilen teknolojiler, diğer pek çok alanda da yeni kabiliyetler ve ekonomik katma değer oluşturmaktadır. Bu nedenle, dünyamızın daha fazla uzaya ihtiyaç duyduğu kadar, daha fazla uluslararası iş birliğine, daha kapsamlı bilgi paylaşımına ve daha güçlü ortaklıklara da ihtiyaç duyduğuna inanıyoruz. Uzayın sunduğu bilimsel ve teknolojik fırsatları tüm insanlığın yararına dönüştürebilmemiz için bunlar vazgeçilmezdir. Dünyanın farklı bölgelerinde çatışmaların, jeopolitik gerilimlerin ve ayrışmaların derinleştiği bir dönemden geçiyoruz' dedi.

'Bu ortamda uzayı son derece kıymetli bir alan olarak görüyoruz' diyerek sözlerini sürdüren Kacır, 'Zira uzay, farklı ülkelerden bilim insanlarının, mühendislerin, girişimcilerin ve karar alıcıların ortak bilimsel hedefler etrafında bir araya gelebildiği ve insanlığın iş birliği kapasitesini güçlendirebildiği bir alan olma özelliğini korumaktadır. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, uzay bilimleri ve teknolojilerinde öncü ülkelerden biri olma yolunda iddialı bir vizyon ortaya koymuştur. Millî Uzay Programımız doğrultusunda bilimsel kabiliyetlerimize yatırım yapıyor, yerli ve millî teknolojiler geliştiriyor ve uluslararası ortaklıklarımızı genişletiyoruz. Uzay alanında kaydettiğimiz ilerlemeyi yalnızca ulusal bir başarı olarak değil, aynı zamanda insanlığın bilgiye, keşfe ve refaha yönelik ortak arayışına katkıda bulunma fırsatı olarak görüyoruz' ifadelerine yer verdi.

Kongre sırasında kurulan temasların ve ortaklıkların, önümüzdeki dönemde bu yaklaşımın yeni ve somut örneklerine zemin hazırlayacağına yürekten inandığını dile getiren Bakan Kacır, 'En az bunun kadar önemli bir diğer husus da bu kongrenin gelecek nesillere verdiği ilhamdır. Binlerce genç, önde gelen bilim insanları, mühendisler ve astronotlarla tanışma, yeni teknolojileri keşfetme ve uzay alanında kendilerini bekleyen geleceğin imknlarını değerlendirme fırsatı buldu. Antalya'dan edindikleri deneyimlerle ayrılan bu gençler, bilim ve teknoloji alanlarında kariyer yapmaya, yeni fikirler geliştirmeye ve belki de bir gün insanlığı daha ileriye taşıyacak uzay görevlerine öncülük etmeye teşvik edileceklerdir. Uzay bilimleri ve teknolojilerinde kalıcı başarı elde etmek, yalnızca gelişmiş altyapılar inşa etmekten veya güçlü roketler, uydular ve uzay araçları geliştirmekten ibaret değildir. Bu hafta Antalya'da tanıklık ettiğimiz bilimsel dinamizm, bu hedefe olan inancımızı daha da pekiştirmiştir. Genç araştırmacılarımızın sunduğu çalışmalar ve öğrencilerimizin uzay faaliyetlerine gösterdiği yoğun ilgi de bu inancımızı güçlendirmiştir. Bu hafta burada bilim insanları ve astronotlarla bir araya gelen gençler arasından geleceğin uzay araçlarını tasarlayan mühendisler çıkacaktır. İnsanlığın evrene ilişkin bilgi birikimine yeni katkılar sunan bilim insanları yetişecektir. Fikirleriyle küresel uzay ekonomisinin yönünü şekillendiren teknoloji girişimcileri yetişecektir' dedi.

Bakan Kacır, uzayda iş birliği ve ortalık temennisinde bulunarak, 'Antalya'da beş gün süren yoğun çalışmaların ardından bu akşam Aspendos'ta bir araya gelirken kongremizin başarılı bir organizasyondan çok daha fazlasını geride bırakmasını temenni ediyorum. Kongremizin kalıcı dostluklara, bilimsel ortaklıklara, yeni teknoloji projelerine ve önümüzdeki yıllarda birlikte gerçekleştireceğimiz ortak uzay görevlerine vesile olmasını diliyorum. 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin Türkiye'ye kazandırılmasına sundukları katkılardan dolayı Uluslararası Uzay Federasyonuna, Türkiye Uzay Ajansına ve SAHA İstanbul'a en içten şükranlarımı sunuyorum. Ayrıca dünyanın dört bir yanından Antalya'ya gelerek bizlerle buluşan tüm kurumlara, şirketlere, bilim insanlarına, astronotlara, girişimcilere ve gençlere teşekkür ediyorum. Katılımınız, bilgi birikiminiz ve deneyimleriniz bu Kongreye büyük değer katmıştır. Bu akşamın hepimiz için güzel ve unutulmaz bir anı olarak kalmasını diliyorum. Daha da önemlisi, bu akşamın yeni ortaklıkların ve yeni iş birliği biçimlerinin başlangıcı olmasını temenni ediyorum. Bu ortaklıkların, bilim ve teknolojideki ortak yolculuğumuzun yeni dönemini şekillendirmesini diliyorum' diye konuştu.

IAC 2026'nın kapanış seremonisinde Türkiye bayrağı, 2027 yılında kongreye ev sahipliği yapacak Polonya'ya devredildi. Kongrenin son gününde düzenlenen Halk Günü programına ise yaklaşık 12 bin kişi katıldı.

Test faaliyeti kapsamında Tekirdağ'da bulunan Çorlu Uçuş Eğitim ve Test Merkezi'nden kalkış yapan AKINCI'da, ASELSAN tarafından tamamen yerli bileşenlerle geliştirilen MGK ile ROKETSAN ve STM'nin ortak geliştirdiği Alpagut mühimmatları yer aldı. Saros Körfezi'nde gerçekleştirilen atış testinde belirlenen hedef, MGK ile tam isabetle imha edildi. AKINCI, testin başarıyla tamamlanmasının ardından Çorlu Uçuş Eğitim ve Test Merkezi'ne sorunsuz şekilde geri döndü.

ASELSAN'ın özgün mühendislik gücüyle geliştirdiği MORFOZ Kanatlı Güdüm Kiti, bombayı güdümlü mühimmata dönüştürerek kritik hedeflerin yüksek hassasiyetle vurulmasını sağlıyor.

Açılır kanat yardımı ile uzun menzil yeteneğine sahip olan kit, her türlü hava şartında görev yapabilme, GNSS karıştırmasına karşı dayanıklılık ve seçilebilir vuruş açısı ve bütünleşik ANS/KKS tabanlı olma özellikleriyle öne çıkıyor.

Geliştirme ve entegrasyon faaliyetleri kapsamında bugüne kadar AKINCI TİHA'ya MAM-L, MAM-T, TOLUN, TEBER, ÇAKIR, SUNGUR ve LAÇİN gibi pek çok milli mühimmat başarıyla entegre edildi. Farklı menzil, güdüm ve harp başlığı seçeneklerine sahip olan mühimmat yelpazesi, AKINCI'ya çeşitli hedef türlerine karşı etkin bir taarruz kabiliyeti kazandırıyor.

Gold, burada AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Redwire'ın yörüngedeki veri merkezlerine enerji sağlamak için geliştirdiği güneş paneli teknolojisine ilişkin bilgi verdi.

Şirketin açılır-kapanır güneş paneli teknolojisine sahip olduğunu belirten Gold, bu sistemlerin fırlatma öncesinde bir halı gibi sıkıştırıldığını, yörüngeye ulaşıldığında ise açılarak çok daha büyük bir yüzey alanı oluşturduğunu ifade ederek, 'Yörüngedeki veri merkezleri çok büyük enerji tüketicileri olacak. Redwire, yenilikçi açılır-kapanır güneş panelleriyle bu yörüngedeki veri merkezlerine enerji sağlamak ve bu inanılmaz yeni teknolojiyi hayata geçirmek için benzersiz bir konumda.' diye konuştu.

Veri merkezlerinin güç ihtiyacının kilovatlardan megavatlara çıkmasıyla güç sistemlerine yönelik talebin üstel şekilde artacağını dile getiren Gold, bu nedenle büyük ölçekli güneş panellerinin kritik önem taşıyacağını söyledi.

Gold, Redwire'ın NASA için yürüttüğü programlardan biri kapsamında insanlık tarafından şimdiye kadar uzaya konuşlandırılmış en büyük güneş paneli sistemlerini ürettiğini belirterek, söz konusu sistemlerin de açılır-kapanır güneş paneli teknolojisine dayandığını söyledi.

Söz konusu teknolojinin boyutu ve ölçeğinin yörüngedeki veri merkezlerinin giderek artan enerji ihtiyacını karşılamanın anahtarı olduğunu vurgulayan Gold, 'Bu teknolojinin boyutu ve ölçeği, elde etmenize izin verdiği şey, yörüngedeki veri merkezlerinin giderek artan enerji ihtiyacını karşılamanın anahtarı.' dedi.

Gold, uzayda yüksek miktarda enerji üretmenin önündeki en büyük sorunun uzaydan ziyade dünyadaki tedarik zinciri olduğunu belirterek, 'Güneş panellerinin üretiminde kullanılan germanyumun dünyadaki kaynakları giderek azaldığı için sektörde silisyum bazlı güneş panelleri gibi alternatifler üzerinde çalışılıyor. Silisyum, her zaman germanyumdan daha ucuz olacak. Ayrıca miktarı da daha fazla.' diye konuştu.

Silisyum güneş panellerinin aynı miktarda enerjiyi üretmek için daha büyük olması gerektiğini dile getiren Gold, Redwire'ın hafif açılır-kapanır teknoloji mimarisi sayesinde daha geniş yüzey alanına sahip panellerin daha düşük kütleyle kullanılabileceğini söyledi.

Gold, silisyum bazlı güneş panellerine yönelmelerinin maliyetleri düşürerek yörüngedeki veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamaya yardımcı olacağına işaret ederek, 'Bu nedenle yörüngedeki veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamak için bu yeni, yenilikçi silisyum teknolojisine geçmek istiyoruz.' dedi.

Yörüngedeki veri merkezleri için çok büyük güneş panellerine ihtiyaç duyulacağının altını çizen Gold, bu sistemlerin roketlerin sınırlı yük bölmelerine sığdırılabilmesinin önemine dikkati çekti.

Gold, söz konusu sistemlerin çalışma şeklini kamp çadırlarına benzeterek, 'Türkiye'de kamp yapmanın popüler olduğundan eminim. Kırsala gidip kamp yapıyorsunuz, çadırı nasıl sıkıştırıp yanınızda götürüyor ve sonra açıyorsanız, güneş dizilerinde yaptığımız şey de bu.' dedi.

Redwire'ın açılır-kapanır güneş dizilerinin bir sonraki aşamada Uluslararası Uzay İstasyonu'na gönderileceğini belirten Gold, 13 Ekim'de ISS'ye gönderilecek son dizilerle istasyondaki eski güneş panellerinin yenileriyle değiştirilmesinin tamamlanacağını söyledi.

Gold, söz konusu sistemlerin doğrudan yörüngedeki veri merkezleri için kullanılmayacağını, ISS için kullanılacağını ifade etti.

Yaklaşık 20 dakika süren uçuşun ardından roket, uyduları yaklaşık 575 kilometre yükseklikteki yörüngeye bıraktı.

Fırlatmada, 5 New-space Earth Observation Satellite Constellation for National Safety (NEONSAT) mikro uydusu ile 10 CubeSat taşındı.

Her biri 100 kilogramdan daha hafif olan NEONSAT uydularında elektro-optik kamera bulunuyor. Kameralar siyah-beyaz görüntülerde 1 metre, renkli görüntülerde ise 4 metre büyüklüğündeki nesneleri ayırt edebiliyor.

Uydular, Kore Yarımadası ve çevresini ulusal güvenlik ile afetlere müdahale amacıyla izleyecek.

Burnham, 'NASA, ortaklarıyla birlikte neredeyse imkansızı başardı: Artemis II görevi kapsamında 4 astronotu Ay'ın çevresine gönderdi ve Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu gibi çığır açan bilim misyonlarını başardı. NASA bu büyük uğraşları asla tek başına gerçekleştirmiyor. Türkiye gibi ülkeler, bu çabaya cesur bir vizyonun yanı sıra giderek güçlenen bir başarı birikimi de katıyor. Türkiye'nin uzay programını geliştirirken, bu büyük başarılara katkı sunduğuna; 2 astronotunu uzaya gönderdiğine ve ilk Ay görevi olan AYAP-1'in geliştirme çalışmalarında ilerleme kaydettiğine şahit oluyoruz. Ayrıca Türkiye'nin dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji etkinliklerinden ikisi olan TEKNOFEST ve Uluslararası Uzay Kongresi aracılığıyla küresel uzay topluluğunu bir araya getirdiğini de gördük' şeklinde konuştu.

Burnham, 'Sözlerimi tamamlarken, bu buluşmayı benim için özellikle anlamlı kılan daha kişisel bir bağı paylaşmak istiyorum' dedi. Konuşmasına Türkçe devam eden Burnham, 'Benim Aynur anneannem Eceabatlı, Kadir dedem Afyonlu. Anneannem bizi çok güzel Türk yemekleriyle büyüttü. Dedemin uzaya olan merakı, tüm ailemizi etkiledi. Kendi teleskoplarını yaptığını hatırlıyorum. Arka bahçemizde yıldızları ve gezegenleri izleyerek sayısız saatler geçirirdik. Anneannem ve dedem Türkiye'deler. Tatillerimde onları ziyaret etmeyi çok seviyorum' ifadelerini kullandı.

Burnham, 'Birkaç ay içinde Uluslararası Uzay İstasyonu'na fırlatılacağım. Uzaydan anneanneme ve dedeme, Adanalı hemşehrilerime ve bütün dünyaya el sallayacağım' dedi. Burnham, 'NASA adına, Türkiye'yi Artemis Anlaşmaları topluluğuna katılırken karşılamaktan onur duyuyor, önümüzdeki yıllarda başaracaklarımızı heyecanla bekliyoruz' diyer konuştu.

TEKNOFEST katılımcılarının ilgiyle takip ettiği etkinliklerin başında hava gösterileri geliyor.

Festivalde, paramotor, Bayraktar TB3, Akıncı, Paramotor, S70 helikopter, Bayraktar TB2, ATAK helikopteri uçuş gösterileri yaptı.

Festival alanını dolduran binlerce vatandaş, gökyüzünde uçuş yapan yerli ve milli araçların gösterilerini büyük bir ilgi ve merakla takip etti.

Şanlıurfa'da 30 Eylül'de başlayan TEKNOFEST Güneydoğu, kapanış seremonisi ve ödül töreniyle bu akşam sona erecek.

Birçok görsel şölene ev sahipliği yapan festivalde Türk Hava Kuvvetleri gösteri ekibi SOLOTÜRK, TEKNOFEST ziyaretçileri için uçtu.

Hava Pilot Yarbay Murat Bakıcı'nın F-16 ile gerçekleştirdiği gösteride, yüksek hızda ve alçak irtifada yapılan akrobatik manevralar, keskin tırmanışlar ve dalışlar izleyicileri hayran bıraktı.

Yaklaşık 15 ton ağırlığındaki uçağın saatte 1200 kilometre hızla alçak irtifada gerçekleştirdiği uçuş, festival alanını dolduran binlerce kişinin coşku ve heyecanını zirveye taşıdı.

İzleyiciler, milli gurur yaşatan anları cep telefonlarıyla kaydetmek için adeta birbiriyle yarıştı.

Gösterinin son bölümünde SOLOTÜRK'ün, geçen yıl hayatını kaybeden sanatçı Ferdi Tayfur'un 'Hatıran Yeter' şarkısı eşliğinde gerçekleştirdiği uçuş ise renkli görüntülere sahne oldu. Şarkıya alandaki katılımcılar da eşlik etti.

TEKNOFEST Güneydoğu, 4 Ekim'e kadar çeşitli etkinliklerle sürecek.

2. Ordu Bölge Komutanlığı Bando Takımı, festival kapsamında konser verdi.

Bando ekibi, Türk müziğinin sevilen eserleri ile marşlardan oluşan repertuvarını seslendirdi.

Katılımcılar, konser boyunca eserlere eşlik ederek keyifli anlar yaşadı.

Dinleyicilerin yoğun ilgi gösterdiği konserde, askeri bando tarafından icra edilen eserler büyük beğeni topladı.

Program sonunda vatandaşlar ve öğrenciler, bando ekibini alkışlarla tebrik etti.

TEKNOFEST Güneydoğu, 4 Ekim'e kadar çeşitli etkinliklerle devam edecek.

Büyükelçi Tamura, festival alanındaki ziyaretleri kapsamında AA standını ziyaret etti.

AA Genel Müdürü Serdar Karagöz tarafından karşılanan Tamura, festivaldeki haber çalışmalarına ilişkin bilgi aldı, muhabir ve kameramanlarla sohbet etti.

Ziyaretten duyduğu memnuniyeti ifade eden Karagöz, Türkiye'nin özellikle savunma teknolojileri konusunda son yıllarda ciddi bir atılım yaptığını, bunu da TEKNOFEST ile taçlandırdığını söyledi.

Karagöz, dünyadaki teknoloji hamlelerine ilişkin haberleri yakından takip ettiklerini vurgulayarak, 'Türkiye'de, Japonya'da da olduğu gibi teknoloji, hem ekonomimizi hem de dünyadaki güvenliğimizi geliştirmek için çok önemli.' dedi.

Büyükelçi Tamura ise ASELSAN, Baykar ve Roketsan stantlarını gezdiklerini belirterek, 'Ayrıca Selçuk Bayraktar ile görüştük. Selçuk Bayraktar bana Tüme Vakfı'na ve planetaryum stantlarına gitmemi tavsiye etti. Burada çok ilgi çekici yerler ve yarışmalar var.' diye konuştu.

Dünyanın bilinen en eski anıtsal yapılarından Göbeklitepe'nin bulunduğu Şanlıurfa'da düzenlenecek festival, kentin tarihi dokusuyla modern teknoloji etkinliklerini aynı organizasyon çatısı altında bir araya getirecek.

Anadolu Ajansının (AA) 'Global İletişim Ortağı' olduğu, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, T3 Vakfı ile Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret AŞ'nin yürütücülüğündeki Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali, 30 Eylül-4 Ekim'de Şanlıurfa'da gerçekleştirilecek.

Festival için GAP Havalimanı'nda oluşturulan alanda ulaşım ve altyapı çalışmaları sürdürülürken, sergi, deneyim alanı, atölye, yarışma ve gösterilerin gerçekleştirileceği bölümler ziyaretçilere hazır hale getiriliyor.

Kentte 5 gün boyunca sürecek TEKNOFEST'te Bayraktar KIZILELMA, KAAN, Bayraktar TB3, HÜRJET, Bayraktar AKINCI ve Bayraktar TB2'nin yanı sıra çeşitli hava ve kara araçları sergilenecek.

Festival kapsamında ayrıca ANKA, GÖKBEY, ATAK, K2 Kamikaze, MIZRAK, SİVRİSİNEK, AS 532 T 38, BELL 429, AB 412, SH-70 SEAHAWK, F-16, CN-235 CASA, F-4 ve P72 gibi platformlar da ziyaretçilerle buluşacak.

Festivalin 30 Eylül-3 Ekim tarihleri arasındaki programında ziyaretçiler, farklı hava araçlarının yapacağı gösterileri izleme fırsatı bulacak.

Bayraktar AKINCI, Bayraktar TB3, Bayraktar TB2 AI, AKSUNGUR, T-129 ATAK ve T-70'in gösteri uçuşlarının yanı sıra Türk Yıldızları'nın NF-5 uçakları ve SOLOTÜRK'ün F-16 gösterileri düzenlenecek.

S-70, CH-47 ve ATAK'ın pasaj geçişleri, S-70 Jandarma Çelik Kanatlar gösteri uçuşu, S-70/CH-47 komando harekatı, SH-70 fastrope gösterisi, paraşüt ve paramotor gösterileri de programda yer alacak.

HÜRJET ve KAAN Müzikali ile çeşitli sahne etkinliklerinin yanı sıra Semicenk konseri, NSosyal Nod Bilgi Yarışması ve 'Sahne Senin' etkinliği düzenlenecek.

Festivalin son günü 4 Ekim'de kapanış seremonisi ve ödül töreni düzenlenecek.

TEKNOFEST Güneydoğu kapsamında farklı deneyim alanları ve sergiler ziyaretçilerle buluşacak.

'Şampiyonlar Geçidi', Planetaryum, Göbeklitepe Deneyim Alanı, Malzemenin Yolculuğu Deneyim Alanı, Hezarfen Deneyim Alanı ve HÜRJET Deneyim Alanı festival programında yer alacak.

'Bütün Mutlu Aileler Birbirine Benzer' sergisi, Çelik Kubbe Dijital Deneyim Alanı, ASELSAN Kara Araçları Sergi Alanı ve Kara Kuvvetleri Kara Araçları Sergi Alanı da ziyaretçiler tarafından gezilebilecek.

Festival alanında paydaş, sponsor ve katılımcı stantlarının yanı sıra T3 Vakfı Standı, TÜBİTAK Bilim Merkezleri ve T3 Vakfı Bilim Merkezleri de bulunacak.

TEKNOFEST Güneydoğu'da teknoloji ve bilim alanında çeşitli eğitici atölyeler ile yarışmalar düzenlenecek.

T3 Bilim Sokağı Atölyeleri, paydaş, sponsor ve katılımcı atölyeleri, T3 Vakfı Standı Atölyeleri ve TÜME Tarım Söyleşileri festival programında yer alacak.

Tarım Teknolojileri Yarışması, Bağımlılıklarla Mücadelede Teknolojik Uygulamalar Yarışması, Onkolojide 3T Yarışması, Çelik Kubbe Hava Savunma Sistemleri Yarışması, TEKNOFEST Robolig Yarışması, Blokzincir Yarışması ve Finansal Teknolojiler Yarışması, Hareketli Uydu Terminali Yarışması, TEKNOFEST Yapay Zeka Film Yarışması, Maden Teknolojileri Yarışması, ISIF, TEKNOFEST Mimari ve Görsel Tasarım Yarışması, World Drone Cup, TEKNOFEST Drone Şampiyonası ve HackMasters Güneydoğu gibi bir dizi teknoloji yarışmasının heyecanı festival alanına taşınacak.

Festival alanında Bilim Şov, Rafadan Tayfa Teknolojik Tayfa ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Tiyatrosu 'İlk Işıktan Geleceğe' etkinlikleriyle her yaştan ziyaretçiye keyifli anlar yaşatılacak.

Platformdaki istem, yanıt ve kullanım verileri Türkiye'de bulunan yüksek performanslı GPU altyapısında işleniyor. Böylece hassas verilerin yurt dışındaki bulut servislerine aktarılmasının önüne geçiliyor. EVREN'e e-Devlet kimlik doğrulamasıyla evren.ssyz.org.tr adresinden erişilebiliyor.

KATKI YAP, KREDİ KAZAN, GPU GÜCÜNÜ KULLAN

EVREN, doğrudan ücretli erişim yerine katkı esaslı kredi modeliyle çalışıyor. Kullanıcılar veri seti yükleyerek, veri etiketleyerek veya eğitilmiş modellerini paylaşarak kredi kazanabiliyor.

Bu krediler, platformun yüksek performanslı GPU havuzunda model eğitimi ve büyük dil modeli çıkarım işlemleri için kullanılabiliyor. Böylece kullanıcıların yalnızca hizmet alan değil, EVREN ekosisteminin gelişmesine katkı sağlayan aktif katılımcılar olması hedefleniyor.

11 AÇIK AĞIRLIKLI BÜYÜK DİL MODELİNE ERİŞİM

EVREN, nesne tespiti, segmentasyon ve sınıflandırma gibi bilgisayarlı görü çalışmalarında uçtan uca veri etiketleme ve model eğitimi imkanı sunuyor.

Platformda ayrıca 11 açık ağırlıklı büyük dil modelini kapsayan çıkarım katmanı devreye alındı. API mimarisi, anlık yanıt desteği ve otomatik model yönlendirme özellikleri sayesinde mevcut uygulamalar EVREN altyapısına bağlanabiliyor.

Altyapının kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla 1 Kasım 2026'ya kadar gerçekleştirilecek API çağrıları, kullanıcıların kredi bakiyesinden düşülmeden sınırsız olarak sunulacak.

7 BİN 500 AKTİF KULLANICIYA ULAŞTI

Kısa sürede 7 bin 500 aktif kullanıcıya ulaşan EVREN'in, Türkiye'nin yapay zeka ekosisteminin gelişmesine ve Yapay Zeka Eylem Planı kapsamındaki çalışmalara katkı sağlaması hedefleniyor.

Platformun gelecek dönemde yerli ve milli büyük dil, görüntü ve ses modelleriyle geliştirilmesi, dağıtık GPU yönetimi yaklaşımıyla hesaplama altyapısının daha da güçlendirilmesi planlanıyor.

EVREN'in bu yapısıyla savunma sanayii, üniversiteler, teknoloji şirketleri, girişimciler ve geliştiriciler için Türkiye merkezli ortak bir yapay zeka geliştirme altyapısı oluşturması amaçlanıyor.

Çalışmada, kişinin takvim yaşı ile gözün gösterdiği biyolojik yaş arasındaki farkı ölçen 'Retina Yaş Farkı' değerinin yaşam tarzı ve kronik hastalıklarla doğrudan ilişkili olduğu tespit edildi.

Verilere göre diyabet hastalarının retinası takvim yaşından ortalama 2,52 yıl daha yaşlı çıkarken; sigara kullanımının retinaya yaklaşık yarım yıl, sarı nokta hastalığının ise 0,6 yıl fazladan biyolojik yaş eklediği belirlendi.

Retinanın damar yapısı bakımından beyin ve kalp-damar sistemiyle doğrudan bağlantılı bir doku olduğuna dikkat çeken araştırmacılar, bu tarama teknolojisinin rutin göz muayenelerinde devreye sokulabileceğini ifade etti.

Uzmanlar, göz dibi incelemelerinin yalnızca görme bozukluklarını değil; vücuttaki erken yaşlanmayı, kardiyovasküler riskleri ve henüz klinik belirti vermemiş sistemik iç hastalıkları erkenden teşhis etmede pratik bir biyolojik gösterge işlevi görebileceğini aktardı.

Prize takılı olmadan bataryayla çekim yapabilme ve entegre 19 inç dokunmatik ekrana sahip HealthView, görüntüleri kablosuz olarak bilgisayar ortamına aktarabiliyor.

Özellikle yoğun bakım ve servislerde yatan hastalara röntgen odasına gitmeden yatağında görüntülenme olanağı sağlayan cihaz, Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde de Şubat 2026'da hizmete alındı.

Hastane Başhekimi Doç. Dr. Fatih Güneysu, sağlık hizmetlerinde teknolojiyi değerlendirirken kendileri için önemli noktalardan birisinin de cihazın sağlık çalışanlarının işlerini kolaylaştırması olduğunu söyledi.

Güneysu, kullanımı pratik, güvenilir ve ihtiyaç halinde her an cihazın hazır olmasının önemine değinerek, 'Bu açıdan baktığımızda yerli üretim cihazımızdan oldukça memnunuz. Taşınabilir olması, hızlı kurulabilmesi, farklı alanlarda ve ihtiyaç duyulan noktalarda cihazı kolaylıkla kullanabilmemizi sağlıyor. Kullanıcının hareket kabiliyetini kısıtlamaması da önemli avantajı.' dedi.

Bugüne kadar cihazla yaklaşık 7 bin çekim gerçekleştirdiklerini ve bu kadar yoğun kullanım sürecinde cihazın herhangi arıza vermediğini belirten Güneysu, 'Diğer memnun olduğumuz konu da batarya performansı. Özellikle sahada çalışan ekiplerimiz açısından cihazın şarj konusunda kullanıcıyı yarı yolda bırakmaması çok önemli. Bataryasının iyi olması sayesinde cihaza ihtiyaç duyduğumuzda rahatlıkla kullanabiliyoruz. Bu da sağlık çalışanlarımıza önemli hareket özgürlüğü sağlıyor.' diye konuştu.

Güneysu, cihazın dayanıklı ve sağlam altyapısının sahadaki kullanım açısından önemli olduğunu vurgulayarak, yüksek teknoloji altyapısına sahip olması, farklı ihtiyaçlara uyarlanabilmesi ve kullanımının da kolay olmasının sağlık çalışanlarının işini ciddi kolaylaştırdığını kaydetti.

Yerli ve milli üretim olmasının kendilerini gururlandırdığını, cihazın bakım ve servis desteğinin de önemli avantaj sağladığını anlatan Güneysu, şöyle devam etti:

'8-9 ayda yaptığımız 7 bin çekimle oluşan deneyimimiz, cihazın pratik, dayanıklı, güvenilir ve sahada kullanıma uygun olduğunu gösterdi. Sağlık çalışanlarımızın işini kolaylaştıran, onlara hareket özgürlüğü sağlayan, yerli üretim olmasıyla da ayrıca değer taşıyan teknoloji olduğunu düşünüyoruz. Çekim kalitesinin de yüksek olduğunu söylememiz gerekiyor. Bunun yanında altyapısındaki yüksek teknolojiyle hastanın röntgenlerinin bilgisayarlara aktarılması da çok hızlı şekilde gerçekleşiyor.'

Güneysu, cihazın sağlık hizmetlerine kazandırılmasında emeği geçen ASELSAN ve Sağlık Bakanlığı yetkililerine teşekkür etti.

Radyoloji teknikeri Çağrı Demir de cihazın taşınabilir olmasının kendilerine avantaj sağladığını belirterek, 'İhtiyaç olduğunda kolaylıkla götürüp kullanabiliyoruz. Kullanım ve pratiklik açısından özellikle bataryasının uzun ömürlü olması bizim için ayrıca kolaylık sağlıyor.' dedi.

Zuckerberg, 'Bence sektör genelinde bir koordinasyona ihtiyacımız yok,' dedi. 'Bence her laboratuvarın kendi zamanını ayırması gerekiyor ve sorunlar olduğunu gördüğünde, güvenli bir şekilde ilerlediğinden emin olmak için kendi içlerinde gereken zamanı ayırmaları yeterli.'

Bu açıklamalar, yapay zeka sektörünün önde gelen bazı isimlerinin, giderek daha yetenekli hale gelen sistemlerin yarattığı risklere ilişkin endişeler nedeniyle geliştirme hızında daha fazla koordinasyon çağrısında bulunduğu bir dönemde geldi.

Anthropic CEO'su Dario Amodei, yakın zamanda şirketleri yapay zeka geliştirme alanında 'öncü adımlar atmak' için birlikte çalışmaya çağırdı ve bu çağrıya OpenAI CEO'su Sam Altman, Google DeepMind kurucu ortağı Demis Hassabis ve xAI'nin kurucusu Elon Musk da destek verdi.

Zuckerberg, yapay zeka şirketlerinin sektör genelinde bir yaklaşım benimsemek yerine, güvenlik endişeleriyle karşılaşmaları durumunda kendi geliştirmelerini yavaşlatabileceklerini veya durdurabileceklerini savundu.

Ayrıca, şirketlerin yapay zeka ürünlerinin güvenli ve kullanışlı olmasını sağlamaları için tüketici talebinin de bir teşvik unsuru olduğuna işaret etti.

'Bence bu işi doğru yapmanın ticari açıdan da büyük bir teşviki var,' dedi.

Meta CEO'su, geliştiricilerin felaket senaryolarına odaklanmak yerine, yapay zeka sistemlerinin kullanıcıların istek ve niyetlerini anlamasını ve bu bilgileri ihtiyatlı bir şekilde ele almasını sağlamaya odaklanmaları gerektiğini söyledi.

Zuckerberg, 'Ortada çok fazla felaket tellallığı içeren söylem var,' dedi. 'Bunun herkes için çok olumlu bir gelecek olacağına dair oldukça iyimserim.'

Yapay zek geliştirme hızına ilişkin tartışmalar, araştırmacıların ve sektör liderlerinin giderek daha yetenekli sistemler hakkındaki endişelerini dile getirmesiyle yoğunlaştı.

Anthropic'in eski araştırmacısı Jacob Coxon, Eylül ayı başlarında istifa ederek giderek güçlenen yapay zeka sistemlerinin riskleri konusunda uyarıda bulundu ve önde gelen geliştiricilerin güvenlik yaklaşımını eleştirdi.

Geçtiğimiz ay Meta, ABD'deki düzinelerce eyalet başsavcısının şirketin sosyal medya platformlarının çocuklar ve gençler için oluşturabileceği potansiyel zararlar konusunda tüketicileri yanılttığı iddiasıyla açtığı davaları çözmek için yaklaşık 18 milyar dolar ödemeyi kabul etti.

Dava dilekçesinde, Meta'nın platformlarını genç kullanıcılar için bağımlılık yapıcı olacak şekilde tasarladığı ve tüketicileri ilgili riskler konusunda yanılttığı iddia edildi.

Şirketin açıklamasına göre, anlaşma ayrıca Meta'nın platformlarının genç kullanıcıları için günlük kullanım limiti getirmesini, yaş güvence önlemlerini güçlendirmesini ve ebeveynler ve veliler için ek araçlar sağlamasını gerektirecek.

Bildiride, sistemlerdeki açıkların daha hızlı tespit edilip kötüye kullanıldığı, uzun süredir var olan zayıf noktaların yapay zekanın etkisiyle büyüdüğü belirtildi. Saldırganların yapay zekayı, savunma tarafı henüz fark etmeden açıkları bulmak ve kullanmak için devreye soktuğu kaydedilerek 'buna hazırlıklı olmak için derhal harekete geçilmesi gerektiği' vurgulandı.

Savunmanın yetersiz kaldığı durumlarda siber olayların hayati sistemlerde uzun süreli kesintilere yol açtığı ve çok sayıda kişiyi mağdur ettiğinin altı çizilen bildiride, büyük miktarda isim, adres ve vatandaşlık numarasının ele geçirildiği, bunun da ciddi mahremiyet ve mali sonuçlar doğurduğu kaydedildi.

Bildiride, saldırganların yapay zeka sayesinde daha hızlı saldırı düzenleyebildiği, daha kolay zararlı yazılım geliştirebildiği, daha ikna edici oltalama e-postaları yazabildiği ve dezenformasyonu geniş ölçekte kişiselleştirebildiği belirtildi. Saldırganların bunun için en gelişmiş yapay zeka modellerine ihtiyaç duymadığı, mevcut ve kolay erişilebilir modellerle de bu tür saldırıların şimdiden yapılabildiği ifade edildi.

Bildiride yöneticiler için hemen atabilecekleri ilk adım olarak temel güvenlik önlemlerinin eksiksiz hale getirilmesi önerildi. Saldırı yüzeyinin küçültülmesi ve artık güvenlik güncellemesi almayan eski sistemlerin değiştirilmesi gerektiği belirtilen bildiride, güncellemelerin hiç yüklenmemesi ya da geç yüklenmesi nedeniyle saldırıların gerçekleşebilmesinin 'savunulamaz' olduğu vurgulandı.

Kurumlara, bir saldırganın sisteme girebileceğini varsayarak buna göre hazırlık yapmaları çağrısında bulunulan bildiride, yapay zekaya ilişkin uyarı işaretlerinin ciddiye alınması istendi.

NCSC Genel Direktörü Matthijs van Amelsfort da bildiriye ilişkin, 'Yapay zeka, açıkların bulunmasından kötüye kullanılmasına kadar saldırı zincirini otomatikleştiriyor. Bu teknoloji, mevcut siber tehditleri hızlandırıp güçlendirebilir. Tam da bu nedenle temel önlemlerin eksiksiz alınması her zamankinden daha önemli.' değerlendirmesinde bulundu.

Bildiride, atılması gereken en önemli adımın teknik değil kültürel ve farkındalıkla ilgili olduğu belirtilerek, siber güvenliğin 'bir bodrumda ya da veri merkezinde çözülecek bilgi teknolojileri sorunu' olmadığı, kurumsal, yönetimsel ve nihayetinde toplumsal mesele olduğu ifade edildi.

Zincirin en zayıf halkasının çoğu zaman teknikte değil yönetimin ve çalışanların siber tehditlere yönelik farkındalığında olduğuna işaret edildi.

ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci de gelişmeye ilişkin yaptığı açıklamada, KARAOK'un kullanım alanının genişlediğine dikkati çekti.

İkinci, 'Kısa Menzilli Tanksavar Silah Sistemimiz KARAOK, ilk kez bir hava hedefini başarıyla vurarak kullanım alanını genişletti. Sistemlerimize kazandırdığımız farklı yeteneklerle sahadaki değişen ihtiyaçlara etkin çözümler sunmayı sürdürüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Üzerinde yer alan kızılötesi görüntüleyici başlık sayesinde gece ve gündüz görev yapabilen KARAOK, zırh delici performansıyla sahada operasyonel güç sağlıyor. KARAOK, sabit ve hareketli hedeflere karşı kullanılabiliyor.

Ardından 18-20 Eylül'de Mezopotamya Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen bir diğer yarışmada da finalist takımlar, 'Sanayide Robotik Uygulamalar', 'Jet Motor Tasarım', 'İnsanlık Yararına Teknolojiler Yarışması İlkokul Seviyesi', 'Havacılıkta Yapay Zeka', 'Biyoteknoloji İnovasyon', 'Çip Tasarım', 'Elektronik Harp' ve 'TEKNOFEST Mesleki Yetenek' olmak üzere 8 kategoride yarıştı

Her iki yarışmaya, Türkiye'nin yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri, İtalya, İngiltere, Gürcistan, Yunanistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Kosova, Afganistan, Pakistan, Bangladeş, Azerbaycan ve Endonezya'dan gelen yaklaşık 3 bin çocuk ve gençten oluşan 677 finalist takım katıldı.

TEKNOFEST Danışma Kurulu Üyesi ve T3 Vakfı Diyarbakır İl Sorumlusu Yahya Akıl, katılımcıların yarışmalarda çok güzel projeler ortaya koyduklarını söyledi.

Vatandaşların da TEKNOFEST'e yoğun ilgi gösterdiğini dile getiren Akıl, 'Diyarbakır'da 16-20 Eylül tarihleri arasında 5 gün boyunca yarışmalar gerçekleştirildi. 3 bine yakın yarışmacı katıldı. Her kategoride ilk 3'e girenlerin ödülleri de Şanlıurfa'da düzenlenecek Güneydoğu TEKNOFEST'te verilecek. Öğrencilerin, kendilerini gelecekte nerede görebilecekleri ve hangi alanlarda geliştirebilecekleri açısından ufkunu açtı. Diyarbakır'ın bir seviye atladığını düşünüyorum. Diyarbakır'ın böyle bir organizasyona ihtiyacı vardı ve bu ihtiyaç bence karşılandı.' ifadesini kullandı.

Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği 4. sınıf öğrencisi Muhammet Ali Kara da yarışmaya danışman hocaları ve 5 kişilik ekiple katıldıklarını belirtti.

Haziran ayında çok yoğun bir şekilde çalıştıklarını ve finalist takımlardan biri olmaya hak kazandıklarını anlatan Kara, şunları kaydetti:

'Elimizden geleni yaptık. Kimi zaman güldük, kimi zaman üzüldük ama burada çok şey öğrendik. Burada olduğumuz için çok mutluyuz. Farklı farklı alanlardan rakiplerimiz vardı. Rakiplerimiz çok güçlüydü. Biz de güçlüydük tabii ki ama zaman zaman onların çok öne çıktığı yerler oldu, bizim öne çıktığımız yerler oldu. Sonuç ne olursa olsun bizim için çok büyük bir deneyim oldu. Burada çok şey öğrendik, çok mutluyuz.'

Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği 2. sınıf öğrencisi Yunus Erdem Ergül ise 'Elektronik Harp' yarışmasının ilk yılı olduğunu ve bu yarışmaya 5 aydır hazırlandıklarını dile getirdi.

Ergül, 'Yarışmada, en iyi elektronik taarruz sistem tasarımı prestij ödülü aldık. Gerçekten çok mutluyuz.' sözlerini sarf etti.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Eczacılık Fakültesi öğrencisi Sıla Polat da 4 kişilik bir takımla yarışmada yer aldıklarını aktardı.

Polat, şöyle devam etti:

'Zorlu bir süreçti. Elimizden geleni yaptık. Gayet güzel, hayatımızda ilk defa deneyimlediğimiz bir süreçti. Burada sonuç ne olursa olsun, yani derece alamasak dahi geçirdiğimiz süreç finale kadar gelmemiz, bizim için çok değerliydi.'

Raporun, çocukların internete erişimi, çevrimiçi etkinlikleri, dijital becerileri, üretken yapay zeka kullanımı ve güvenlik algısı ile ebeveyn ve okul aracılığıyla yaşadıkları düzenlemeleri ele aldığını belirten Kurşun, 'Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu, çocukların çevrimiçi ortamdaki güvenlik algısındaki düşüş. İnternette kendini güvende hisseden çocukların oranı yüzde 48'e geriledi, 2020 yılında ise bu oran yüzde 65 seviyesindeydi. Son bir ay içinde internette kendisini rahatsız veya tedirgin eden bir şeyle karşılaştığını söyleyen çocukların oranı ise 5 yıl içerisinde yüzde 7'den yüzde 23'e çıktı.' dedi.

Kurşun, raporda, ebeveynlerin çocuklarıyla kurduğu iletişim biçiminin değiştiğini, ebeveynlerin sorunları konuşarak değil, teknik araçlarla ve çocuğa doğrudan müdahale etmeden çözmeye çalıştıklarına yer verildiğini aktardı.

EU Kids Online Türkiye ekibi tarafından yürütülen EU Kids Online 2026 (EUKO V) saha çalışmasında Türkiye verisinin büyük bir bölümü Milli Eğitim Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü desteğiyle toplandığını anlatan Kurşun, şunları kaydetti:

'Türkiye'deki çocukların internet erişimi ve kullanım pratiklerini, dijital becerilerini, yapay zeka ile kurdukları ilişkiyi, mahremiyet algısını ve zararlı içeriklere maruz kalma durumunu Avrupa ortalamalarıyla karşılaştırmalı olarak ortaya koyacak olan raporun ön bulguları oldukça çarpıcı. Şimdiye kadar toplanan verilerin 10-16 yaş arası bin 330 çocuğu kapsayan ön analizine göre, Türkiye'de yapay zekayı hiç kullanmayan çocuk 10'da 1 iken, Avrupa'da bu oran yaklaşık 3'te 1. Türkiye'de çocukların yarısı ödevlerini yapay zekaya yazdırıyor (Avrupa'da çocukların üçte biri). Kendini internette güvende hisseden çocukların oranı Türkiye'de yüzde 32, Avrupa'da yüzde 48.'

Kurşun, 2009'dan bu yana yürüttükleri çalışmalarla Türkiye'deki çocukların dijital ayak izini takip etmelerini sağladığını dile getirdi.

Avrupa-Türkiye karşılaştırmalı sonuç raporunun ekim ayında kamuoyuyla paylaşılacağını söyleyen Kurşun, 'Bugün karşı karşıya olduğumuz tablo ise çok daha derin bir dönüşüme işaret ediyor. Çocuklarımız yapay zekayı Avrupa'daki akranlarından çok daha hızlı benimsedi, onda dokuzu bu teknolojiyi aktif olarak kullanıyor. Ancak asıl üzerinde durmamız gereken her dört çocuğumuzdan birinin yapay zekadan duygusal tavsiye alıyor olması ve yüzde 60'ının dijital dünyada bir suç ya da sahte görüntü mağduru olmaktan korkmasıdır.' diye konuştu.

Bu yarışmalar ile gençlerin geleceğini kurguladıklarını ve onlara motivasyon kazandırdıklarını ifade eden Sarı, 'Gençlerimizi derslerle ne kadar motive ederseniz edin önünüzde bir yarışma veya heyecan yoksa soğukluk oluşuyor. 7-8 genç beyin, kurduğu takımlarla model uydular üretiyor ve o süreci sindirerek yaşıyor. Bunlar görünmeyen değerler. Sonrasında bir bakıyorsunuz teknoloji olarak bir şirketimiz dünyaya ihracat yapıyor ve gurur duyuyoruz.' diye konuştu.

Sarı, Türkiye'nin teknolojik gelişimini bu gibi yarışmalardaki gençlerin başarısıyla eşdeğer olarak yorumladığını ifade etti.

TÜRKSAT olarak vizyonlarının Türkiye'nin gelişen uzay ve savunma sanayi teknolojisine ayak uydurmak, her türlü ihtiyacını karşılamak olduğunu vurgulayan Sarı, şunları kaydetti:

'Bu noktada aşağıdan gelen nesillerimizin sürekli bizi desteklemesini bekliyoruz. Türkiye'nin dünyada zirveye ulaşmasında bizim de elimizden ne geliyorsa yapmamız gerekiyor. Dünya, haberleşme ve uydu teknolojileri anlamında uzaya gitti. Artık dünyamızda ekonomi, haberleşme ve iletişim, uzaya yöneldi. Dolayısıyla uzay teknolojisinde mutlaka ciddi adımlar atmamız gerektiğini hissettik ve o kararlılıkla ilerliyoruz. Diğer ülkelerin attığı adımları görüyoruz ve biz de aynı hızda adımlar atmaya çalışıyoruz. Bu kapsamda 7A uydumuzla ilgili çalışmalarımız son aşamaya geldi. Üretimle ilgili imzaları atmak üzereyiz. Yakın zamanda onun da duyurusunu yapacağız.'

Standın resmi açılışına UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi ve Türkiye'nin BM Viyana Ofisi Nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Mustafa Kibaroğlu katıldı.

Standı gezen Grossi, Büyükelçi Kibaroğlu'ndan bilgi aldı.

Grossi, Türkiye standının önünde yaptığı açıklamada, Türkiye'deki nükleer enerjiyle ilgili kurumların temsilcileriyle bir araya gelmekten mutluluk duyduğunu belirtti.

Türkiye'nin nükleer enerji alanında attığı adımlardan övgüyle bahseden Grossi, 'Ülkeniz, Cumhuriyet tarihinin gerçek bir dönüm noktası olacak bir eşikte bulunuyor. Zira, birkaç yıl önce ziyaret etme şerefine nail olduğum nükleer enerji santrali ve reaktörleri ile nükleer enerji üreten bir ülke haline gelmek üzeresiniz. Orada kaydedilen ilerlemeden çok etkilendim.' ifadelerini kullandı.

Grossi, 'mümkünse' birkaç ay içinde ilk ünitenin devreye alınmasını sabırsızlıkla beklediklerini dile getirerek, o ana tanıklık etmek için Türkiye'de olmayı umduğunu söyledi.

Türkiye'nin UAEA 70. Genel Konferansı'nda 'güçlü' şekilde yer almasını 'çok sevindirici' olarak nitelendiren Grossi, 'Sizi kucaklamaya can atan bir topluluk, küresel bir topluluk görüyorsunuz.' dedi.

Grossi, 'Nükleer enerjiden büyük başarıyla faydalanan ülkeler ailesine katılacak olan nükleer Türkiye'yi göreceğimiz bu anı sabırsızlıkla bekliyoruz.' diye konuştu.

Bunun, Akkuyu Nükleer Güç Santrali ile de sınırlı kalmayacağını bildiğini ifade eden Grossi, Türkiye'nin bu konuda daha fazla planları olduğunu söyledi.

Grossi, UAEA'nın bu durumda Türkiye'nin ihtiyaç duyabileceği her türlü işbirliğini sağlamaya istekli olacağını kaydetti.

Büyükelçi Kibaroğlu, yaptığı açıklamada, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde son aşamaya gelindiğini hatırlatarak, Türkiye'nin nükleer enerjide kaydettiği ilerlemeyi anlattı.

Kibaroğlu, 'Türkiye'nin bilim ve teknoloji alanında ortaya koyduğu başarıların yanı sıra siyasi alanda varmış olduğu nokta tüm dünyaya örnek oluyor.' dedi.

UAEA Başkanı Grossi, Türkiye standını ziyaretinin ardından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından açıklama yaptı.

Grossi, nükleer enerjinin, Türkiye'nin geleceğinde önemli bir rol oynayacağını belirterek, şunları kaydetti:

'UAEA Genel Konferansı sergisinin açılışına katılmak ve Akkuyu Nükleer Santrali'ndeki ilerlemeler de dahil Türkiye'nin plan ve başarılarının tek bir çatı altında toplanmış halini görmek gerçekten harika.'

Eski ABD Başkanı Obama, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin yaptığı açıklamada, yapay zekanın güvenlik, istihdam ve çocuklar üzerindeki olası etkilerine karşı hükümetlerin daha fazla adım atması gerektiğini belirtti.

Yapay zekanın gelişiminin tamamen durdurulamayacağına işaret eden Obama, 'Yapay zekayı kutuya tıkmamız mümkün değil ancak gelişimini ve kullanımının nasıl olacağını birlikte belirleyebiliriz.' ifadesini kullandı.

Obama, hükümetlere yapay zekaya yönelik somut düzenlemeler ve yasalar hazırlaması için çağrıda bulundu.

Eski ABD Başkan Yardımcısı Kamala Harris de açıklamasında, yapay zeka modellerinin 'endişe verici bir hızla' geliştiğini vurguladı.

Yapay zekanın kamu yararına hizmet etmesini sağlamak için gelişim hızının yavaşlatılması ve gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini belirten Harris, ABD Kongresini, yapay zekayı denetleyecek federal bir kurum oluşturulması için gerekli yasal düzenlemeleri hayata geçirmeye çağırdı.

Anthropic CEO'su Amodei'den, yapay zeka şirketlerine 'yavaşlama' çağrısı
Anthropic CEO'sundan yapay zeka gelişimini yavaşlatma önerisi
ABD'li yapay zeka şirketi Anthropic'in Üst Yöneticisi (CEO) Dario Amodei, firmadaki araştırmacı Jacob Coxon'ın yapay zeka konusunda yeterince sorumlu davranılmadığı gerekçesiyle istifasının ardından internet sitesinde makale yayımlamıştı.

Amodei, yapay zeka teknolojisinin hızla gelişmesinin, sistemleri anlama ve kontrol etme kapasitesini zora sokabileceği uyarısını yaparak, bu teknolojinin gelişiminin denetime daha fazla olanak sağlayacak şekilde yavaşlatılması önerisinde bulunmuştu.

Yapay zeka şirketlerinin bir araya gelerek güvenlik standartları belirlemesi gerektiğine dikkati çeken Amodei'ye, Elon Musk destek vermiş, OpenAI Üst Yöneticisi Sam Altman da öneriye katıldığını ve bağımsız değerlendirme konusunda aynı adımı atacağını kaydetmişti.

Ayrıca Mini Gözcü İHA TOGAN-M'nin Akıllı Yuva Sistemi ile entegrasyonu ve sinyal istihbaratı görevlerine yönelik TOGAN/SpecDrone entegrasyonu farklı senaryolarda kabiliyetlerini sergiledi.

Gerçekleştirilen testlerle STM'nin tehdit İHA'larla mücadele, otonom keşif-gözetleme, kritik tesis güvenliği ve sinyal istihbaratı alanlarındaki milli çözümleri sahada başarıyla doğrulandı.

Anlaşma, iki kuruluş arasında 26 Ağustos 2025'te imzalanan ve dikey kalkış ve iniş kabiliyetine sahip otonom insansız hava araçlarının Mısır'da ortak üretimini kapsayan stratejik işbirliği anlaşmasının devamı niteliğini taşıyor.

HAMZA-1, HAVELSAN'ın otonom sistemler alanındaki mühendislik ve teknoloji birikiminin uluslararası işbirliğine yansıyan önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. HAVELSAN'ın BAHA, BOZBEY, POYRAZ ve BULUT gibi farklı görev konseptlerine yönelik geliştirdiği İHA platformlarıyla elde ettiği teknoloji birikimi, HAMZA-1 programıyla Mısır'daki yerel üretim kabiliyetleriyle buluşuyor.

Bu kapsamda geliştirilen HAMZA-1, HAVELSAN'ın otonom sistemler alanındaki mühendislik ve teknolojik uzmanlığını AOI'nin Mısır'daki yerel üretim kabiliyetleriyle bir araya getiriyor. İşbirliği kapsamında geliştirilen ilk HAMZA-1 sistemi, Aralık 2025'te Kahire'de düzenlenen EDEX 2025'te tanıtılmıştı.

El Alamein Uluslararası Havacılık Fuarı'nda imzalanan satış anlaşmasıyla HAMZA-1 programı, ortak üretim faaliyetlerinin ardından ticari bir aşamaya taşındı. Böylece HAVELSAN'ın otonom sistemler alanındaki teknolojileri, AOI'nin yerel üretim altyapısıyla birleştirilerek uluslararası pazara yönelik somut bir ürüne dönüştürülmüş oldu.

Anlaşma kapsamında farklı kullanıcılara HAMZA-1 teslimatlarının gerçekleştirilmesi bekleniyor.

HAMZA-1 programı, Türkiye ve Mısır arasındaki gelişen savunma teknolojileri işbirliğinin yanı sıra HAVELSAN'ın uluslararası ortak üretim ve yerlileştirme yaklaşımını da ortaya koyuyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı da NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, etkinlik için ziyaretçi kayıtlarının başladığını bildirdi.

'Medeniyetlerin beşiği Şanlıurfa'da buluşmak için heyecanlıyız.' ifadesine yer verilen paylaşımda, ziyaretçi kaydının 'https://form.mth.tc/etkinlik/teknofest-sanliurfa-2026' adresinden yapılabileceği belirtildi.

Bu yıl lise, orta irtifa, yüksek irtifa, zorlu görev, özgün hibrit yakıt motorlu roket ve özgün sıvı yakıt motorlu roket kategorilerinde toplam 2 bin 139 takımın başvurduğu yarışmada, gerekli süreçleri tamamlayan 73 takım finale kalmaya hak kazandı.

Finalist takımlar, kendi tasarlayıp ürettikleri roketleri gökyüzüyle buluşturarak roket teknolojileri alanındaki yeteneklerini sergiliyor.

Geçen yıl Malezya'dan 3 takımın katılımıyla uluslararası boyut kazanan yarışmaya yurt dışından ilgi bu yıl arttı.

Uluslararası kategoride Malezya, Suudi Arabistan, Hindistan, Bosna Hersek, Azerbaycan ve Endonezya'dan toplam 7 takım finalde mücadele ediyor

Kategorilerinde dereceye giren takımlar ödüllerini, 30 Eylül-4 Ekim'de Şanlıurfa GAP Havalimanı'nda düzenlenecek TEKNOFEST Güneydoğu'da alacak.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, şu ifadeleri kullandı:

'Gökyüzüne duydukları merakı bilgiye, bilgi birikimlerini tasarıma ve tasarımlarını gerçeğe dönüştüren gençlerimizin her adımına büyük bir gururla tanıklık ediyoruz. TEKNOFEST ve Roket Yarışması, gençlerimizin araştırma, geliştirme ve üretme heyecanını güçlendirirken Türkiye'nin teknoloji yolculuğuna da yeni nesiller kazandırıyor. Bugün kendi roketlerini tasarlayan gençlerimiz, yarının mühendisleri ve teknoloji liderleri olarak ülkemizin tam bağımsızlık hedefinde önemli roller üstlenecek. Biz de onların hayallerine ortak olarak hem Türkiye'nin savunmada tam bağımsızlığını hem de ROKETSAN'ın geleceğini teminat altına alıyoruz. Gençlerimizin gökyüzüne uzanan hayallerini gerçeğe dönüştürmek için onların yanında olmaya ve birlikte daha güçlü bir gelecek inşa etmeye devam edeceğiz.'

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) ve ROKETSAN işbirliğiyle 2018'den bu yana düzenlenen yarışmaya lise, ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencileri takım halinde katılabiliyor.

Yarışmada takımların geliştirdikleri roketlerin hedef irtifaya ulaşması, taşıdıkları faydalı yükün roketten ayrılması ve hem roket bileşenlerinin hem de faydalı yükün paraşütle güvenli şekilde yere indirilmesi hedefleniyor.

Başarılı takımlar ayrıca ABD'de düzenlenen International Rocket Engineering Competition'a (IREC) katılım hakkı elde ediyor.

Yarışmada öne çıkan gençlerin bir bölümü de başta ROKETSAN olmak üzere sektördeki çeşitli firmalarda istihdam edilerek roket mühendisliği alanında kariyerlerine devam ediyor.

Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri sektörü, 2025 yılında ana hizmet ihracatı kalemleri arasında miktar olarak en çok artış gösteren alanlardan biri oldu. Sektörün 2024 yılında 5 milyar 367 milyon dolar olan ihracatı, 2025 sonu itibarıyla net 1 milyar 357 milyon dolar artarak 6 milyar 724 milyon dolara çıktı.

Türkiye'nin 2025'te gerçekleştirdiği 124 milyar 879 milyon dolarlık toplam hizmet ihracatı içinde bilişim ve teknoloji hizmetlerinin payı da arttı. Sektörün toplam ihracattaki payı, 2024 yılındaki yüzde 4,6 seviyesinden 2025'te yüzde 5,4'e ulaştı.

Bilişim sektörü, 60 milyar dolarlık seyahat, 42,6 milyar dolarlık taşımacılık ve 7,9 milyar dolarlık diğer iş hizmetlerinin ardından Türkiye'nin en fazla döviz kazandıran 4'üncü ana hizmet sektörü oldu.

Telekomünikasyon, bilgisayar ve bilgi hizmetleri ithalatı ise 2025 yılında yüzde 30,8 artış kaydederek 7 milyar 51 milyon dolara çıktı.

Böylece sektörün toplam uluslararası dış ticaret hacmi 13 milyar 775 milyon dolar olarak hesaplandı. Sektörün toplam hizmet ithalatı içindeki payı da yüzde 9,6'dan yüzde 11,4'e yükseldi.

Patent, lisans ve telif gelirlerini içeren 'fikri mülkiyet hakları kullanım ücretleri' ihracatı, 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 15,4 artışla 603 milyon dolardan 696 milyon dolara çıktı.

AR-GE, teknik mühendislik ve yönetim danışmanlığı faaliyetlerini kapsayan 'Diğer iş hizmetleri' ihracatı ise yüzde 14,5 artarak 7 milyar 872 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Seyahat hariç hizmet ticareti verilerine göre, Türkiye'nin seyahat dışı hizmet ihracatında ilk sırayı 8 milyar 338 milyon dolarla ABD aldı. Hizmet ithalatında ise 6 milyar 667 milyon dolarlık hacimle çok uluslu teknoloji şirketlerinin merkezlerinin bulunduğu İrlanda ilk sırada yer aldı.

Hizmet türlerine göre uluslararası hizmet ticaretinde 2024-2025 dönemindeki değişim şöyle:

Gemi inşa sektöründen 3 kaynağa dayandırılan haberde, Beyaz Saray ve ABD Donanması'nın açılacak yeni bir ihale için bu üç ülkenin fırkateyn tasarımlarını mercek altına aldığı aktarıldı. Planın, üretim sürecinin tamamen ABD'ye geçmesinden önce iki geminin yabancı tersanelerde inşa edilmesini de kapsayabileceği belirtildi.

Değerlendirmeye alınan tasarımlar arasında Türk tersanelerinde inşa edilen 'İstanbul Sınıfı' güdümlü füze fırkateynin yanı sıra Güney Kore tersanelerinde üretilen 'Chungnam Sınıfı' fırkateyn ile Japon firması Mitsubishi Heavy Industries'in 'FFM Mogami Sınıfı' fırkateynin ihracata yönelik versiyonunun yer aldığı belirtildi. Kaynaklara göre 'İstanbul Sınıfı'nı değerlendirmeye alma kararı, Temmuz ayında Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında gerçekleşen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan-ABD Başkanı Donald Trump görüşmesinin ardından geldi. ABD'nin yüz yılı aşkın süredir devam eden yerli üretim savaş gemisi kullanma geleneğine dikkat çekilen haberde, yabancı ülkelerden savaş gemisi tedarik etme hamlesinin ABD açısından bir dönüm noktası olabileceği aktarıldı.

ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz ay ABD Donanması'nın kapasitesini ve ülkenin gemi inşa sanayisini güçlendirmeyi amaçlayan bir başkanlık memorandumu imzalamıştı. Memorandum, belirli şartları karşılayan yabancı gemi üreticilerinin, kendi ülkelerindeki tersanelerde ABD Donanması için geçici olarak en fazla 2 gemi inşa edebilmesinin önünü açmıştı. Düzenlemeyle ABD'nin mevcut gemi inşa kapasitesindeki açığın kısa vadede giderilmesi ve yabancı şirketlerin yatırım, teknoloji ve deneyimlerinin ABD'deki gemi inşa kapasitesinin geliştirilmesinde kullanılması hedeflenmişti.

Çalışanlara ayrıca görev ve sorumluluklarına göre hazırlanan kısa uygulama modülleri sunulacak. Eğitimler, kamu kurumlarının insan kaynakları sistemleri üzerinden zorunlu tutulacak.

Personelin yalnızca eğitimleri tamamlayıp tamamlamadığı değil, eğitimlerdeki başarı düzeyi de düzenli izlenecek.

Kamu personelinin de hedef grupları arasında bulunduğu yapay zeka okuryazarlığı programlarında, yapay zekanın temel kavramları, üretken yapay zeka araçlarının güvenli kullanımı, kişisel verilerin korunması, yanlış bilgi ve 'derin sahte' içeriklere karşı farkındalık ile etik kullanım ilkeleri öğretilecek.

Eğitimleri tamamlayanlara, ölçme ve değerlendirme sonucunda kazandıkları temel yetkinlikleri gösteren seviye bazlı mikro sertifikalar verilecek.

Kamu kurumlarındaki dönüşüm, kullanım alanlarının belirlenmesi, uygulamaların sahada denenmesi ve başarılı projelerin yaygınlaştırılmasını içeren 'tara-pilotla-ölçekle' döngüsüyle bütüncül bir yönetişim ve güven çerçevesinde yürütülecek.

Kamudaki bu dönüşümü yönetmek üzere kurumlarda bu alandan sorumlu birim amiri veya başkana bağlı üst düzey yönetici görevlendirilecek.

Söz konusu yönetici, kurumun yapay zeka proje ve uygulamalarından oluşan portföyünü yönetecek, çalışmaların ilerleme durumunu düzenli olarak raporlayacak.

Görevlendirmelerin tamamlanmasının ardından tüm kurumlar, 12 hafta içinde üç yıllık 'Yapay Zeka Yol Haritası' ile yıllık hedeflerini hazırlayacak.

Pilot ve ilk ölçekli konuşlandırmalar için küçük-orta hacimli alımlar önceliklendirilecek, yapay zeka projelerine yönelik kamu alımlarına katılacak girişimlerin teknogirişim belgesine sahip olması esas alınacak.

Her bakanlıkta yapay zekadan yararlanılabilecek alanlar sistematik olarak taranacak. Potansiyeli yüksek alanlarda hızlı pilot uygulamalar başlatılacak, belirlenen başarı eşiğini geçen projeler 6 ile 12 ay içinde ölçeklendirilecek.

Plan kapsamında ilk 12 ayda en az 2 pilot dalgasıyla 10 veya daha fazla bakanlıkta toplam en az 30 yapay zeka pilotunun başlatılması hedefleniyor.

En az 10 kritik kamu hizmeti için pilot aşamasından ölçeklendirmeye uzanan uçtan uca 'pilot-ölçek hattı' kurulacak.

e-Devlet, vatandaşların yapay zeka destekli kamu hizmetlerini doğrudan deneyimleyeceği öncelikli dönüşüm alanı olacak. Kişiselleştirilmiş hizmet yönlendirmesi, başvuruların ön kontrolü ve akıllı belge desteği gibi uygulamalar öncelikle pilot olarak hayata geçirilecek.

En az 5 yapay zeka destekli vatandaş hizmetinin e-Devlet üzerinden pilotlanarak ölçeklendirilmesi planlanıyor. Uygulamalarda kişisel verilerin korunması, kararların açıklanabilir olması ve insan gözetimi ilkeleri dikkate alınacak.

Kamu kurumlarında devreye alınan yüksek etkili yapay zeka sistemlerinin de belgelendirme ve değerlendirme süreçlerinden geçirilmesi zorunlu olacak.

Daha önce saatte 240 kilometre hıza çıktıklarını ve son testlerde hız rekorunu geliştirdiklerini belirten Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:

'Saatte 225 kilometre işletme hızına sahip hızlı tren setimizin dinamik seyir emniyeti testlerine Gebze-Eskişehir güzergahında başladık. Testlerimizi Eskişehir-Polatlı arasında başarıyla sürdürüyoruz. Bu kapsamda Milli Elektrikli Hızlı Tren'imiz saatte 250 kilometre hıza ulaştı. Milli Elektrikli Hızlı Tren'in test çalışmaları belirlenen program doğrultusunda farklı hız ve işletme koşullarında sürdürülüyor. Trenimizin güvenli, konforlu ve yüksek performanslı bir şekilde işletmeye alınabilmesi için test ve doğrulama çalışmalarımızı titizlikle yürütüyoruz. Dinamik seyir emniyeti testlerimizde Gebze-Eskişehir etabının ardından Eskişehir-Polatlı hattında da önemli bir aşamayı geride bıraktık. Saatte 250 kilometre hıza ulaşarak testlerimize başarıyla devam ediyoruz.'

Uraloğlu, 577 yolcu kapasiteli, alüminyum gövdeli 8 araçtan oluşan bu setleri, otomatik tren durdurma sistemi, elektromekanik yolcu giriş kapıları, tam otomatik iklimlendirme, yangın ihbar, işitsel ve görsel yolcu bilgilendirme ve kamera sistemleriyle donattıklarının altını çizdi.

En önemli ve kritik sistemlerden 'Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi' ile 'Cer Sistemi'ni, ASELSAN ile tamamen yerli ve milli olarak tasarlayıp ürettiklerine dikkati çeken Uraloğlu, şunları kaydetti:

'Trenle seyahat edecek yolcularımızın rahatlıkla kullanabilmeleri için yiyecek ve içecek ihtiyaçlarını kolaylıkla karşılayabilecekleri otomatlar ve mutfak bölümleri yerleştirdik. Ayrıca bu araçlarımızda engelli vatandaşlarımız için iki yolcu bölmesi ve tekerlekli sandalyeleriyle platformdan araca ve araçtan platforma indirilip bindirilmesini sağlayan asansörlere de yer verdik. Trenlerimizi, yüksek konfor ve inovasyonla mevcut ve gelecekte var olacak ihtiyaçları karşılamak üzere tasarladık.

Yarışma ile genç mühendis ve araştırmacıların kuantum teknolojileri alanında bilgi ve deneyim kazanması, bu teknolojilerin gerçek hayat problemlerine uygulanması ve kuantum farkındalığının artırılması hedefleniyor. Finalist ekipler, kentsel su dağıtım sistemlerinde enerji maliyetleri, şebeke kayıpları, rezervuar dengesi ve kesintisiz su temini gibi çok sayıda değişkeni aynı anda değerlendirerek kuantum annealing ve klasik-kuantum hibrit yöntemlerle çözüm geliştirmeye çalışıyor.

Yarışmada yazılım kategorisi (Kuantum Hackathon) ve donanım kategorisi olmak üzere iki kategori bulunuyor.
Yazılım kategorisine 97 takım başvururken toplam 356 üye yer aldı. Değerlendirmelerin ardından 10 takım ve 40 üye finale kaldı. Donanım kategorisine 45 takım ve 179 üye başvurdu. Değerlendirmelerin ardından 8 takım ve 37 üye finale kaldı.

Yazılım kategorisinin konusu 'Su Kaynakları ve Dağıtım Ağında Dinamik Tahsis Optimizasyonu' olarak belirlendi. Finalist takımlardan kentsel su dağıtım sistemlerindeki operasyonel süreçleri; enerji maliyetleri, şebeke kayıpları, rezervuar dengesi ve kesintisiz su temini gibi unsurları dikkate alarak optimize eden yenilikçi karar destek çözümleri geliştirmeleri bekleniyor. Takımlar, çözümlerini kuantum annealing ve klasik-kuantum hibrit çözücüler ve yöntemler kullanarak geliştirecek.

Donanım kategorisinde ise katılımcıların transmon kübit tasarımı ve simülasyonu, mikrodalga kontrol ve okuma altyapısı ile seyreltili soğutucu sistemlerinde gerçek zamanlı kalibrasyon ve performans ölçümlerini doğrudan bir kuantum işlemci çipi üzerinde gerçekleştirmeleri hedefleniyor. Bu kapsamda genişbant ve güç spektroskopisi, Rabi, Ramsey ve Tek-Atış Okuması gibi gerçek zamanlı kalibrasyonların yanı sıra T1 ve T2 süreleri ile kapı verimlilikleri ve fidelity ölçümleri gerçekleştiriliyor.

Yarışmanın donanım kategorisi final etabı 26-28 Ağustos tarihlerinde TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi'ndeki Kuantum Metroloji Laboratuvarı'nda gerçekleştirildi. Finale kalan takımlar, seyreltili soğutucu sistemindeki kuantum çipleri üzerinde gerçek zamanlı kalibrasyon ve performans ölçümlerini tamamlayarak sunum ve final raporlarını hazırladı. Finalin ilk iki gününde takımlar Kuantum Metroloji Laboratuvarı'nda deneylerini gerçekleştirdi.

Yazılım kategorisinin 28 Ağustos'ta başlayan final programında açılışın ardından kuantum teknolojileri ve kuantum hesaplama üzerine eğitim ve paneller düzenlendi. Programın açılışında İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal, T3 Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kuzucu Hıdır, Bilişim Vadisi Genel Müdürü Erkam Tüzgen ve Q&Co Genel Müdürü Murat Cantürk yer aldı.

Finalin ikinci gününde problem tanıtım oturumu ve soru-cevap bölümünün ardından 24 saatlik büyük sınama başladı. 10 finalist takım, 'Su Kaynakları ve Dağıtım Ağında Dinamik Tahsis Optimizasyonu' problemi üzerinde çalışarak kuantum teknolojileriyle çözüm geliştirmek için mücadele ediyor.

Yazılım ve donanım kategorilerinde birinci olan takıma 200 bin TL, ikinciye 175 bin TL, üçüncüye ise 150 bin TL ödül verilecek. Donanım kategorisinde ayrıca danışmanlara da ödül verilecek. Birinci takımın danışmanına 15 bin TL, ikinci takımın danışmanına 12 bin TL, üçüncü takımın danışmanına ise 10 bin TL ödül verilecek.
Kuantum Teknolojileri Yarışması'nın ödül töreni 30 Eylül-4 Ekim 2026 tarihlerinde TEKNOFEST Şanlıurfa bünyesinde gerçekleştirilecek.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, uçuşa ilişkin sosyal medya paylaşımında, şu ifadelere yer verdi:

'HÜRJET'imizi Büyük Zafer'in 104. yıl dönümünde Gök Vatan'la buluşturduk. Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza teslim edilecek ilk HÜRJET, yer ve taksi testlerinin ardından ilk uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi. İstiklalimizi zafere taşıyan irade, bugün milli havacılığımızı kanatlandırmaya devam ediyor. Bu gururda emeği geçen Hava Kuvvetleri Komutanlığımıza, TUSAŞ ekibimize, mühendislerimize, teknisyenlerimize ve tüm paydaşlarımıza teşekkür ediyorum. Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere, istiklalimiz uğruna mücadele eden tüm kahramanlarımızı rahmet, minnet ve saygıyla yd ediyorum. 30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun.'

2017 yılında başlayan HÜRJET programı, 25 Nisan 2023'te gerçekleştirilen ilk uçuşla birlikte kritik bir eşiği geride bıraktı. Üretilen iki prototiple sürdürülen uçuş test faaliyetleri kapsamında HÜRJET, ses üstü hızlara ulaşarak süpersonik uçuş kabiliyetini kanıtladı ve gerek yurt içinde gerek uluslararası platformlarda büyük ilgi gördü.

Elde edilen bu başarıların ardından seri üretim sürecine yönelik çalışmalar hız kazandı. Sözleşme kapsamında Hava Kuvvetleri Komutanlığına teslim edilecek ilk HÜRJET'in son montaj hattı faaliyetlerinin tamamlanması sonrasında yer ve taksi testleri başarıyla icra edildi. Tüm hazırlıkların tamamlanmasıyla uçuş kararı alındı ve ilk prototipin de eşlik ettiği uçuşta HÜRJET, 18 dakika havada kalarak ilk uçuşunu güvenli şekilde tamamladı.

Uçuş ve geliştirme testlerinde kullanılan prototiplere ek olarak, program kapsamında HÜRJET'in üretim ve test faaliyetleri planlandığı şekilde devam ediyor.

HÜRJET, Türk mühendisliğinin, teknisyenlik birikiminin ve savunma sanayisindeki yetkinliğin somut bir göstergesi olarak modern tasarımı ve yüksek performansıyla öne çıkmaya devam ediyor. Program kapsamındaki üretim faaliyetleri, Türkiye'nin havacılıkta bağımsızlık, süreklilik ve küresel rekabet hedeflerine önemli katkı sunuyor.

Program kapsamında iki prototip uçakla test ve doğrulama faaliyetleri devam ederken, teslimat konfigürasyonundaki HÜRJET'ler için üretim ve montaj çalışmaları eş zamanlı olarak sürüyor.

Proje kapsamında ASELSAN tarafından geliştirilen haberleşme sistemleri, OTAM sistemine başarıyla entegre edildi. NATO'nun VLF yayınlarını izlemek amacıyla kullandığı bu kritik altyapının modernizasyonu sayesinde, sistemin operasyonel kabiliyeti artırılırken, daha güvenilir, sürdürülebilir ve etkin bir haberleşme altyapısı oluşturuldu.

Gerçekleştirilen entegrasyon çalışmaları kapsamında sistemlerin kurulumu, doğrulama, kabul testleri ve kullanıcı eğitimleri başarıyla tamamlandı. Proje, NATO makamlarıyla yakın koordinasyon içerisinde yürütülerek tüm teknik ve operasyonel gereksinimler eksiksiz bir şekilde karşılandı.

Hayata geçirilen modernizasyon çalışmasıyla ASELSAN, NATO'nun deniz alanındaki durumsal farkındalığının artırılmasına, deniz güvenliğinin güçlendirilmesine ve deniz kaynaklı tehditlere karşı savunma ve caydırıcılık kabiliyetlerinin desteklenmesine katkı sağladı.

ASELSAN ile NCIA arasında başarıyla tamamlanan proje, taraflar arasındaki işbirliği açısından önemli bir kilometre taşı niteliği taşırken, ASELSAN'ın NATO ekosistemindeki güvenilir çözüm ortağı konumunu daha da güçlendirdi.

Projenin başarıyla tamamlanması, ASELSAN'ın yüksek teknoloji haberleşme sistemlerindeki mühendislik yetkinliğini, uluslararası standartlara uyum kabiliyetini ve küresel ölçekte rekabet gücünü bir kez daha ortaya koydu.

Elde edilen bu başarı, şirketin NATO ve diğer uluslararası kuruluşlarla geliştireceği yeni işbirlikleri ve projeler için de güçlü bir referans oluşturuyor.

Törende yaptığı konuşmada, ABD'nin uzay çalışmalarında hala atması gereken çok adım olduğunu vurgulayan Trump, kendisinin 2019 yılında kurulmasına öncülük ettiği ABD Uzay Kuvvetlerinin bu bakımdan önemli olduğunu belirtti.

Uzay çalışmalarında Ay'a ulaşmanın çok önemli olduğunu ancak yeterli olmadığını anlatan Trump, uzay çalışmalarını daha üst bir seviyeye taşımak için 'ABD Uzay Akademisi' adıyla yeni bir akademinin kuruluşu için bugün imza atacağını belirtti.

Törenin ardından Artemis II Ay görevine katılan astronotlara Kongre Onur Madalyası takan Trump, yaklaşık 50 yıllık aranın ardından gerçekleştirilen ilk insanlı Ay görevinin insanlık için tarihi olduğunu ifade etti.

1 Nisan'da göreve başlayan Artemis II mürettebatı, Dünya ve Ay çevresinde yaptıkları 10 günlük görev uçuşunda yaklaşık 1 milyon 118 bin kilometre mesafe katetmişti.

Toplam 4 astronottan oluşan ekip, görev süresince uzay aracındaki sistemleri test etmiş, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntülemiş ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştırmıştı.

Bu kapsamda kişilerin yapay zeka alanındaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin belirlenebilmesi için e-Devlet üzerinden erişilebilecek bir değerlendirme sistemi oluşturulacak.

Sistemi kullananlar, yapay zeka okuryazarlık seviyelerini ölçebilecek. Değerlendirme sonucunda her kullanıcı, mevcut bilgi düzeyine ve ihtiyacına uygun eğitim programlarına yönlendirilecek.

Böylece vatandaşlara başlangıç seviyesinden ileri düzeye uzanan, kişiye uygun bir öğrenme süreci sunulacak.

Değerlendirme sistemi, devreye alınacak 'Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı Programı' ile birlikte çalışacak.

Teknik bilgi şartı aranmadan herkesin katılımına açık olacak program, ücretsiz çevrim içi içerikler ve yüz yüze atölyelerden oluşacak.

Eğitimlere e-Devlet ve Eğitim Bilişim Ağı (EBA) başta olmak üzere mevcut dijital kanallar üzerinden erişilebilecek. Yüz yüze eğitim ve atölyeler ise halk kütüphaneleri ile toplum merkezleri gibi noktalarda düzenlenecek.

Programla çocuklardan gençlere, çalışanlardan ileri yaştakilere kadar toplumun farklı kesimlerinin yapay zekanın sunduğu imkanlar ve beraberinde getirdiği riskler konusunda bilinçlendirilmesi amaçlanıyor.

Eğitimlerle, yapay zeka araçlarının günlük yaşamda güvenli, sorumlu ve verimli biçimde kullanılabilmesi için gerekli temel bilgi ve farkındalığın kazandırılması hedefleniyor.

Yılda bir 'Ulusal Yapay Zeka Haftası' düzenlenerek farkındalığın ulusal ölçekte pekiştirilmesi planlanıyor.

Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı Programı kapsamındaki eğitim ve atölyeler ülke geneline yayılacak.

Programın ilk yılında 1,5 milyon vatandaşın eğitimlere katılması, iki yılın sonunda ise en az 5 milyon kişiye ulaşılması öngörülüyor.

Çevrim içi içeriklerle geniş kitlelere erişilirken yüz yüze atölyelerle uygulamalı öğrenme imkanı sağlanacak.

Nitelikli insan kaynağı da güçlendirilecek
Vatandaşlara yönelik okuryazarlık çalışmalarının yanı sıra yapay zeka alanındaki nitelikli insan kaynağını geliştirmek amacıyla uzmanlık programları yürütülecek.

Bu kapsamda 2027 sonuna kadar 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanının yetiştirilmesi, 100 bin yapay zeka uygulama profesyonelinin mikroyeterlik ve sektörel sertifika programlarını tamamlaması hedefleniyor.

Böylece toplum genelinde yapay zeka farkındalığı artırılırken Türkiye'nin yapay zeka teknolojilerini geliştirecek ve uygulayacak insan kaynağının da güçlendirilmesine odaklanılacak.

Dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST, bu yıl da çeşitli teknoloji yarışmalarına ev sahipliği yapacak. Bu kapsamda, Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki teknolojik kapasitesini ve genç araştırmacıların ilgisini artırmak amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı yürütücülüğünde bu yıl Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nın 3'üncüsü düzenlenecek.

Toplam 192 takımın başvurduğu yarışmada, yapılan değerlendirmelerin ardından 42 takım finalist olarak 1-4 Eylül'de Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) İstanbul Çekmece yerleşkesinde düzenlenecek final sunumlarına katılmaya hak kazandı. Yarışmanın ödülleri ise 30 Eylül-4 Ekim tarihlerinde Şanlıurfa'da düzenlenecek festivalde sahiplerine dağıtılacak.

3 ana kategori altında toplam 10 kategoride düzenlenecek yarışma, Küçük Modüler Reaktör (SMR) ve Mikro Modüler Reaktör (MMR) gibi modüler reaktörlerle çok amaçlı kullanıma uygun yenilikçi araştırma reaktörü tasarımlarına odaklanacak.

Yarışmaya, bu yıl 15'i yurt dışından olmak üzere toplam 192 takım başvurdu. Bakanlığın ilgili kuruluşu TENMAK Değerlendirme Kurulunun değerlendirmeleri sonrasında 97 takım Final Değerlendirme aşamasına geçti. Final Değerlendirme Raporlarını teslim eden 76 takım arasında yapılan değerlendirmeler sonrasında ise 42 takım finalist olarak sunum yapacak. Final sunumları aşamasına geçen 42 takımın 4'ü okul takımı, 18'i lisans takımı, 20'si ise profesyonel takım olarak kayıtlara geçti. Ayrıca Bangladeş'ten 2, Özbekistan'dan 1 ve Endonezya'dan 1 takım olmak üzere yurt dışından başvuran 4 takım finalist olmaya hak kazandı.

Final sunumları sonrası değerlendirmelerle 10 kategoride toplam 14 takım ödül kazanabilecek.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, yarışmada finale kalan gençleri tebrik ederek, 'SMR tasarımlarıyla geleceğin enerji dünyasına yön verecek gençlerimiz, bilime olan tutkuları, cesaretleri ve üretme azimleriyle Enerjide Tam Bağımsız Türkiye hedefimize güç katacak. 1-4 Eylül'de TENMAK İstanbul Çekmece Yerleşkesi'nde gerçekleştirilecek final sunumlarında tüm takımlarımıza şimdiden başarılar diliyorum. Dereceye giren gençlerimizle 30 Eylül-4 Ekim'de Şanlıurfa'da düzenlenecek TEKNOFEST Güneydoğu'da buluşacak, bu gururu hep birlikte taçlandıracağız.' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin denizlerdeki gücünü, bağımsızlığını ve milli savunma kabiliyetlerini ortaya koyan TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında alanda yerini alan, Türk donanmasının 'keskin kılıcı' olarak nitelendirilen TCG İmbat, sahip olduğu silah, sensör ve sistemlerle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.

TCG İmbat Komutanı Deniz Binbaşı Gökhan Ercan, AA muhabirine, Türk donanmasının 'keskin kılıcı', rüzgarla yarışan Kılıç-II sınıfı hücumbotu TCG İmbat'ın, sınıfının 3. gemisi olarak 2005 yılında İstanbul Tersanesi Komutanlığında inşa edildiğini söyledi.

Gemi boyunun 62 metre, tam yük deplasmanının 548 ton olduğunu ifade eden Ercan, 'Gemimizin en dikkat çekici özelliklerinden biri, emsallerine göre düşük radar izi sağlayan özel tekne tasarımıdır. Yani biz, düşman radar ekranında olabildiğince görünmez kalmayı hedefleyen platformuz. Kılıç-II sınıfı hücumbotlar, 40 knot süratle donanmamızın en hızlı muharip unsurlarıdır.' diye konuştu.

Ercan, ana görev fonksiyonlarının su üstü harbi olduğunu dile getirerek, başta ve arkada bulunan toplarla aynı anda su üstü ve hava hedeflerine taarruz edebildiklerini kaydetti.

Ayrıca gemisavar güdümlü mermilerle düşman gemilerini etkisiz hale getirebildiklerini belirten Ercan, şöyle devam etti:

'Kılıç-II sınıfı hücumbotlarımız, Türk mühendislerinin yerlileştirdiği ve geliştirdiği dost-düşman tanıma sistemiyle müşterek harekatta dost unsurlarla kriptolu ve tam güvenli haberleşme yeteneğine kavuşmuştur. TEKNOFEST Mavi Vatan vesilesiyle halkımızla bir arada olmanın, Mavi Vatan'da ve sancak varlık gösterdiğimiz dünya denizlerinde etkinlikle kullandığımız başta milli ve yerli üretimler olmak üzere silah, sensör ve sistemleri halkımıza tanıtmanın mutluluğunu yaşamaktayız.'

Ercan, TEKNOFEST Mavi Vatan'da vatandaşlara gemiye gösterdikleri ilgiden dolayı teşekkür ederek, burada 'geleceğin leventleri' ile tanışma imkanı bulduklarını sözlerine ekledi.

Firma direktörü elektrik mühendisi Çağdaş Türk, geliştirdikleri teknolojiyi, 'İkinci Tarım Devri' olarak tanımladı. Türk, hedeflerinin Türkiye'den dünyaya tarım teknolojisi ihraç etmek olduğunu söyledi. Hiç tarım teknolojisi bilmeyen birine anlatırken, 'Biz tarlaya 24 saat bakan bir göz yaptık' ifadesini kullandıklarını belirten Çağdaş Türk, çiftçinin her gün tarlasına gitmesinin mümkün olmadığını kaydetti. Türk, 'Çiftçi tarlaya gidemiyorsa, tarla çiftçiye gelsin. Tarlaya kendi geliştirdiğimiz cihazı kuruyoruz. Bu cihaz gün boyunca tarlayı gözlemliyor, havayı takip ediyor. Toprağa yerleştirdiğimiz sensörler ise bitkinin kök bölgesinde neler olduğunu bize anlatıyor. Bütün bu veriler daha sonra cep telefonundan veya bilgisayardan çiftçinin karşısına geliyor. Yani siz Antalya'da otururken Konya'daki tarlanızın bugün nasıl olduğunu görebiliyorsunuz. Bizim yaptığımız işin en basit anlatımı bu. Tarlayı çiftçinin ayağına getiriyoruz' dedi.

Fikrin ortaya çıkışının mühendislik bakış açısıyla başladığını anlatan Türk, dünyada yapay zeka, uzay teknolojileri ve otonom araçlar gibi alanlarda büyük dönüşüm yaşanırken, insanlığın temel ihtiyacının değişmediğini söyledi. Çağdaş Türk, 'Ne kadar gelişmiş teknoloji üretirsek üretelim, hayatımızı sürdürebilmek için toprağın bize verdiği ürüne ihtiyacımız var. Ben bunu hiçbir zaman yalnızca ticari bir ürün olarak görmedim, Türkiye'nin kendi tarım teknolojisini geliştirmesi gerekiyor diye düşündüm. Bir Türk mühendisi olarak 'Türkiye'nin tarımına nasıl bir teknoloji kazandırabilirim' düşüncesiyle, bu proje nedeniyle ABD'den Türkiye'ye komple dönüş yapacak kurucumuz Müslüm Çevik ile bu hayale inandık' diye konuştu.

Geliştirilen sistemin çiftçiye en önemli katkılarından birinin sorunları zamanında fark etmek olduğunu belirten Türk, 'Bir insanın ateşi çıktığında termometreyle ölçüyoruz. Kalbiyle ilgili bir sorun olduğunda cihazlarla sürekli takip edebiliyoruz. Peki neden tarlayı da böyle takip etmeyelim? Biz aslında tarlaya bir çeşit sağlık takip sistemi kuruyoruz. Sistem bitkinin gelişimini, topraktaki su miktarını, hava koşullarını ve olağan dışı değişiklikleri takip ediyor. Teknolojinin görevi çiftçiyi daha fazla bilgiyle boğmak değil, doğru bilgiyi doğru zamanda anlaşılır hale getirmek. Sistem bütün verileri değerlendirip mümkün olduğunca basit bir şekilde şunu söyleyebilmeli; 'Tarlan iyi gidiyor.' Ya da 'Buraya bugün dikkat etmen gerekiyor.' Bence teknolojinin gerçek değeri tam olarak burada başlıyor. Çünkü bazen bir sorunu çözmenin en ucuz yolu, onu büyümeden fark etmektir' dedi.

Yapay zekanın sistemdeki rolünü de anlatan Çağdaş Türk, 'CVK isimli sistemin gözü, kulağı ve hafızası var. Gözüyle bitkiyi görüyor. Sensörleriyle toprağı ve havayı hissediyor. Hafızasıyla da tarlanın geçmişini tutuyor. Yapay zeka ise bütün bunları birlikte değerlendiriyor. İnsanlar tarlaya gittiklerinde sadece o anı görebilir. Sistem ise tarlanın geçmiş verileriyle karşılaştırma yapabiliyor. CVK tarlaya dün de geçen hafta da geçen ay da baktı. Dolayısıyla sadece 'Ne var' sorusuna değil, 'Ne değişti' sorusuna da cevap verebiliyor. Biz yapay zekanın çiftçinin yerine geçmesini istemiyoruz. Tam tersine, bizim hayalimiz yapay zekanın çiftçinin yanında olması. Hiç uyumayan, yorulmayan ve sürekli öğrenen bir yardımcı' diye konuştu.

Tarım teknolojilerinin öneminin önümüzdeki yıllarda daha da artacağını belirten Türk, 'Su kaynaklarının azalması, iklim değişikliği, üretim maliyetlerinin yükselmesi ve dünya nüfusunun artması, tarımı stratejik bir konuma taşıdı. Gelecekte daha fazla üretmek kadar, aynı topraktan daha akıllı ve daha verimli üretmek zorunda olacağız. Bir damla suyu bile doğru zamanda kullanmak zorundayız. Bir hastalığı mümkünse büyümeden fark etmek zorundayız. Gübreyi, ilacı, mazotu ve işçiliği daha bilinçli yönetmek zorundayız. Tarım teknolojisi, geleceğin gıda güvenliğinin altyapısı. Çiftçinin gözü bir noktaya kadar görebilir. Ama teknoloji 24 saat izleyebilir. Çiftçi her zaman tarlada olamaz. Ama teknoloji olabilir' diye konuştu.

Geliştirilen sistemin Türkiye'de üretildiğini ve bunun kendileri açısından önemli olduğunu belirten Çağdaş Türk, tarımda yeni bir dönemin başladığını ifade ederek, 'İnsanlık binlerce yıl önce toprağı ekip biçmeye başladı. Sonra makineler geldi. Traktörler, biçerdöverler, modern sulama sistemleri ve tarım makineleri üretimin şeklini değiştirdi. Şimdi ise yeni bir dönemin başladığına inanıyorum. Buna 'İkinci Tarım Devri' diyorum. Gelecekte çiftçinin sabah kalkıp bütün tarlalarını tek tek gezmek yerine önce telefonunu açacağını düşünüyorum. Sistem ona şöyle diyecek; '10 tarlan var, 9'u iyi durumda. Ama bugün şu tarlana gitmen gerekiyor.' İşte benim için ikinci tarım devri tam olarak bu. Teknoloji çiftçinin yerine geçmeyecek. Teknoloji, çiftçinin gücünü katlayacak' dedi.

Etkinlik kapsamında 150 metrelik parkurda yapılan '13-15 Yaş Sprint Yüzme Yarışı'na katılan 11 sporcu, birinci gelebilmek için denizde kıyasıya mücadele etti.

Birinciliği elde eden Tuna Büyükpınar, AA muhabirine, TEKNOFEST etkinliğinde yarışmanın çok heyecan verici olduğunu dile getirdi.

Yarışma esnasında verilen mücadeleden oldukça keyif aldığını belirten Büyükpınar, 'Buradaki yarışmayı görmek istedim, açıkçası buradaki atmosferi merak ediyordum. Toplam 150 metrelik parkur vardı. Oldukça keyifliydi. Kıyasıya mücadele ettik. Onları da tebrik ediyorum.' diye konuştu.

Büyükpınar, savaş gemilerini ilk defa gördüğüne değinerek, 'Bu kadar büyük beklemiyordum. Aralarında yüzmek de heyecan vericiydi. Özellikle buradaki kalabalığın içerisinde yüzmek daha da heyecan vericiydi.' dedi.

TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında yarın da '16 Yaş Sprint Yüzme Yarışı' düzenlenecek.

ASELSAN ve ASFAT yürütücülüğünde gerçekleştirilen İnsansız Deniz Aracı Yarışması'na Türkiye'de ve yurt dışında öğrenim gören ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri, 3 ila 15 kişilik takımlar halinde katıldı.

Bu yıl 309 takımın başvurduğu yarışmada 38 takım ve 461 yarışmacı finale kaldı. Finalistler, 19 ili temsil ederken Türkiye'nin yanı sıra Özbekistan ve Endonezya'dan da finalist takımlar bulunuyor.

Yarışmanın değerlendirme süreci, Teknik Yeterlik Formu, Kritik Tasarım Raporu, Otonom Kabiliyeti Gösterim Videosu ve Final Aşaması olmak üzere 4 aşamadan oluşuyor.

Yarışmanın ilk gününde takımlar, sızdırmazlık, ağırlık, boyut ve yer kontrol istasyonu kontrolleri gibi teknik yeterlilik kriterleri kapsamında jüri karşısına çıktı.

Takımlar, otonom nokta takip görevlerinde yarışacak. Etkinliğin ikinci gününde ise takımlar, geliştirdikleri prototipleri denize indirerek belirlenen denizcilik görevlerini yerine getirecek.

Yarışmada birinciye 300 bin lira, ikinciye 250 bin lira, üçüncüye ise 200 bin lira ödül verilecek. Ayrıca En İyi Takım Ruhu, En Özgün Yazılım ve En İyi Tasarım prestij ödülleri takdim edilecek.

Türk Deniz Kuvvetlerinin envanterindeki seçkin platformlar, 'TEKNOFEST Mavi Vatan' etkinliği öncesinde Yalova'da selamlama geçişi gerçekleştirdi.

Türk donanmasının geçişini kıyıdan takip eden vatandaşlar, ellerindeki Türk bayraklarıyla platformları izledi.

Selamlama geçişini tamamlayan unsurlar, Karamürsel, Ereğli, Ulaşlı, Halıdere, Değirmendere, Gölcük, Kavaklı, Başiskele, İzmit, Seka Park ve Derince güzergahına doğru ilerleyişini sürdürdü.