Mustafa Destici, 'Ailemize saldırıyorlar. LGBT diye sapık düşünceleri bize özgürlük adı altında dayatıyorlar. Ne özgürlüğü? LGBT, dediğin düz sapkınlıktır. LGBT, dediğin ahlaksızlıktır. Ne kadar din varsa sadece Müslümanlık değil. Ne kadar ahlaki öğreti varsa bunların hepsi LGBT'yi reddetmektedir. Çünkü insanın tabiatına ve doğasına da aykırıdır. Bunun yanında biz Müslümanız elhamdülillah. Birilerinin rahatsızlığı olsa da biz Müslümanız, Allah'ın kuluyuz, peygamberin ümmetiyiz demeye devam edeceğiz. Rahatsız olursa olsun biz Türk'üz, Türk milletsiz, Türk milletsiz ve Türkistan ülkücüsüyüz demeye devam edeceğiz. Gençlerimizi evlilikten soğutuyorlar. Sosyal medya, internet aracılığıyla çocuklarımız evlenmesin diye her türlü propaganda yapıyorlar. Evlenirsen ne yapacaksın? Nasıl geçineceksin? Emeğin yok, araban yok, bir sürü şey sıralıyorlar. Evlilik berekettir. Evlilik rahmettir. Çocuk berekettir. Çocuk rahmettir. Ama yıllardır ne aşılıyorlar? Sakın evlenmeyin. Onun yanında ne aşılıyorlar? Evlilik dışı hayat. Evlilik dışı hayatı meşru gösteriyorlar. Gençlerimize ve ailelerimize sesleniyorum. Onlar istismar ediyor diye, onlar kınıyor diye biz doğruları söylemekten, Allah'ın emrini söylemekten geri durmayacağız. Kınayanların kınamasına aldırmayacağız' diye konuştu.

Bakan Göktaş, 'Anneler Günü'nden önce şehit yakınları ile bir arada olmaktan büyük mutluluk duyduğunu ifade ederek, 'Şehit ailelerimizin ve gazilerimizin yanında olmaya, ihtiyaç duydukları her alanda kendilerine destek sunmaya devam ediyoruz.

Şunu özellikle vurgulamak isterim ki şehit ailelerine ve gazilerimize hizmet etmek, bizim için bir vefa meselesidir. Bir emanet meselesidir, aziz şehitlerimizin hatırasına, gazilerimizin fedakarlığına ve siz kıymetli ailelerimizin asil duruşuna sahip çıkma meselesidir. Bu anlayışla, şehit yakınlarımızın ve gazilerimizin hayatını kolaylaştıracak her adımı büyük bir hassasiyetle atıyoruz' dedi.

Bakan Göktaş, eğitimde, sağlıkta, ulaşımda, istihdamda ve sosyal hayatta şehit ailelerinin yanında olmayı, asli sorumluluk olarak gördüklerini belirterek, 'Bizim için en kıymetli hizmetlerden biri de hanelerinize misafir olmak, kapınızı çalmak, halinizi hatırınızı sormaktır. Bu inançla, 2017 yılından bu yana şehit yakınlarımızı ve gazilerimizi 868 bin 450 kez ziyaret ettik.

Şehitlerimizin hatırasını, gazilerimizin kahramanlığını ve sizlerin taşıdığı emanet bilincini gençlerimizin yakından tanımasını önemsiyoruz. Bu amaç doğrultusunda 81 ilimizde düzenlediğimiz, 'Vatan ve Kahramanlık Buluşmaları' ile evlatlarımızı şehit yakınlarımız ve gazilerimizle bir araya getiriyoruz' diye konuştu.

İstihdam konusunda da güçlü adımlar attıklarını söyleyen Bakan Göktaş, 'Şehit yakını, gazi ve gazi yakınlarımızın kamuda görev alabilmeleri için yapılan düzenlemelerle 52 bin 608 kardeşimizin atamasını gerçekleştirdik.

Ulaşımda da sizlerin hayatını kolaylaştıracak imkanları genişlettik. Sağlık hizmetlerine erişimde de sizlere öncelik tanınması için önemli bir adım attık. Sağlık Bakanlığımızla yürüttüğümüz çalışma sayesinde bugün şehit yakınlarımız ve gazilerimiz, Merkezi Hekim Randevu Sistemi üzerinden öncelikli randevu alabiliyor' dedi.

Bakan Göktaş ayrıca, 'Geçtiğimiz yıl Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızla birlikte yeni bir uygulamayı hayata geçirdik. Evsel doğal gaz faturalarında yüzde 50 indirim sağladık.

Özel öğretim kurumlarında ise şehit ve gazi çocuklarımızdan alınan ilave ücretleri kaldırdık. Barınmadan rehabilitasyona, sosyal konutlardan kültürel faaliyetlere kadar uzanan geniş bir alanda şehit ailelerimize ve gazilerimize öncelik veriyoruz. 'Sanata Teşvik ve Sanatla Yaşam Projesi' ile kültür ve sanat faaliyetlerine daha aktif biçimde katılmalarını destekliyoruz' ifadelerini kullandı.

'Terörsüz Türkiye' sürecine ilişkin konuşan Bakan Göktaş, şu değerlendirmeyi yaptı:

'Terörsüz Türkiye' hedefimiz, güçlü gelecek tasavvurunun en önemli başlıklarından biridir. Bu hedefe yürürken en temel hassasiyetimiz şudur. Şehitlerimizin aziz hatırasına gölge düşürecek hiçbir adıma izin vermemek.

Gazilerimizi incitecek hiçbir söze, hiçbir tavra müsamaha göstermemek. Şehit ailelerimizin gönlünü yaralayacak hiçbir yaklaşımı kabul etmemektir. Çünkü bu ülkenin birliği de geleceği de huzuru da şehitlerimizin bizlere bıraktığı mukaddes emanet üzerine yükselmektedir. Türkiye, terörle mücadelede büyük bir kararlılık ortaya koymuştur.

Güvenliğiyle, diplomasisiyle, sosyal politikalarıyla ve kalkınma hamleleriyle geleceğe daha güçlü yürüyen bir ülke haline gelmiştir. 'Terörsüz Türkiye' hedefi, aziz şehitlerimizin canları pahasına koruduğu emanetleri daha güçlü biçimde geleceğe taşımaktır.

Bu hedef, ay yıldızlı bayrağımızın altında 86 milyonun aynı kardeşlik ruhuyla, aynı güven duygusuyla ve ortak bir gelecek inancıyla yoluna devam etmesidir. Bizler de bu anlayışla, şehitlerimizin emanetini baş tacı ederek, gazilerimizin kahramanlığını her zaman yücelterek ve siz kıymetli ailelerimizin hayır duasını en büyük dayanağımız bilerek çalışmalarımızı sürdüreceğiz.'

22 üyeden oluşan ve tamamı Milletvekillerinden oluşan komisyonda AK Parti Konya Milletvekili Latif Selvi'de görev alacak. Komisyon'un, ilk toplantısında başkan, başkanvekili, sözcü ve katip üye seçimi yapılacak. Çalışma süresi 3 ay olacak Komisyon, gerektiğinde Ankara dışında da çalışabilecek.

Programda konuşan Bakan Gürlek, ailelerle bir arada olmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı diledi.

Yargının uygulama noktasından geldiğini, mağdur ailelerin yer aldığı dosyaların çoğunun yargılamasını yaptığını belirten Gürlek, bu konuda Durgut ile kısa sürede yakın çalışma imkanlarının olduğunu anlattı.

Bakan Gürlek, hem TBMM Komisyonu hem de Bakanlığın 12. Yargı Paketi için çalıştığını vurgulayarak şu ifadeleryer verdi:

'Özellikle suça sürüklenen çocuk kavramını en temelden değiştirerek, toplumdaki hassasiyetler de dikkate alınarak bu konuda gerekli uygulamalar için bir kanun çalışması yapacağız. Bu toplantı bu yüzden çok kıymetli. Özellikle ben sizlerin acısını en derinden hissediyorum. Sizlerin mağdur olduğunuz dosyalar, katıldığınız dosyalarla ilgili gözlemlerimi Sayın Başkan'ımızla birlikte de istişare ederek kanunun yasalaşma aşamasında dikkate alacağız.'

Suça sürüklenen çocuklar konusunun toplumun kanayan yarası olduğunu belirten Gürlek, bu lkonunun hassa ve kırılgan olduğunu belirtti.

Gürlek, suça sürüklenen çocuklara verilen cezalarla ilgili toplumda rahatsızlık olduğunu anlatarak, bu rahatsızlığı gidermek için gerekli adımları atacaklarını kaydetti.

Bakan Gürlek, toplantının ve alınacak kararların hayırlı olmasını diledi.

TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu Başkanı Durgut, son dönemde Türkiye'nin de gündeminde olan suça sürüklenen çocukların neden olduğu mağduriyetler ve 18 yaş altındaki kişilerin karıştığı suçların kamu vicdanını çok rahatsız edecek boyutlara ulaştığını söyledi.

TBMM bünyesinde kurulan komisyonda tüm risk ve koruyucu faktörlerin kapsamlı şekilde analiz edildiğini belirten Durgut, çocukları korumaya yönelik önleyici ve rehabilite edici adımların atılmasının yanı sıra cezaların daha caydırıcı hale getirilmesine ilişkin çalışmaların sürdüğünü kaydetti.

Durgut, Bakan Gürlek'in de bu sürece çok duyarlı olduğunu aktararak şu sözlere yer verdi:

'Bugün de ailelerimiz sizlerle bire bir görüşme fırsatı yakaladı, sizin davetinizle. Bunu da çok kıymetli buluyoruz. İnsanlar acılarını yaşarken, adalet mücadelesi sürdürürken, devletin seslerini duyduğunu, acılarını paylaştığını, onların yanında olduğunu hissetmesi çok kıymetli.'

Konuşmaların ardından Bakan Gürlek ve Durgut, mağdur ailelerle basına kapalı görüştü.

'11 İLDE 5 BİN 864 YATAK KAPASİTESİ İLE 36 KAMU HASTANEMİZİN İNŞAATINI HIZLA TAMAMLADIK'

6 Şubat 2023'teki depremlerin vurduğu 11 ilde toplamda 5 bin 864 yatak kapasiteli 36 kamu hastanesi inşaatının tamamlandığını belirten Bakan Memişoğlu, 'Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde son 23 yılda sadece sağlık alanında değil sağlığın her aşamasında bir büyük değişim gerçekleştirdik. Bugün 27'si şehir hastanesi olmak üzere 1524 hastane 271 bini yatak kapasitesi ve 1,5 milyonluk sağlık ordumuzla günlük 3 milyondan fazla muayene ve sağlık hizmeti sunuyoruz. Pandemi ve depremler gibi büyük sınavlarda dünyanın en gelişmiş ülkelerinde dahi sağlık hizmetleri aksarken biz güçlü altyapımız ve fedakar sağlık çalışanlarımız sayesinde bu süreci en başarılı geçiren ülkelerden bir tanesi haline geldik. 6 Şubat depremlerinde yitirdiğimiz canlarımızın acısını hala yüreğimizde taşırken yaralarımızı sarmak için de gece gündüz çalıştık. Elazığ'ımızın içinde bulunduğu 11 ilimizde toplam 5864 yatak kapasitesi ile 36 kamu hastanemizin inşaatını hızla tamamladık. Kaybettiğimiz canları bu vesile ile bir kez daha rahmetle anıyor rabbimden bir daha böyle acılar yaşatmamasını temenni ediyorum' diye konuştu.

'ATEŞ ÇEMBERİ İÇİNDE BARIŞIN, HUZURUN VE İYİLİĞİN TEMSİLCİSİ OLMAYI SÜRDÜRMEKTEYİZ'

Bakan Memişoğlu, Türkiye Yüzyılı hedefi doğrultusunda gelişmiş sağlık hizmetlerini sunmak için var güçle çalıştıklarını belirterek, şöyle dedi:

'Sağlık Bakanlığı olarak üniversitelerimizde filizlenen her bir akademik çalışmayı, her bir bilimsel heyecanı ülkemizin geleceği adına büyük bir zenginlik olarak görüyoruz. Fakülte sıralarından laboratuvarlarda yetişen her bir evladımızı, her bir meslektaşımızı sadece birer sağlık çalışanı olarak değil yarının güçlü Türkiye'sini omuzlayacak geleceğimizin birer bilim insanı, birer şifa vesilesi olarak görüyor ve bağımızı bağrımıza basıyoruz. İşte bu ilim yuvalarının şifayla buluştuğu yerlerden biri olan üniversite hastanelerimizde bizim bu güçlü sağlık sistemimizin en önemli basamaklarından biridir. Biz kamu, üniversite ve özel sektörüyle bir bütünüz. Sağlıklı Türkiye Yüzyılı hedefimiz için hep beraber çalışmaya devam edeceğiz. Maalesef dünyada ve yakın coğrafyamızda üzücü olaylar yaşandığı bir dönemden geçiyoruz. Ancak milletimiz müsterih olsun. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde bu ateş çemberi içinde barışın, huzurun ve iyiliğin temsilcisi olmayı sürdürmekteyiz. Ülkemiz istikrarını koruyarak hem kendi vatandaşlarına hem de ihtiyaç duyan tüm insanlara el uzatmaya kararlılıkla devam edecektir. Bizler koruyan, geliştiren ve üreten sağlık modeliyle Türkiye Yüzyılı hedefimiz doğrultusunda kamu, üniversite ve özel sektör hep birlikte ülkemizin dört bir yanında en nitelikli gelişmiş sağlık hizmetlerini sunma ve dünyada ilkleri gerçekleştirmek, insanlığa fayda sağlamak için var gözümüzde çalışacağız.'

'KRİPTO VARLIKLARDAKİ VERGİLENDİRMELERDE ACELECİ BİR TAVIR İÇİNDEDİR'

Teklifin tümü üzerine yapılan görüşmelerin ardından teklifin birinci bölümü ile ilgili değerlendirmelerde bulunan İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş, 'Birinci bölüm 10 maddeden oluşmaktadır, bu 10 maddenin de neredeyse yaklaşık yarısı kripto varlıklarla ilgili yapılan vergi düzenlemelerini içermektedir. Kripto piyasanın kayıt altına alınması ve hukuki belirsizliğin giderilmesi elbette çok önemlidir ancak söz konusu teklifte kripto varlıklarda vergilendirmelerde aceleci bir tavır içinde olunduğu ve yeteri kadar üzerinde çalışılmadığı da gayet açıktır. Mesela, bu düzenleme yapılırken sektör kuruluşlarına, şirketlere, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine, bu konunun uzmanlarına danışılmamış, fikir alınmamıştır. Bu hem doğru bir uygulama değildir hem de sağlıklı bir hukuki düzenleme yapılmasının önündeki en büyük engeldir' ifadelerini kullandı.

'BEDELLİ ASKERLİK GÖSTERGE RAKAMI YÜZDE 25 AKTARILACAK'

MHP grubu adına söz alan Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, 'Kanun teklifiyle kıymetli taşlara yüzde 20 oranında özel tüketim vergisi getirilmektedir. Yine, teklifle her türlü şans ve bahis oyunlarına ilişkin ilan ve reklam giderlerinin gelir vergisi ve kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilmemesi düzenlenmektedir. Esasen, her türlü şans ve bahis oyunlarının ilan ve reklamlarının yasaklanması daha uygun olacaktır. Kanun teklifinde bedelli askerlik tutarının hesabında esas alınan gösterge rakamı yüzde 25 artırılacak. Artırılan gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu belirlenen tutar Savunma Sanayii Destekleme Fonuna aktarılacaktır. 2026 yılında Savunma Sanayii Destekleme Fonuna yaklaşık 19 milyar lira aktarılması beklenmektedir. Zorlu bir coğrafyada yaşıyoruz. Türkiye'nin güvenliğine yönelik tehdit ve risklere karşı güçlü bir savunma sisteminin sürdürülebilir kılınması zorunludur. Savunma sanayisinde elde ettiğimiz mesafenin önemi bugün daha da iyi anlaşılmaktadır. Türkiye, milli savunma sanayisinde dev adımları azimle atmayı sürdürecektir' diye konuştu.

'BU TEKLİF DAYATMA METNİDİR'

Kanun teklifi ile ilgili değerlendirmelerde bulunan DEM Parti Mardin Milletvekili Kamuran Tanhan, 'Bu teklif üreticiye, çiftçiye sorulmadan, depremzedenin rızası alınmadan, emekçinin görüşüne başvurulmadan hazırlanmış bir dayatma metindir. Bu teklifle iktidar toplumun değerlerine el koyuyor, onları bir kene gibi emiyor, ne yazık ki kanını emiyor. Teklifin içeriğine baktığımızda, iktidarın ekonomi politikasının temelinde yatan bölgesel ayrımcılık da söz konusudur. Türkiye'de 1963 yılından bu yana uygulanan yatırım teşvik sisteminin en temel vaadi, bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmaktı. Ancak bugün geldiğimiz noktada veriler bize çok acı bir gerçeği haykırıyor. Mevcut teşvik sistemi kalkınma farkını azaltmamış, aksine bu farkı daha da derinleştirmiştir. Bakınız, Ekim 2025 tarihinde teşvik verileri, tablonun vahameti ortada, 6'ncı bölge yatırımları bir önceki yıla göre yüzde 84 gerilemiş, 1'inci bölgedeki yatırımlar yüzde 63,4 oranında artış göstermiş. Toplam yatırımların yüzde 65'i zaten bu 1'inci bölgededir. Hani siz bölgesel eşitsizliği ortadan kaldıracaktınız?' dedi.

'DEPREM KONUTLARI ÜCRETSİZ VERİLMELİ'

CHP Antalya Milletvekili Cavit Arı ise teklifin içeriğinde 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri ile ilgili düzenlemelerin bulunduğunu hatırlatarak, 'Mevcut kanun teklifi içerisinde 6 Şubat 2023 tarihinde ülkemizde meydana gelen deprem neticesinde evleri yıkılan vatandaşlarımızın yeni yapılan evleriyle ilgili yapılacak olan ödemelerde 31/12/2026 tarihine kadar peşin ödenmesi halinde 1'inci konutlarda yüzde 74, ilk iş yeri olan yerlerde ise yüzde 48 oranında bir indirim yapılması öngörülmekte. Öncelikle şunu söylemek isterim; Başta Sayın Genel Başkanımız Özgür Özel olmak üzere Cumhuriyet Halk Partisi olarak bizler, depremde evlerini kaybetmiş olan vatandaşlarımıza verilecek olan konutların ücretsiz verilmesi gerektiğini defalarca ifade ettik ve bunu her fırsatta da ifade etmeye devam ediyoruz. Bununla birlikte, yapılan düzenlemenin de yine depremzede vatandaşlarımıza ödeme kolaylığı taşıdığını söylemek istiyorum' değerlendirmesinde bulundu.

'TÜRKİYE ENERJİDE ÜRETİMİ ARTIRDI'

AK Parti Elazığ Milletvekili Ejder Açıkkapı ise teklif hakkında şöyle konuştu;

'Şans ve bahis reklam giderlerinin vergi matrahından indirilmemesine ilişkin düzenleme sadece mali bir tedbir değil, aynı zamanda bu bir duruştur. Devlet burada açıkça şunu söylemektedir, 'Toplumsal risk barındıran, bağımlılık oluşturan alanları dolaylı olarak teşvik etmem' diyor, vergi sistemi üzerinden bu alanlara avantaj sağlanmamasına yönelik bir adımdır; bu mali disiplin olduğu kadar sosyal bir sorumluluktur da. Yine, vakıf üniversiteleriyle ilgili vakıf üniversitelerine bağlı sağlık kuruluşlarına ilişkin bir düzenleme var. Burada yaptığımız şey çok nettir: Aynı alanda faaliyet gösteren kurumlar arasında vergi eşitliğini sağlıyoruz. Rekabette adaleti güçlendiriyoruz, ayrıcalıkları değil, burada eşitliği esas alıyoruz. İşsizlik sigortasından devlet katkısına ilişkin yetki düzenlemesiyle ekonomik dalgalanmalara hızlı cevap verebilen bir yapı kuruyoruz, fon güçlü ve esnek bir hale getiriliyor. 10'uncu madde de BOTAŞ'a ilişkin mahsuplaşma düzenlemesiyle ilgili, kamu alacaklarının tahsilini daha etkin hale getiriyoruz. 'Enerjide liyakat yok' denilmişti. Oysa Türkiye enerjide yerli üretimi artırmış, yenilenebilir enerjide Avrupa'nın en ön sıralarına yükselmiş, ekonomide mali disiplini korumuştur.'

GENEL KURUL KAPANDI

Siyasi parti temsilcilerinin teklifin birinci bölümü üzerine yaptığı değerlendirmelerin ardından Meclis Başkanvekili Celal Adan birinci bölüm hakkındaki görüşmelerin tamamlandığını belirtti ve Genel Kurul'u 26 Mart Perşembe günü toplanmak üzere kapattı.

Arakçi, Hürmüz Boğazı'na ilişkin değerlendirmesinde, boğazın tamamen kapalı olmadığını vurgulayarak, 'Boğazı kapatmadık, açık' ifadesini kullandı.

İran'a yönelik saldırılara destek veren ülkelere ait gemilere boğazın kullanımı konusunda kısıtlamalar getirdiklerinin altını çizen Arakçi, Tahran yönetimi ile temas kuracak Japonya gibi bazı ülkelere Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişi sağlamaya hazır olduklarını kaydetti.

Arakçi, Japonya dahil uluslararası toplumu İran'a yapılan saldırılara karşı tavır almaya çağırarak, 'Tokyo yönetiminin 'dengeli ve adil' tutumundan ve İran ile uzun süredir devam eden dostane ilişkilerinden memnuniyet duyuyoruz' açıklamasında bulundu.

Birçok ülkenin çatışmaya son vermek için ara buluculuk girişiminde bulunduğunu ve İran'ın 'her türlü girişime açık olduğunu' söyleyen Arakçi, önerileri değerlendirmeye hazır olduklarını da dile getirdi. Arakçi, ABD'nin gerçek bir çözüme hazır olduğuna inanmadıklarını aktararak, 'İran, ateşkes değil, savaşın kalıcı bir şekilde sona ermesini istiyor' dedi.

Bakan Işıkhan, Kadir Gecesi'ni de tebrik ederek, 'Bu mübarek gece vesilesiyle Yüce Rabbimizden insanlık için barış, huzur ve esenlikler niyaz ediyorum' dedi.

'1 MİLYON 100 BİNİ AŞKIN VATANDAŞIMIZIN HAYATINA DOKUNDUK'

Yürütülen projelerle, ülke genelinde; 1 milyon 100 bini aşkın vatandaşın hayatına doğrudan dokunduklarına vurgu yapan Bakan Işıkhan, 'IPA kapsamında yürütülen çalışmaların en değerli kazanımlarından biri de Bakanlığımız ile Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu arasında tesis edilen güçlü ve kurumsal iş birliğidir. Zaman içerisinde bu iş birliği, klasik bir 'finansman sağlayıcı-faydalanıcı' ilişkisinin ötesine geçerek, karşılıklı güvene dayalı güçlü bir politika ortaklığına dönüşmüştür. Bu işbirliğinin geliştirilmesinde; Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonunun Kıymetli Temsilcisi, Sayın Yurgis Vilçinskas'ın çok önemli bir rolü bulunmaktadır. Samimi, vizyoner ve destekleyici yaklaşımının önemli olduğunu düşünüyorum. Kendisine huzurlarınızda teşekkür ediyorum' diye konuştu.

Işıkhan, IPA fonlarının politika uyumunu güçlendiren, kurumsal kapasiteyi geliştiren ve sürdürülebilir çözümler üretilmesine katkı sağlayan stratejik bir mekanizma haline geldiğini ifade ederek, gerçekleştirilen çalıştayın da tam olarak bu amaca hizmet ettiğini söyledi.

Bakan Işıkhan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde; insan onuruna yakışır işlerin yaratılması, istihdamın geliştirilmesi ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği için gece gündüz çalışmaya devam edeceklerinin altını çizdi.

'SAĞLIKLI YAŞAM TURİZMİ DE YAPMAK İSTİYORUZ'

Sağlık Bakanı Memişoğlu, Türkiye'nin turizmde dünyanın en iyilerinden olduğunu belirtip, 'Türkiye sadece hastalıkla ilgili 'sağlık turizmi' yapsın istemiyoruz. Bunun yanında sağlıklı yaşam dediğimiz ve Avrupalıların, Amerikalıların 'wellness' dedikleri 'sağlıklı yaşam', sağlık turizmi de yapmamız lazım. Yani sağlam gelen, burada fizyoterapistten diyetisyenine kadar herkesten hizmet alınacağı, gerektiği zaman küçük bir check-up yapılacağı bir mevzuat hazırlıyoruz. Sağlıklı yaşam turizmi de yapmak istiyoruz. O nedenle de rehabilitasyonlar, termal tedaviler de dahil hepsini kapsayacağı bir esenlik mevzuata hazırlıyoruz. Muğla da bu konuda örnek bir il olacak. Çünkü biz sadece hastalıkların tedavisi değil esasına sağlıklı yaşamın gerekli olan her türlü desteğe verebilecek altyapıya, insan gücüne sahibiz. Onun için Türkiye bu konuda da artık dünyada iddiası olan bir ülke haline gelecek diye düşünüyoruz' diye konuştu.

'RAMAZAN AYI BAĞIMLILIKLARDAN KURTULMAK İÇİN FIRSAT OLARAK DEĞERLENDİRİLMELİ'

Bakan Memişoğlu, ramazan ayının bağımlılıklardan kurtulmak için bir fırsat, bir zaman olarak değerlendirmesi gerektiğini ifade ederek, 'Diyet, kilo, beslenme alışkanlıklarımızın düzeltileceği zaman olarak düşünüyoruz. Onun için hazır böyle bir Allah'ın bize lütfu olarak ramazan kendimizi değerlendirme, irademize sahip çıkma, aynı zamanda sosyalleşip empati kurma ayı. Toplumumuzdan da bu konuda bu ayın güzel zamanların değerlendirmesini bekliyorum. Bu gece Kadir Gecesi. Bütün dualarımızın kabul olmasını, insanlığın daha barışçıl, daha birbirine saygı gösteren aynı zamanda toplumları, milletlerin birbirine saygı gösterdiği bir zaman dilimi yaşamayı temenni ediyorum. Kadir Gecesi'nin hepinize bütün toplumumuzdan mübarek olmasını diliyorum. Aynı zamanda gelecek bayramınızı da şimdiden kutluyorum' dedi.

Bakan Memişoğlu, valiliğin ardından AK Parti ve MHP Muğla il başkanlıklarını ziyaret etti.

'DARÜLACEZE'NİN FAALİYET ALANINI GENİŞLETİYORUZ'

Aranın ardından komisyon yeniden toplandı. Teklifte imzası bulunan AK Parti Düzce Milletvekili Ercan Öztürk, teklifin aile kurumunun güçlendirilmesi, doğum oranlarının desteklenmesi, çocukların, yaşlıların, engellilerin ve kırılgan grupların korunmasının güçlendirilmesi, sosyal hizmet sisteminin kurumsal ve hukuki altyapısının çağın ihtiyaçlarına uygun hale getirilmesini amaçladığını belirtti. Öztürk, 'Değişen dünya şartları, artan sosyal ihtiyaçlar ve toplum yapısındaki dönüşüm, Darülaceze hizmet kapasitesinin daha da güçlendirilmesini ve imkanlarının geliştirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu kapsamda; Darülaceze'ye yapılan nakdi bağışların gelir ve kurumlar vergisi matrahından indirilebilmesini sağlıyoruz. Ayrıca gıda bankacılığı kapsamında yapılan bağışların da teşvik edilmesini mümkün hale getiriyoruz. Bu düzenlemeler sadece mali bir teşvik değildir. Aynı zamanda toplumsal dayanışmanın güçlendirilmesine yönelik önemli bir adımdır. Çünkü sosyal devlet yalnızca kamu kaynaklarıyla değil, toplumsal dayanışma ruhuyla da güçlenir. Bununla birlikte Darülaceze'nin faaliyet alanını da genişletiyor, yalnızca İstanbul'da değil, Türkiye'nin ihtiyaç duyulan diğer illerinde ve gerekli görülen durumlarda yurt dışında da hizmet verebilmesinin önünü açıyoruz. Teklifimiz ayrıca Darülaceze'nin aşevi hizmeti sunabilmesi ve gıda bankacılığı faaliyetleri yürütebilmesi için de yasal zemin oluşturmaktadır' dedi.

'DOĞUM İZNİNİ 24 HAFTAYA YÜKSELTİYORUZ'

Teklifle aile kurumunu güçlendirmeyi hedeflediklerini kaydeden Öztürk, 'Teklif kapsamında; kadın çalışanların doğum sonrası izin süresini 8 haftadan 16 haftaya çıkararak, toplam doğum iznini 24 haftaya yükseltiyoruz. Biz yalnızca bir çalışma hayatı düzenlemesi getirmiyoruz. Çocuk gelişimi açısından son derece kritik bir adımı aslında hayata geçiriyoruz. Bilimsel araştırmalar da açıkça göstermektedir ki bir bebeğin hayatındaki en önemli dönem, doğumdan sonraki ilk aylardır. Bu dönemde anne ile kurulan bağ, çocuğun fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişimi açısından hayati öneme sahiptir. Getirdiğimiz düzenlemeyle birlikte; çocuklar hayatlarının en kritik dönemlerinde anneleriyle daha fazla vakit geçirmelerini sağlayacak, Dünya Sağlık Örgütü'nün tavsiye ettiği en az 6 aylık emzirme süresiyle uyumlu bir sistem oluşturulacak. Bu, işçi statüsündeki çalışanları, askeri personeli, jandarma ve sahil güvenlik personelini de kapsayacak. Bunun yanında babalık iznini de 5 günden 10 güne çıkarıyoruz' dedi.

'15 YAŞINI DOLDURMAMIŞ ÇOCUKLARA SOSYAL MEDYA HİZMETİ SUNULMAMALI'

Öztürk, Türkiye'de çocukların dijital mecralarda geçirdiği sürenin dikkat çekici olduğunu aktararak, 'Türkiye'de günlük ortalama internet kullanım süresi 7 saat 13 dakikaya ulaşırken, 6-15 yaş grubundaki çocukların yüzde 66'sından fazlası sosyal medya kullanmakta ve yüzde 74'ü en az bir dijital oyun oynamaktadır. Daha da önemlisi, çocuklarımızın önemli bir kısmı ekran başında geçirdikleri sürenin kitap okuma alışkanlıklarını azalttığını, ders başarılarını olumsuz etkilediğini ve aileleriyle geçirdikleri zamanı düşürdüğünü ifade etmektedir. Amacımız çocuklarımızı dijital dünyadan koparmak değil; onları bu dünyanın imkanlarından yararlanabilen, risklere karşı bilinçli ve güçlü bireyler olarak yetiştirmektir. Bu nedenle sosyal ağ sağlayıcılara ve oyun platformlarına yönelik yeni yükümlülükler getiriyoruz. 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulmaması, çocuklara yönelik ayrıştırılmış hizmet modelleri oluşturulması, ebeveyn kontrol araçlarının geliştirilmesi ve oyunların yaş derecelendirmesine tabi tutulması gibi önemli düzenlemeleri hayata geçiriyoruz. Ayrıca Türkiye'de yüksek erişime sahip oyun sağlayıcılarının ve dağıtıcılarının Türkiye'de temsilci bulundurması zorunlu hale getirilmektedir. Böylece bu platformların hukuki sorumluluğu daha net hale gelecek ve denetim mekanizmaları güçlenecektir' değerlendirmesinde bulundu.

KOMİSYON ERTELENDİ

Öztürk'ün teklif ile ilgili bilgilendirmesinin ardından DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, teklifte yer alan bazı maddelerin anayasaya aykırılık teşkil ettiğini ve bu nedenle teklif metninden çıkarılması için komisyon başkanlığına önerge sundu. Komisyon Başkanı Bilgin, önergeyi işleme almadan önce oturuma ara verdi. Aranın ardından Bilgin, komisyonun Ramazan Bayramı sonrasında yeniden toplanacağını söyleyerek toplantıyı kapattı.

EKOLOJİK DENGEYİ BOZANLARA 3 YILA KADAR HAPİS

Ardından 'Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi' görüşmelerine devam edilecek. İlk 21 maddesi geçen hafta kabul edilen teklife göre; Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ihtiyaç duyduğu hallerde ve lüzum gördüğü yerlerde görev ve hizmetleriyle ilgili döner sermayeli işletmeler kurabilecek, döner sermaye işletmesine tahsis edilen sermaye miktarını 5 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak. Milli Parklar Kanunu kapsamında korunan alanlardaki koruma hizmeti ile suçların takibi orman muhafaza memurları yanında av ve doğa koruma memurları ile saha bekçileri tarafından da sağlanabilecek. Söz konusu Kanun kapsamında el konulan bütün yapı ve tesisler Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünce derhal yıkılacak veya ihtiyaç görüldüğü takdirde değerlendirilecek. Milli parklarda, tabii ve ekolojik denge ve tabii ekosistem değerini bozanlara, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek. Milli parklara giriş ücretini ödemeden giriş yaptığı tespit edilenlere giriş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası uygulanacak. Merkez Av Komisyonu tarafından avlanmanın yasaklandığı avlaklarda avlananlara verilen idari para cezası tutarı 200 liradan 10 bin liraya çıkartılacak. Özel kanunlarla avlanmanın yasaklandığı sahalar ile 'yaban hayatı koruma sahası', 'yaban hayatı geliştirme sahası' ve 'üretme istasyonu' olarak tanımlanan saha ve istasyonlarda avlananlara kesilen idari para cezası tutarı ise 350 liradan 15 bin liraya yükseltilecek. Avcılığın kontrolü, av hayvanlarının korunması, av yasaklarının takibi ve Kanun kapsamında üretim yapan yerlerin denetimi, Doğa Koruma ve Milli Parklar ile Orman Genel Müdürlüklerince yapılacak.

TÜRKİYE VE LİBYA ARASINDAKİ ULUSLARARASI ANLAŞMA TEKLİFİ GÖRÜŞÜLECEK

Diğer taraftan Genel Kurulda, 'Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Milli Birlik Hükümeti Arasında Kolluk İş Birliği Mutabakat Muhtırasının Notalarla Birlikte Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi' de görüşülecek.

KOMİSYON GÜNDEMLERİ

Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu salı günü, Ankara 1 ve 2 Nolu Baro yetkililerini dinleyecek. Dilekçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyelerinden Oluşan Karma Komisyon ise alt başkanlık seçimi ve çalışma takvimini belirlemek üzere toplanacak.

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu, sosyal medyaya ve doğum iznine yönelik düzenlemeleri de içeren 'Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'ni görüşmek üzere toplanacak. Genel Kurul ve komisyon çalışmalarının yanı sıra salı ve çarşamba günleri Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları yapılacak. Partilerin grup başkanvekilleri de gündemdeki konulara ilişkin basın toplantıları düzenleyecek. (

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, partisinin Konya İl Teşkilatı tarafından düzenlenen iftar programına katıldı. İftar yemeğinde partililere açıklamalarda bulunan Erbakan, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına değindi. Erbakan, 'Erbakan Hocamız daha 1990 yılında dedi ki 'Bu iş Irak'ta başlayacak. Sıra Suriye'ye gelecek. Sonra sıra İran'a gelecek. Arkadan Allah vermesin sıra Türkiye'ye gelecek' dedi. Yine yıllar öncesinde 'Suriye'de savaş olursa asıl mesele, asıl hedef Türkiye'dir' dedi. 2011'de de vefatından kısa bir süre önce Arap Baharı olayları daha yeni filizlenirken çıktı dedi ki 'Bu olay Arap Baharı falan değildir. Bu olay Siyonizm'in yeni dönemdeki kadro değiştirme operasyonudur' dedi. Bugün geldiğimiz noktada Arap Baharının sonunda Mısır'ı, Libya'yı, Yemen'i, Sudan'ı, Suriye'yi, Irak'ı ve şu anda İran'daki saldırıları gördüğümüz zaman Erbakan Hoca'mızın ne kadar haklı olduğunu görüyoruz. Allah gani gani rahmet eylesin' diye konuştu.

'DOST VE KARDEŞ İRAN HALKINA BAŞSAĞLIĞI DİLİYORUM'

Fatih Erbakan sözlerini şöyle sürdürdü: 'Erbakan Hocamız Amerikan yönetimine 'terbiye edilmemiş aygır' diyordu. Allah ondan razı olsun. Bugün Venezuela'dan sonra sıra İran'a gelmiş. Terbiye edilmemiş bir aygır gibi nereyi bulursa orayı tepmeye çalışıyor. Hak, hukuk, Birleşmiş Milletler, insan hakkı hiçbirini düşündüğü yok. Şimdi İran'da dostumuz, komşumuz Müslüman halkı İran'da 170 tane ilkokul çağındaki kız çocuğunu bombalarla paramparça ediyor. Tahran'da hastaneleri olarak yeni doğan ünitesindeki, hayata gözlerini daha yeni açmış bebekleri öldürüp parçalıyor. Bu vesileyle dost ve kardeş İran halkına bir kez daha başsağlığı dileklerimizi iletiyorum. Bu noktada Türkiye'nin güçlü olması lazım. Türkiye'nin dirayetli olması lazım. Türkiye'nin milli görüş ruhuyla ayağa kalkması lazım. Milli Görüş zihniyetiyle yönetilmesi lazım. Aynen Erbakan Hocamız. Dediği gibi kuvvet ve kudret sahibi Amerika ve İsrail değil Cenab-ı Allah'tır diyen bir duruşu sergilemesi lazım.'

Ekonomiye ilişkin düzenlemeleri de içeren kanun teklifi TBMM'de

Teklifle Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 'İstisna edilmiş işlemlere indirim' başlıklı maddesinde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Türk Kızılay Derneğine yapılan teslim ve hizmetler, yabancılara konut teslimi, genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan tesislerin inşası, yabancılara verilen sağlık hizmeti, basılı kitap ve süreli yayınların teslimi için uygulanan tam istisna mahiyetindeki düzenlemelerin indirim ve iade hakkı kaldırılarak kısmi istisnaya dönüştürülecek. Bu hüküm düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren ikinci ay başında yürürlüğe girecek. Düzenlemeyle 4,3 milyar lira Katma Değer Vergisi (KDV) iadesi azalışı olması bekleniyor.

İşsizlik Sigortası Kanunu'nda yapılan değişikliğe göre de işsizlik sigortası primindeki yüzde 1 devlet payını yarısına kadar artırmaya veya yarısına kadar indirmeye cumhurbaşkanı yetkili olacak. İşsizlik Sigortası Fonu'nun 2024 yılında 162 milyar lira, 2025 yılında ise 269,5 milyar lira gelir fazlası verdiği, 2025 yıl sonu itibarıyla gelir fazlası dahil Fon varlığının yaklaşık 628,5 milyar lira olduğu kaydedilirken, 2026 yılında Fonun 151 milyar lira gelir fazlası vermesinin öngörüldüğü belirtildi.

Etki analizinde, 'Fonun gelir fazlası ve varlığı göz önünde bulundurulduğunda mevcut gelirleriyle giderlerini karşılayabildiği görülmektedir. İşsizlik Sigortası Fonu'nun gelirlerinin ve varlıklarının ödeme yükümlülüklerini karşılamaya yeterli olduğu dönemlerde İşsizlik Sigortası Devlet katkısının Cumhurbaşkanı Kararıyla yarısına kadar indirilmesi halinde merkezi yönetim bütçesinden ilave bir harcama yapılmasının önüne geçilecektir. İhtiyaç duyulması halinde ise İşsizlik Sigortası Devlet katkısı Cumhurbaşkanı Kararıyla yarısına kadar artırılabilecektir.' ifadelerine yer verildi.

BOTAŞ'ın KDV borçlarının terkini

Kanun teklifiyle BOTAŞ'ın son düzenleme tarihi olan Temmuz 2024 döneminden Şubat 2026 dönemine kadar oluşan KDV borçlarının mahsup yolu ile terkin edilmesi sağlanırken, BOTAŞ'ın doğal gaz ithalatı kapsamında ödemesi gereken KDV'nin ilgili tüketici gruplarına uygulanan sübvansiyon sonrasında oluşmuş veya oluşacak görevlendirme alacaklarına karşılık aylık olarak mahsup edilmesi, oluşabilecek gecikme zammının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Düzenlemenin yürürlük tarihi itibarıyla 310 milyar lira BOTAŞ alacağı kapsamında aynı tutarda KDV borcu için mahsup yolu ile terkin işleminin gerçekleşmesi öngörülüyor.

2026 yılında terkine konu olacak yaklaşık 165 milyar lira KDV anapara borç oluşacağı hesaplanırken yaklaşık 35 milyar TL gecikme zammının ise BOTAŞ'a ilave maliyet doğurmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Teklifin yasalaşmasıyla birlikte madde kapsamında kalan kamu kurum ve kuruluşlarının mülkiyetinde olan veya kendilerine tahsis edilen taşınmazların özelleştirilerek elde edilen gelirlerin giderler düşüldükten sonra ilgili kamu kurumu/kuruluşuna aktarılması öngörülüyor.

Etki analizine göre, kamu kurum ve kuruluşların talebi çerçevesinde kuruluşların faaliyetleri ile doğrudan doğruya ilgili olmayan atıl varlıklarının ekonomiye kazandırılması suretiyle 35-45 milyar lira tutarında bir kaynak oluşturulması hedefleniyor.

Elde edilen gelirle ilgili kurum ve kuruluşların gerek hizmet binası ihtiyaçlarının temini gerekse kanunlarla kendilerine tanınan görevlerin yerine getirilmesinde oluşan giderlerin karşılanması amaçlanıyor. Böylece merkezi bütçe üzerindeki finansman yükü hafifletilerek kamu mali disiplininin güçlendirilmesine katkı sağlanırken kaynak kullanım etkinliğinin artırılması bekleniyor.

Bedelli askerlik tutarından elde edilecek ilave gelir Savunma Sanayii Destekleme Fonu'na

Düzenlemeyle Özel Tüketim Vergisi Kanunu'na yeni mallar ve bunların vergi oranları ekleniyor. Buna göre, tabii inci veya kültür incileri, işlenmiş olsun olmasın elmaslar, kıymetli taşlar veya yarı kıymetli taşlar, sentetik veya terkip yoluyla elde edilen kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, tabii veya sentetik kıymetli veya yarı kıymetli taşların toz ve pudraları ile tabii inci veya kültür incilerinden kıymetli ya da yarı kıymetli taşlardan eşyalar için ÖTV oranı yüzde 20 olacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımını izleyen ikinci ay başında yürürlüğe girecek. Düzenlemenin yıllık 1,9 milyar lira gelir etkisinin olacağı değerlendiriliyor.

Askeralma Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, istekli ve askerliğe elverişli olanlardan Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı dikkate alınarak Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek sayıda yükümlü, 300.000 gösterge rakamının ödemenin yapıldığı gün geçerli olan memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak bedel tutarını silahaltına alınmadan önce Bakanlıkça belirlenecek sürede peşin ödemeleri ve bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamaları halinde askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılacak.

Bedelli askerlik uygulaması kapsamında tahsil edilen tutarlar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Milli Savunma Bakanlığı merkez muhasebe birimi hesabına yatırılacak. Bu tutarın 240.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak kısmı genel bütçeye gelir kaydedilecek, kalan kısmı Savunma Sanayii Destekleme Fonu'na aktarılacak.

Bedelli askerlik hizmeti kapsamında 2025 yılında yaklaşık 60 milyar TL genel bütçeye gelir olarak kaydedilirken, düzenlemenin yasalaşmasıyla gerçekleştirilecek yüzde 25 oranında artışla bu yıl yaklaşık 19,2 milyar lira tutarındaki ilave gelirin Savunma Sanayii Destekleme Fonu'na aktarılması sağlanacak.

Deprem konut ve iş yerlerinin borçlandırma bedellerine yönelik düzenleme

Düzenlemeyle, afetin yol açtığı olağanüstü koşulların etkilerini hafifletmeye yönelik geçici ve istisnai bir mali kolaylık sağlanması amaçlanıyor.

Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun'a eklenen geçici maddeyle, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde yürütülen ulusal ve uluslararası projeler kapsamında üretilen konutlara ve iş yerlerine ilişkin borçlandırma bedellerinin, Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun ve Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında hak sahibi olarak kabul edilenler tarafından 31 Aralık 2026'ya kadar defaten ödenmesi halinde bu bedele, ilk konutlar için yüzde 74, ilk iş yerleri için yüzde 48 oranında indirim uygulanacak.

Etki analizinde, şunlar kaydedildi:

'Yıllara sari taksitlerin düzenli bir biçimde ve zamanında ödendiği varsayıldığında konutlarda toplam borçlanma ödemelerinin toplam konut sayısının 314 bin 323 olduğu gözetildiğinde 20 yıl vadede 594 milyar 70 milyon 470 bin TL geri dönüşü olacaktır. Düzenlemeyle birlikte, 31 Aralık 2026 tarihine kadar yüzde 15 reeskont faiz oranıyla peşin borç kapatma tutarının konut başına 484 bin TL olduğu gözetildiğinde ise tüm konut sahiplerinin 31 Aralık 2026 tarihine kadar 152 milyar 132 milyon 332 bin TL ödeyeceği varsayılmaktadır.'

Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin özel bir uluslararası anlaşmanın bulunmadığı ancak genel kabul gören yaklaşımın, boğazın Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi olduğu ifade edelin çalışmada, kriz dönemlerinde dahi boğazdan geçişin engellenmesinin uluslararası hukuka aykırı sayıldığı belirtildi. Çalışmada, şu ifadelere yer verildi:

'Basra Körfezi'ne kıyısı olan Suudi Arabistan, İran, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Kuveyt gibi dünyanın en büyük petrol ve doğal gaz üreticisi ülkelerin uluslararası pazarlara hidrokarbon ihracatının ana arteri konumundaki boğaz, Asya pazarlarına doğrudan bağlantı sağlamanın yanı sıra Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa ve Amerika kıtasına erişim imkanı sunarak küresel ticaret ağında merkezi bir rol oynamaktadır. 2024 yılında boğazdan günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünleri akışı gerçekleşmiştir. Bu hacim, küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine denk gelmektedir. Küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin beşte biri ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ticaretinin de üçte biri Hürmüz Boğazı'ndan gerçekleştirilmektedir.'

Bölge ülkelerinin ekonomilerinin, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol ürünleri dış ticareti ile bu boğaz aracılığıyla sağlanan gıda, sanayi ve sağlık ürünleri ithalatına stratejik bağımlılık gösterdiğinin altı çizilen çalışmada, söz konusu ülkelerin Hürmüz Boğazı'na ekonomik bağımlılığına ilişkin veriler de paylaşıldı.

Çalışmada, Türkiye'nin ham petrol ihtiyacının yüzde 20'sini, Hürmüz Boğazı üzerinden Körfez ülkelerinden karşıladığı aktarıldı.

Boğazın kapanmasının, hidrokarbon tüketiminin büyük kısmını ithal eden Türkiye için maliyet artışlarına yol açabileceği ifade edilen çalışmada, 'Ancak Türkiye'nin enerji tedarikinde kritik öneme sahip çeşitli alternatif kaynak ve güzergahları bulunması sebebiyle kısa ve orta vadede ciddi bir enerji krizine maruz kalması beklenmemektedir.' değerlendirmesinde bulunuldu.

Boğazın bir tarafında yer alan İran'ın, Boğazı kapatmasının ardından yaşanabileceklerin anlatıldığı çalışmada, bu gelişmenin, başta enerji piyasaları olmak üzere dünya genelindeki tedarik zincirlerinde ciddi aksamalar meydana getireceği, yalnızca enerji sektörünü değil, tüm ekonomik faaliyetleri etkileyecek kapsamlı bir domino etkisini tetikleyebileceği ve enerji arzında yaşanacak olası kesintilerin, fiyatlarda ani dalgalanmalara yol açarak küresel ölçekte ekonomik belirsizlikleri derinleştirebileceği kaydedildi.

Çalışmada, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla yaşanacak küresel ticaret akışlarının bozulmasına ilişkin şunlar dile getirildi:

'Hürmüz Boğazı'ndan ihraç edilen petrolün önemli bir kısmının Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya-Pasifik ülkeleri tarafından ithal edilmesinin, bu ülkelerin küresel tedarik zincirlerindeki stratejik konumları dikkate alındığında, Boğazın kapanmasının dünya genelinde üretim ve tedarik süreçlerini ciddi biçimde sekteye uğratacağı öngörülmektedir. Bu dört ülke, yalnızca nihai ürün üreticisi değil, aynı zamanda yarı mamul ve ileri teknoloji ara malı sağlayıcısı olarak da küresel değer zincirlerinde merkezi bir rol üstlenmektedir. Özellikle Çin ve Güney Kore'nin elektronik ve bilişim sektörlerine, Japonya'nın otomotiv ve hassas mühendislik alanlarına ve Hindistan'ın ilaç ve yazılım sektörlerine katkısı düşünüldüğünde, enerji arzındaki bir kırılmanın, bu sektörlerde küresel ölçekli arz şoklarına neden olabileceği düşünülebilir.'

'SAVAŞIN BAŞLANGICINI GECİKTİRMİŞ OLDUK'

Fidan, İran ile ABD-İsrail arasındaki savaşın ne kadar süreceği ile ilgili yaptığı değerlendirmede, 'Netanyahu tabii ki İran diye bir tehdidin tamamıyla ortadan kalkmasını istiyor; hem bugün için hem gelecek için. Tehdidi ne olarak tanımlıyordu, İran'ın sahip olduğu yetenekler olarak tanımlıyordu. Şimdi yeteneklerin de ötesine geçip rejimin kendisi olarak tanımlıyor. Rejim değişikliği hedefi var. Savaş, bizim 'olmasın' diye uğraştığımız husustu. Bunun mücadelesini verdik. Yaratıcı çözümler de sunduk açıkçası. Hatta savaşın başlangıcını geciktirmiş de olduk. Aslında savaş daha erken başlayacaktı, biz biraz daha geciktirmiş olduk bu çabalarla. Belki bir neticeye ulaşabilirdi ama eski yönteme dönmeyi tercih ettiler. Yine müzakerenin ortasında bu savaş başladı. İranlılar, müzakerenin ortasında savaş başlaması meselesini bir şekilde aslında diplomasinin ihanete uğraması olarak da nitelendiriyorlar. Bundan sonra ne olacağına ciddi şekilde bakmak lazım. Tabii burada saldıran güçlerin niyetine bakmak gerekir. Bence, İsrail ve ABD, İran'ı ilerisi için de tehdit oluşturacak bir İran olmaktan çıkartmak isteyeceklerdir. Şimdi İran da maliyet üretmek için çaba harcıyor. O da Körfez'deki enerji hedeflerini bombalayarak şu anda maliyet üretiyor. Açıkçası bu maliyet ne kadar daha devam eder ne olur ona bakacağız. Ama İran'ın beklediği cevap gelmeyecek gibi. İran hani buraları bombalayarak 'bunlar da Amerika'ya baskı yapsınlar, savaşı durdursunlar' falan diyecek ama o olmayacak gibi. İran'ın elinde, bilmiyorum ne kadar kaldı, ancak İran, füze ve dronları ciddi bir şekilde kullanırsa İsrail'i gerçekten rahatsız edebilir' ifadelerini kullandı.

'İRAN'DA PKK VARLIĞINI TAKİP EDİYORUZ'

Fidan, terör örgütü PKK'nın İran'daki varlığına ilişkin, 'Bölgede birinci savaşta da buna benzer bir kıpırdanmanın emaresini görmüştük. Şimdi bir kımıldama olur mu olmaz mı, bunu yakından takip ediyoruz. Yani farklı çizgideki Kürt grupların bir araya gelerek bir ittifak kurduklarını, ortak açıklamalar yaptıklarını da görüyoruz. Bunları tabii ki yakından takip ediyoruz. Bunlar rejimle ne kadar savaşacaklar, bulundukları yerdeki diğer etnisitelerle ne kadar savaşacaklar ne olacak, neyi hedefliyorlar, nereden ne çıkar, hepsini takip ediyoruz, analiz ediyoruz. PKK, özellikle bulundukları ülkelerdeki zayıflıklardan, bölünmüşlerden istifade eden bir yapı bütün terör örgütleri gibi. Terörsüz Türkiye'yle alakalı özellikle şu anda Meclis'te devam eden bir süreç var. Komisyon, raporunu tamamladı. Bundan sonra artık siyasi partilerin kendi aralarındaki uzlaşmaları, fikirleri, uyumları. Ne türden kararlar alacaklar? Artık o şekilde bir tartışma zemini olacak. Ama bizim gördüğümüz, tabii 'Terörsüz Türkiye'nin olması için terörsüz bölgenin olması gerekiyor, bunu hep teknik dili biraz düzeltmek için kullanmak zorunda kalıyoruz. Terörsüz bölge meselesi biraz Suriye'yi, Irak'ı, İran'ı ilgilendiren bir husus. Buralardaki denklemde örgüt kendiliğinden irade koymadığı sürece, 'Terörsüz Türkiye'de belli adımları atmak mümkün olmuyor. Yakından takip ediyoruz. İçerideki siyasal süreç ayrı bir konu. Onu ben dediğim gibi, şu anda siyasi partiler raporu aldılar. Bakıyorlar, kendileri de herhalde bir karar verecekler. Yeni dönemde göreceğiz' diye konuştu.

'KUZEY KIBRIS İÇİN RİSK YOK'

Fidan, İran'ın Kıbrıs adasını hedef alma ihtimaline ilişkin, 'Kuzey Kıbrıs için çok fazla risk olduğunu düşünmüyorum an itibarıyla. Güney'de de riskin sınırlı olduğunu düşünüyorum, çok sınırlı. Sivil tesisler için çok fazla bir şey olmayabilir' dedi.

Fidan, körfez ülkelerinin İran'a yanıt verip vermeyeceğine ilişkin değerlendirmesi sorulması üzerine, 'Tabii resmi olarak deklere etmiyorlar ama bölge ülkelerinin İran'a karşılık verdiğine dair bazı iddialar var. Bu iddiaları biz de duyuyoruz. Bu doğru da olabilir' dedi. Fidan, saldırıların Türkiye'ye yönelme ihtimaline ilişkin, 'İran konusundan bağımsız olarak konuşuyorum; Türkiye kendini her zaman korur. Bunun için gerekli iradeye de yeteneğe de sahibiz' ifadelerini kullandı.

'MUHATAPLARIMIZLA GİRİŞİMLERİ SÜRDÜRÜYORUZ'

Fidan, gerginliğin azaltılmasına ilişkin çabalarla ilgili de 'Tüm muhataplarımızla gerekli girişimleri hassasiyetle sürdürüyoruz. Sükunetin sağlanması ve yeniden bir barış ortamı oluşması için yoğun bir çaba içindeyiz. İran'da ve genel olarak bölgemizde istikrarın korunması kritik. Bu nedenle çatışmaların bir an önce bitmesi ve diplomatik sürecin başlaması gerektiğini her fırsatta söylüyoruz. Burada aslında tek katmanlı müzakere yok, çok katmanlı müzakere var. Birincisi savaşan tarafları tekrar masaya getirebilir miyiz? Saldıran taraf saldırısını ne zaman durduracak veya durdurmaya hazır? Minimumu bunun, onları tatmin edecek bir askeri yetersizliğe ulaştırmak. Minimum savaşı durdurma şartı, maksimumu da rejim değişikliği. Yani, savaş, en erken temel askeri kabiliyetlerin yok edilmesi veya etkisiz hale getirilmesiyle, en geç ise İran'da bir rejim değişikliğiyle sona erebilir. Bu minimum şartın gerçekleşmesi belli bir süre, belli bir askeri operasyon silsilesi isteyecek' diye konuştu.

'YARALANAN YA DA HAYATINI KAYBEDEN VATANDAŞIMIZ YOK'

Bölgede yaşayan Türk vatandaşlarının durumu hakkında bilgi veren Fidan, 'Bir yandan diplomatik çözüm için temaslarımız sürüyor, bir yandan da çatışma bölgelerindeki vatandaşlarımızı yakından izliyoruz. Şu ana kadar olaylarda yaralanan ya da hayatını kaybeden herhangi bir vatandaşımız yok. İran'da, çifte vatandaşlar dahil, yaklaşık 20 bin civarında vatandaşımız bulunuyor. İran'la olan üç sınır kapımızdan hem Türk vatandaşlarımız hem de üçüncü ülke vatandaşları ülkemize şu an itibarıyla sorunsuz şekilde geçiş yapabiliyor. Çağrı merkezimiz var, başkonsolosluklarımız, büyükelçiliklerimiz, burada konsolosluk işleri ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü yani 24 saat çalışıyoruz. Her saatte bir rapor alıyoruz. Şu anda aslında can güvenliği açısından çok büyük bir sıkıntı yok ama özellikle Dubai'de tatilde bulunan vatandaşlarımızın geri dönüşünde bir sıkıntı oldu; çünkü Suudi Arabistan hariç hava sahası kapatılmış durumda. Dünden itibaren Suudi Arabistan zannediyorum açtı hava sahasını. Vatandaşlarımız Riyad, Cidde üzerinden uçakla gelebiliyor bizim vatandaşlarımız. Bir de orada yaşayıp çalışanlar var. Tatilde olanlar çok fazla olmayabilir. Onlarla yakın haberleşme, iletişim halindeyiz. Bizim Konsolosluk Çağrı Merkezimize tüm bölgeden 1500 vatandaşımız ulaşarak bilgi talep etti' dedi.

'HER TÜRLÜ PLANLAMAYI YAPIYORUZ'

Bakan Fidan, İran'dan göç dalgası ihtimaline ilişkin, 'Biz geçen haziran savaşından itibaren Dışişleri'nin koordinasyonunda ilgili birimlerle koordine toplantısı yapıyoruz. İçişleri, AFAD, Kızılay, Savunma, MİT, her türlü planlamayı yapıyoruz. Bu konuda halkımız müsterih olsun. Gerekli imkanlara ve planlamalara sahibiz. Şu anda İran kendi vatandaşlarını sınırdan çıkarmıyor. İran izin vermiyor şu anda. Dolayısıyla İran'dan hiç kimse gelmiyor şu anda bize. Ama şu anda İran halkı, bir önceki savaşta da gördük, 12 gün-13 gün boyunca hiçbir şey yapmadılar' diye konuştu.

'GAZZE'Yİ KÖTÜ ETKİLEYECEK'

Bakan Fidan, savaşın Gazze'ye etkisine ilişkin, 'Tabii ki kötü etkiliyor, kötü etkileyecek. Şimdi İsrail Gazze'ye giriş çıkışları durduruyor, biliyorsunuz savaştan dolayı ve vurulan diğer ülkeler de bizim Gazze'de beraber çalıştığımız ülkeler, Suudi Arabistan, Katar, Mısır, Ürdün vesaire bunlar, hepsi beraber çalıştığımız ülkeler. Mısır hariç, şimdi bu ülkelerin başında başka acil ateşleri var ve ister istemez gündemleri değişiyor. Filistin meselesinde, daha önce de söyledik, her türlü platforma destek sağlama irademiz var. İnsani yardımlar baştan beri devam ediyor, herhalde bizden daha fazla veren olmadı. Dolayısıyla bizim bir de ayrıyeten nakdi deklarasyona girmemize gerek yok, ayni yardım sürekli yapılıyor. Onun dışında Uluslararası Barış Gücü ile alakalı şu anda oluşan kompozisyonda halihazırda bizden bir talep olmadı. İnsani yardım konusunda oldu. Bunu da yapıyoruz' dedi.

İsrail ordusu İran'a yeni saldırı dalgası başlattı, İran'ın Körfez ülkelerine misilleme saldırıları devam ediyor

Görüşmede, bölgedeki güncel gelişmeler ele alınırken çatışmaları sona erdirmeye yönelik çabalar değerlendirildi.

ABD ve İsrail, İran'a saldırı başlattı

Bakanlık, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ile başlayan bölgedeki gelişmelere ilişkin yaptığı yazılı açıklamada devam eden gelişmelerin, bölgenin geleceğini ve küresel istikrarı riske atacak nitelikte olduğunu vurguladı.

'Uluslararası hukuka aykırı ve masum sivillerin hayatını tehdit eden her türlü eylemden derin kaygı duyuyor, şiddetin tırmanmasına neden olabilecek kışkırtmaları kınıyoruz. Tarafları saldırılara bir an önce son vermeye davet ediyoruz.' denilen açıklamada şunlar kaydedildi:

'Bölgemizdeki meselelerin barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini bir kez daha vurguluyoruz. Türkiye, arabuluculuk konusunda gerekli desteği vermeye hazırdır. İlgili ülkelerde yaşayan vatandaşlarımızın güvenlikleri önceliğimiz olup bu hususta gerekli tüm tedbirler alınmaktadır.'

ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları

İran ile ABD arasındaki müzakere süreci devam ederken İsrail ve ABD sabah saatlerinde İran'a ortak saldırı başlattı.

İsrail Savunma Bakanlığı, İran'a 'önleyici saldırı' başlattığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da İran'a yönelik 'büyük bir operasyon' başlattıklarını açıkladı.

Saldırılar kapsamında başkent Tahran, İsfahan, Kerec, Kum, Tebriz, Şiraz, Buşehr, Kirmanşah ve İlam kentleri hedef alındı.

İsrail ve İran, hava sahasını kapatırken İsrail genelinde olağanüstü hal ilan edildi, sirenler çaldı. İran'ın karşı saldırıları öncesinde İsrail halkını sığınaklara yönlendiren uyarılar yapıldı.

İran ordusu, ABD ile İsrail'in saldırılarına karşılık İsrail'e onlarca balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşı saldırılar başlattığını duyurdu.

İran, füze saldırılarıyla Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerde eş zamanlı ABD üslerini hedef alırken Bahreyn'deki ABD donanma üssü vuruldu.

Cezaevi ziyaretinin ardından basın mensuplarına açıklama yapan CHP Genel Başkanı Özgür Özel, 'Burdur mitingimiz öncesinde Antalya'da Büyükşehir Belediye Başkanımız Sayın Muhittin Böcek'i ziyaret ettim. Tabii kendisini iyi gördüm demek istiyorum ama buraya ilk kendisini emanet ettiğimizde 12 ilaç içiyordu ve 'Ne olacak bu işin, bu tedavinin seyri burada' diyorduk. Şu anda günde 22 ilaç içiyor. Kendi deyimiyle 'Böyle yuttuğum ilaçlara bakıyorum. Bu kadarını böbreklerim bir günde nasıl süzecek benim de aklım almıyor' diyor. Gerçekten 4- 5 farklı hastalığı var ' dedi.

Özgür Özel, Muhittin Böcek ile tutuklanıp Beylikdüzü Belediye Başkanlığı görevinden uzaklaştırılan Mehmet Murat Çalık'ın rahatsızlıkları nedeniyle tutuksuz yargılanması gerektiğini belirtti.

'VALLAHİ BİZE BUNLAR SORULSUN'

Bugün Bolu Belediye Başkanı Tanju Özcan'ın gözaltına alınma haberiyle uyandıklarını söyleyen Özel, 'Şimdi ona sorulan sorular geldi. İçeride Muhittin Böcek ile konuştum. Yani gerçekten insan bir taraftan hem üzülüyor bir taraftan da diyorum ki aman bize bunlar sorulsun. Tanju Özcan'a sorulan soru şu; bir vakıf var. Vakfın tek işi öğrenciye burs vermek. Vakıf öğrencilere burs vermiş. Tanju Özcan'a da diyorlar ki; 'Belediyeye gelenler vakfa da bağış yapıyorlarmış.' Tanju Özcan'ın şahsına bağış yapmıyorlarmış ya, Tanju Özcan'ın kursağından geçmiyormuş ya, cebine konmuyormuş ya, birileri gibi yüzde 20 alıp, 10'unu kendi, 10'unu yukarı yollamıyormuş ya. Tanju Özcan ne yapıyormuş? Bolu'daki iş insanları vakfa bağış yapmışlar, o vakıf da Bolu'nun fakir öğrencisine burs veriyormuş. Bu kadar Adalet ve Kalkınma Partisi'nin hani bir tek sağlam çark bırakmadığı bu düzende halen daha iş adamı vakfa para verip de öğrenciye burs veriliyor, bu da bize soruluyorsa vallahi bize bunlar sorulsun' dedi.

'ARKADAŞLARIMIZ BOLU'YA İNTİKAL ETTİ'

Süreci yakından takip ettiklerini belirten Özgür Özel, 'Bolu'ya da arkadaşlarımız intikal ettiler. En yakından ve dikkatle takip ediyoruz. En kısa sürede başkanımızın ve siyaset arkadaşlarımızın serbest kalmasını bekliyoruz' ifadelerini kullandı.

Göreve geldikleri 2019 yılında belediye şirketinde çalışan işçilerin maaşlarının düşük seviyede olduğunu ifade eden Palaz, süreç içerisinde ücretlerde iyileştirme yaptıklarını söyledi. Açıklamasında Bandırma ile kıyaslama yapan Palaz'ın yaşam şartlarına ilişkin sözleri ise kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Palaz konuşmasında, 'Bandırma'daki yaşam şartlarıyla burasının yaşam şartları çok farklı. Bandırma'daki ev kirasıyla buradaki ev kirası bir mi? Normal şartlarda buradaki yaşam, nereye gitsen borç bulursun, nereye gitsen çorba bulursun. Vaktin varsa hafta sonu domatesini, biberini, soğanını ekrsin' ifadelerini kullandı.

Başkan Palaz ayrıca maaşların düzenli ödendiğine vurgu yaparak, 'Önemli olan her ayın 15'inde işçi bankamatiğe gittiğinde maaşını orada görmesidir. Biz göreve geldiğimiz günden itibaren her ayın 15'inde o maaşı yatırdık' şeklinde konuştu.

Palaz'ın maaşların her ay düzenli yatırıldığını özellikle vurgulaması, belediyelerin çalışanlarına ücretlerini zamanında ödemesinin zaten yasal ve idari sorumluluk kapsamında olması nedeniyle dikkat çekti. Açıklamalarda, maaş ödemelerinin bir yönetim başarısı olarak sunulduğu değerlendirmeleri yapılırken, işçilerin yaşam şartlarına ilişkin 'borç bulursun, çorba bulursun' ifadeleri de eleştirilere neden oldu.

İranlı Bakan, Tahran yönetiminin son gösterilerde hayatını kaybeden 200'ü emniyet görevlisi 3 bin 117 kişiye dair kapsamlı bir liste yayımladığını hatırlattı.

Erakçi, 'Verilerimizin doğruluğu konusunda şüphesi olan varsa, lütfen belgeyle konuşsun.' ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanlığı Ofisi tarafından 1 Şubat'ta yapılan yazılı açıklamada gösteriler sırasında ölen 3 bin 117 kişiden 2 bin 986'sının isimleri yayımlanmış, 131 kişinin ise kimlik tespit çalışmalarının sürdüğü belirtilmişti.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 16 Şubat'taki açıklamasında, gösterilerde hayatını kaybedenlerin sayısının 214'ü emniyet görevlisi 7 bin 15 olduğunu duyurmuştu.

İran'daki gösteriler

İran'da 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik sıkıntıların derinleşmesi nedeniyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın öncülüğünde başlayan gösteriler ülke geneline yayılmıştı.

Başkent Tahran'da 8 Ocak'ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonucu ülke yönetimi internet erişimini engellemiş, 8-9 Ocak günlerinde emniyet güçleri protestolara müdahale ederek bastırmıştı.

İran Şehit ve Gaziler Vakfı, Adli Tıp Kurumuna dayandırdığı 21 Ocak'taki açıklamasında, gösterilerde, güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurmuştu.

Bu kişilerden 2 bin 427'sinin 'silahlı terör grupları' tarafından öldürülen güvenlik güçleri ile sivil vatandaşlar olduğu ifade edilirken 690 kişi hakkında ise bilgi verilmemişti.

Türkiye'nin, NATO'ya üyeliğinin 74. yıl dönümünde, güçlü ordusu, gelişmiş askeri kabiliyetleri ve dinamik savunma sanayisiyle Avrupa-Atlantik güvenliğine kritik ve kapsamlı katkılarda bulunmayı sürdürdüğü belirtilen paylaşımda, İttifak'taki öncü rolü çerçevesinde 7-8 Temmuz'da NATO Ankara Zirvesi'ne ev sahipliği yapacağı aktarıldı.

Türkiye, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Sovyet tehdidine karşı kolektif savunma oluşturma amacıyla 1949'da kurulan NATO'ya resmen 18 Şubat 1952'de katılmıştı.

Bugün 32 üyesi bulunan İttifak içinde Türkiye, kapasitesi yüksek hava, kara ve deniz unsurlarıyla NATO'nun önemli misyonları ve tatbikatlarında kritik roller üstleniyor.

Demirtaş, Afrika Boynuzu'nun kilit ülkelerinden Etiyopya ile temasların üst düzeyde sürdürülmesinin, Türkiye'nin bölgede yalnızca ikili ilişkileri büyüten değil, aynı zamanda istikrarı destekleyen ve ekonomik-güvenlik başlıklarını birlikte ele alan yaklaşımı benimsediğini gösterdiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Etiyopya'ya yapacağı ziyaretin, Türkiye'nin Afrika Boynuzu'nda saha gerçekliği, diplomatik denge, kapasite inşası üçlüsü üzerinden kurduğu ortaklık hattını güçlendirmesi bakımından önem taşıdığının altını çizen Demirtaş, bu nedenle temasın, Türkiye-Afrika ilişkilerinin geldiği noktayı ve bundan sonra hangi derinlikte ilerleyebileceğini gösteren stratejik bir eşik niteliğinde olduğunu ifade etti.

Tunç Demirtaş, Türkiye'nin Afrika ile ilişkilerinin, son 15 yılda ziyaret diplomasisinin ötesine geçerek sahada kurumsallaşan bir ortaklık modeline dönüştüğüne dikkati çekerek, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Bu dönüşümün temelinde, kıtayı ticari bir pazar ya da geçici bir gündem olmanın ötesinde uzun vadeli istikrar, kalkınma ve karşılıklı fayda ekseninde stratejik bir ortaklık alanı olarak okuma iradesi bulunuyor. Bugün gelinen noktada Türkiye'nin Afrika gündemi, insani diplomasi, kalkınma projeleri, eğitim-kültür işbirlikleri ve güvenlik kapasite inşasını aynı çerçevede buluşturan çok katmanlı bir hat üzerinde ilerliyor.'

'Türkiye, kriz anlarında görünen değil, krizleri azaltmayı hedefleyen bir ortak'

Türkiye'nin Afrika'da kriz anlarında görünen aktör olmaktan ziyade, krizleri azaltmayı hedefleyen kurumsal kapasiteye yatırım yapan bir ortak olduğunu dile getiren Demirtaş, sağlık altyapısından eğitime, afet yönetiminden kamu kapasitesinin güçlendirilmesine uzanan geniş yelpazenin Ankara'nın ilişkiyi sahada kalıcı etki oluşturacak mekanizmalar üzerinden kurduğunu gösterdiğini söyledi.

Türkiye-Afrika ilişkilerinde Somali'nin özel bir yerde durduğunun altını çizen Demirtaş, '2011'deki kritik ziyaret, Türkiye'nin Afrika'da sahici bir ortak olarak konumlanmasının sembolüydü ancak asıl belirleyici olan, bu sembolün zaman içinde kurumsal bir ilişki mimarisine dönüşmesiydi.' ifadelerini kullandı.

Demirtaş, bugün Somali'nin, Türkiye'nin insani yardım ile kalkınma perspektifini, güvenlik kapasite inşası ile devlet kurumsallaşmasını aynı çizgide birleştirebildiğini ortaya koyan en görünür örneklerden biri olarak öne çıktığını aktardı.

Somali'nin sorunlarının tamamen geride kaldığını söylemenin gerçekçi olmadığını dile getiren Demirtaş, ülkenin sürekli kriz imajından yeniden inşa ve uluslararası konumlanma eksenine doğru ilerlemesinin, Türkiye'nin sahadaki katkısını daha anlamlı hale getirdiğini belirtti.

Dr. Demirtaş, 'Bu nedenle Somali, Türkiye-Afrika ilişkilerinde hem sembolik hem de pratik düzeyde bir model ülke işlevi görüyor.' değerlendirmesini yaptı.

Türkiye'nin Afrika'daki farkını görünür kılan bir diğer boyutun, çatışma ve istikrarsızlık süreçlerinde izlediği çok yönlü tutum olduğuna dikkati çeken Demirtaş, Sudan dosyasının, Türkiye'nin insani refleksle birlikte diplomatik zemin oluşturmaya dönük temaslarla da sahada bir aktör olabildiğini gösterdiğini anlattı.

'Türkiye'nin Afrika'daki ilişkilerinin kalıcılığını besleyen unsurlardan biri, kültürel ve insani diplomasinin sürekliliği'

Burada öne çıkan meselenin, Türkiye'nin kriz yönetimini barış ve istikrar arayışına bağlayan siyasal-diplomatik hat kurması olduğuna değinen Demirtaş, şunları kaydetti:

'Benzer şekilde Sahel kuşağında yaşanan stratejik dönüşüm, Türkiye'nin askeri diplomasi ve savunma sanayi işbirlikleri üzerinden kapasite artırma yaklaşımını daha görünür kılıyor. Nijer, Mali ve Burkina Faso örneklerinde dikkati çeken nokta ilişkiyi yalnızca ekipman/tedarik başlığına sıkıştırmadan, eğitim, bakım-idame, kurumsal koordinasyon ve yerel kapasitenin sürdürülebilirliği gibi alanlara yayabilen bir çerçeve kurma arayışıdır. Bu yaklaşım, dışarıdan dayatılan güvenlik çözümlerinden ziyade, yerel aktörlerin kendi ayakları üzerinde durabildiği bir kapasite inşasına işaret etmektedir.'

Demirtaş, Türkiye'nin Afrika'daki ilişkilerinin kalıcılığını besleyen unsurlardan birinin kültürel ve insani diplomasinin sürekliliği olduğuna işaret ederek, bu çerçevede yürütülen insani ve kültürel girişimlerin, Türkiye'nin stratejik çıkar diliyle ve toplumsal bağ, dayanışma, kültürel temas üzerinden de etki üretebildiğini gösterdiğini vurguladı.

Demirtaş, 'Yumuşak güç unsurlarının sahada görünür olması, ortaklık algısını güçlendirirken, Türkiye'nin Afrika'daki diplomatik varlığını da daha meşru ve daha sürdürülebilir bir zemine taşıyor.' diye konuştu.

NATO'nun ilk genişlemesinde Yunanistan ve Türkiye'nin üye olmasıyla İttifak'ın 1952'deki üye sayısı 14 oldu.

Bugün 32 üyesi bulunan İttifak içinde Türkiye, kapasitesi yüksek hava, kara ve deniz unsurlarıyla NATO'nun önemli misyonları ve tatbikatlarında kritik roller üstleniyor.

Türkiye, müttefikler arasında İHA pazarındaki payıyla göze çarpıyor

Türkiye, son dönemde özellikle savunma sanayi atılımları nedeniyle NATO ülkeleri arasında öne çıkıyor. Ülkedeki savunma sanayi alanında 3 bin 500'ün üzerinde şirket faaliyet gösterirken, Avrupa'daki 29 NATO müttefikinde bu sayı toplam 2 bin 800 civarında.

Türk şirketlerinin ürettiği silahlı insansız hava araçlarına (SİHA) savaşta kendini kanıtlamış olmaları nedeniyle dünya pazarında ilgi artarak devam ediyor. Savaşların kaderini değiştirmekle ünlenen insansız hava aracı (İHA) sektöründeki girişimleriyle de dünya çapında tanınan Türkiye, küresel İHA pazarında yüzde 65'lik paya sahip.

Türkiye, genel olarak da savunma alanında yapılan ihracatta 2020-2024 yıllarında dünyada 11. ülke olarak göze çarpıyor.

Türkiye, NATO harekat ve misyonlarına en çok katkı veren ikinci müttefik

Aradan geçen 74 yılda Türkiye, stratejik konumuyla bölgede özellikle terörizmle mücadelede tehdit ve riskleri doğrudan göğüsleyen ilk müttefik olarak NATO'ya kritik katkılarda bulunuyor.

NATO'nun en büyük ikinci büyük ordusu Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), aynı zamanda özellikle terörle mücadeledeki aktif rolü nedeniyle müttefikler içinde saha tecrübesi en yüksek ordular arasında yer alıyor.

Türkiye, NATO'nun Kosova'daki Barış Gücü'ne (KFOR) en fazla katkı sağlayan ülkelerden biri olarak halihazırda, 2023-2024 döneminde de üstlendiği KFOR Komutanlığı görevini yürütüyor.

NATO bütçesine katkı payı sıralamasında 32 müttefik arasında 7. ülke olan Türkiye'nin İttifak'a toplam katkısının bu yıl 300 milyon avro, 2030'da da 620 milyon avroyu bulması bekleniyor.

TSK, NATO'nun bu yılki en büyük tatbikatı olan Steadfast Dart 2026'ya yaklaşık 2 bin kişilik askeri personelin yanı sıra TCG Anadolu amfibi hücum gemisinin öncülüğündeki Anadolu Türk Deniz Görev Kuvvetiyle katılıyor.

Bosna Hersek'teki Avrupa Birliği Barış Gücü Misyonu'na (EUFOR Althea) en çok katkı veren Avrupa Birliği (AB) üyesi olmayan ülke konumundaki Türkiye, NATO harekat ve misyonlarına en fazla katkı sağlayan ikinci müttefik olarak savunma sanayisinde artan kabiliyetleriyle İttifak içinde öne çıkıyor.

Türkiye ayrıca, 4 Temmuz 2025'ten bu yana NATO Müttefik Reaksiyon Kuvveti, Amfibi Görev Kuvveti Komutanlığı ve Çıkarma Kuvveti Komutanlığı görevlerini yürütüyor.

Türkiye, İttifak'a stratejik değer katıyor

Türkiye, NATO'nun güneydoğu kanadında üstlendiği kritik rolün yanı sıra İttifak'ın Karadeniz, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz'e erişimini sağlaması açısından da İttifak'a stratejik değer katıyor.

Ordusuyla NATO'nun caydırıcılığına önemli katkıda bulunan ve Avrupa-Atlantik güvenlik mimarisinin önemli bir parçası olan Türkiye, bölgesel krizlere coğrafi yakınlığı nedeniyle NATO'nun hızlı müdahale kapasitesini büyük ölçüde artıyor.

NATO da Türkiye'nin savunması için önemli desteklerde bulunuyor. İttifak üyeliği, hem Türkiye'nin askeri modernizasyon ve uluslararası iş birliği imkanlarını güçlendiriyor hem de istihbarat paylaşımı ve erken uyarı sistemleri, Türkiye'nin ulusal güvenliğine destekte bulunuyor.

Dışişleri Bakanı Fidan, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Neçirvan Barzani ile de telefon görüşmesi yaptı.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından alınan bilgiye göre, Fidan ile Barzani'nin telefon görüşmesinde güncel gelişmeler ele alındı.

'CHP kaos ve kutuplaşmadan besleniyor'

CHP'nin kaos ve kutuplaşmadan beslendiğini savunan Akçay, Türkiye'nin Cumhur İttifakı ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi sayesinde hedeflerine kararlılıkla ilerlediğini belirtti. CHP'nin çözüm üretmek yerine toplumu kutuplaştırdığını söyleyen Akçay, 'Yalan, çarpıtma, demagoji, kışkırtma, kara propaganda, sokak eylemleri ve algı operasyonlarıyla toplumu geriyorlar. Türkiye'yi yabancılara şikyet ediyorlar. Türkiye'nin milli meselelerinde CHP'yi her zaman karşı safta görürsünüz' dedi.

Akçay, CHP'nin dış politika ve terörle mücadeledeki tutumunu da eleştirerek, Suriye ve Irak'ın kuzeyindeki operasyonlar, Libya ile yapılan anlaşmalar, mavi vatan ve Karabağ sürecinde CHP'nin karşı durduğunu iddia etti. Mecliste yaşanan tartışmalara da değinen Akçay, 'Kendileri buna 'eylem' diyorlar ancak bunun doğru olmadığını düşünen CHP'li milletvekilleri de sıralarında oturarak sessiz tepkilerini göstermiştir. Bazen susarak da tepki gösterilir. Meydana gelen hadisede Milliyetçi Hareket Partisi olarak yer almadık. Bu olaylar çirkindir ve başrol Cumhuriyet Halk Partisi'ne aittir' ifadelerini kullandı.

Akçay, 'Cumhurbaşkanı atayacağı bakanları sizden icazet alarak mı atayacak? Anayasa ve İçtüzüğün verdiği hakka hangi yetkiyle mani olmaya çalışıyorsunuz? Kendine gel ey CHP. Kendini rehabilite et, kendini tedavi et. Bu bir cinnet halidir, bir akıl tutulmasıdır. Türkiye'nin ikinci büyük partisisiniz ama sorumluluk duymuyorsunuz' dedi.

Başkan Çatan, alışverişlerin yerel esnaftan yapılmasının önemine vurgu yaparak, 'Ramazan ayı ve Ramazan Bayramı birlik ve beraberliğin, dayanışmanın en güzel yaşandığı özel günlerdir. Vatandaşlarımızın alışverişlerini yaparken yerel esnafımızı tercih etmeleri, hem şehrimizin ekonomisini güçlendirecek hem de esnaflarımıza destek olacaktır. Kahta'nın ticari hayatını canlı tutmak ve yerel işletmelerimize sahip çıkmak adına, alışverişlerimizi şehrimizin değerli esnaflarından yapmaya özen göstermeliyiz' dedi.

Tüketicilerin alışveriş sırasında dikkat etmesi gereken hususlara da değinen Başkan Çatan, 'Vatandaşlarımız, alışveriş yaparken ürünlerin kalitesine, fiyatlarına ve yerel esnaftan alışveriş yapmaya dikkat etmelidir. Özellikle bayram dönemlerinde yoğunluk yaşandığı için, bilinçli ve kontrollü alışveriş yapılması hem vatandaşlarımız hem de esnaflarımız açısından daha sağlıklı olacaktır' dedi.

Şerif, Pakistan'ın Türkiye ile örnek kardeşlik ilişkilerini daha da güçlendirmek, özellikle tarım ve hayvancılık alanlarında ikili ekonomik ortaklığı geliştirmek istediğini belirtti.

Pakistan'ın, özellikle Türkiye'nin tarım ürünleri ve hayvancılık sektörlerinde başarıyla uygulanan yenilikçi teknolojileri benimseyerek, küresel gelişmelere paralel olarak tarım sektörünü modernize etmeye kararlı olduğunu vurgulayan Şerif, 'Yüce Allah, Pakistan'ı tarım sektöründe bol kaynaklarla kutsamıştır. Modern teknoloji ve kapsamlı planlama yoluyla bu potansiyeli tam olarak kullanmak için çaba sarf ediyoruz.' dedi.

Şerif, modern tarım teknolojileri ve uzmanlığından yararlanmak için ikili işbirliğinin güçlendirilmesinin önemini vurgulayarak, Pakistan ve Türkiye'nin küresel gıda değer zincirinde ortaklaşa önemli bir rol oynayabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye ve Pakistan öncülüğünde 'gıda arz güvenliği' hattı

Toplantıda, TÜME Yönetim Kurulu Başkanı Karagöz, TÜME'de verimliliği artırmak için ileri teknolojilerin kullanımı hakkında bilgi verdi ve Pakistan ile Türkiye arasında tarım ve hayvancılık sektörlerinde işbirliğinin genişletilmesine büyük ilgi duyduğunu ifade etti.

Karagöz, her iki ülkenin kardeşçe liderliğinin, Pakistan ve Türkiye iş dünyaları arasında daha yakın işbirliğini teşvik etmek için yol gösterici bir güç olduğunu dile getirdi.

Türkiye'de son 10 yılda savunma sanayisindeki ivmelenmenin ciddi teknolojik altyapı biriktirdiğini belirten Karagöz, burada oluşan kabiliyetlerin tarım ve hayvancılık gibi sivil teknolojilere de olumlu etkilerini gördüklerini belirtti.

Karagöz, Avrupa'nın en büyük tarımsal hasılasına sahip Türkiye'nin iklim, küresel arz şokları, bölgede tırmanan gerilim, değişen sosyolojiyle yaşlanan tarım nüfusu ve fiyat istikrarsızlıkları gibi yeni sınamalara karşı teknoloji ve verim odaklı dönüşümü hedeflediğini vurguladı.

Daha yoğun teknoloji kullanımı ve yapay zeka uygulamaları ile gençlerin tarıma daha fazla ilgi göstereceklerini ve daha az kaynakla daha verimli üretebileceklerini söyleyen Karagöz, dışa bağımlı olmaktan ziyade, Türk mühendislerinin geliştirdiği modelleri 'yapay zeka tabanlı otonom çiftlikler' de bir araya getirdiklerini ve 2026 Urfa Teknofest'e kadar 40 genci destekleyerek bunun yaygınlaşmasını sağlayacaklarını kaydetti.

Karagöz, 5 senede 40 bin genç ile tarımda teknolojik dönüşümü ülke geneline yaymayı hedeflediklerinin altını çizdi.

Pakistan'ın geniş su kaynakları, toprak, iklim yapısı, nüfusu ile tarımsal üretimde kritik bir ülke olduğunu belirten Karagöz, teknoloji ve verim odaklı dönüşüme ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Karşılıklı ortak teknoloji geliştirerek kader birliğini ticari köprüler ile pekiştirmek istediklerini vurgulayan Karagöz, Türkiye'nin Milli Teknoloji hamlesinin tarım ve hayvancılık teknolojilerindeki çıktılarını dost ve kardeş coğrafyalarda yaygınlaştırmak istediklerini belirtti.

Karagöz, Türkiye ve Pakistan öncülüğünde, Sudan'dan Suriye'ye, Körfez'den Mısır'a, Somali'den Türk Cumhuriyetlerine kadar yeni bir 'gıda arz güvenliği' hattının bölge için önemine işaret etti.

İki ülkenin büyükelçileri Neziroğlu ve Cüneyd'den mutabakat zaptlarına ilişkin değerlendirme

Neziroğlu da TÜME heyetine teşekkür ederek, 'Bugün, Pakistan'da çok verimli görüşmeler yaptık. Sayın Başbakan'ın (Şahbaz Şerif) başkanlığında, hayvancılıkla ilgili Türkiye'nin tecrübelerini burayla paylaşma konusunda bazı mutabakat zabıtları imzaladık. Her iki tarafın da bu konuda çok istekli olmasını çok önemsiyoruz.' diye konuştu.

Pakistan ve Türkiye'nin dostluk ilişkilerine değinen Neziroğlu, 'Gerçekten de bu dostluğu, bu işbirliğini hayvancılıktan turizme, eğitimden ticarete her alanda güçlendireceğiz inşallah. Ben tekrar TÜME ekibine hem Türkiye'de yaptıkları hem de buraya ilgileri dolayısıyla çok teşekkür ediyorum. Ümit ediyorum, bir sonraki videoda çok daha bitmiş, somut şeyleri kısa zaman içerisinde paylaşıyor olacağız hep birlikte.' ifadeelerini kullandı.

Pakistan'ın Ankara Büyükelçisi Yusuf Cüneyd de Başbakan Şerif ile TÜME Yönetim Kurulu Başkanı Karagöz arasında gerçekleştirilen görüşmenin, Pakistan-Türkiye ilişkilerindeki güçlü ivmeyi yansıttığına işaret ederek, görüşmenin, tarım ve hayvancılık alanlarında işbirliğinin genişletilmesine odaklandığına değindi.

Cüneyd, Pakistan'ın, Türkiye'nin tarım teknolojileri ve modern tarım uygulamalarındaki ilerlemelerine büyük değer verdiğini belirterek, 'Tarım ve hayvancılık sektörlerinde teknoloji transferi, kapasite geliştirme ve özel sektör ortaklıkları açısından önemli işbirliği potansiyeli bulunmaktadır. Pakistan, ekonomik etkileşimi derinleştirmeye ve üretkenliği artırmak ile gıda güvenliğini güçlendirmek amacıyla işletmeden işletmeye (B2B) bağlantıları kolaylaştırmaya kararlıdır.' değerlendirmesinde bulundu.

Tarım teknolojileri ve katma değerli üretim alanlarında daha yakın işbirliğinin, Pakistan ve Türkiye'yi küresel gıda değer zincirinin önemli aktörleri konumuna taşıyabileceğine inandığını vurgulayan Cüneyd, 'Bu temasların somut sonuçlar doğuracağına ve ekonomik ortaklığımızı daha da pekiştireceğine olan güvenimiz tamdır.' dedi.

Bakan Gürlek, paylaşımında şunları kaydetti:

'Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda, hukukun üstünlüğü, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığı ilkeleri temelinde, şeffaf, hesap verebilir ve güven veren bir adalet anlayışını kararlılıkla sürdüreceğiz. Suç ve suçluyla mücadelede tavizsiz duruşumuzdan ödün vermeden, insan hakları standartlarını daha da yükseltmek için çalışmalarımıza devam edeceğiz.'

Yargı mensupları, akademi, barolar, sivil toplum kuruluşları ve milletle istişare içinde adalete duyulan güveni daha da pekiştirmek için gayret göstereceğini de belirten Gürlek, görevi bugüne kadar özveriyle yürüten Yılmaz Tunç'a ve çalışma arkadaşlarına teşekkür etti.

Oturumun ardından iki ülke arasında anlaşmaların imza töreni düzenlendi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Miçotakis, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Yunanistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ortak Bildiri'yi imzaladı.

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi ile Yunanistan Yatırım ve Dış Ticaret Ajansı Arasındaki İşbirliği Hakkında Mutabakat Zaptı, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Burak Dağlıoğlu ile Yunanistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Haris Theoharis imza attı.

İzmir Limanı ile Selanik Limanı Arasında Ro-Ro Seferlerinin Başlatılmasının Teşvik Edilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı'nı, Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehmet Kemal Bozay ile Theoharis imzaladı.

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Çerçevesinde İşbirliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı, Bozay ve Theoharis tarafından imzalandı.

Depreme Hazırlık Konusunda İkili İşbirliğinin Güçlendirilmesine İlişkin Mutabakat Zaptı'na, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ile Yunanistan İklim Krizi ve Sivil Koruma Bakanı Ioannis Kefalogiannis imza attı.

Kültür Alanında İşbirliği Hakkında Mutabakat Zaptı'nı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Yunanistan Kültür Bakanı Lina Mendoni imzaladı.

Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Yunanistan Cumhuriyeti Kalkınma Bakanlığı Arasında Bilim ve Teknoloji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Niyet Beyanı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile Yunanistan Kalkınma Bakanı Takis Theodorikakos tarafından imzalandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan atama kararıyla, görevden affını isteyen İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya'nın yerine Erzurum Valisi Mustafa Çiftçi atandı. Çiftçi, İçişleri Bakanlığı'nda düzenlenen devir teslim töreniyle görevini Yerlikaya'dan devraldı. Törene; Jandarma Genel Komutan Orgeneral Ali Çardakcı, Emniyet Genel Müdürü Mahmut Demirtaş, Sahil Güvenlik Komutanı Koramiral Ahmet Kendir, AK Parti Genel Başkan Yardımcıları Faruk Acar ve Halit Yerebakan ile Genel Sekreter Eyyüp Kadir İnan ve bakanlık personeli katıldı.

'ALLAH'IN İZNİYLE CANLA BAŞLA ÇALIŞACAK'

Törende konuşan Ali Yerlikaya, İçişleri Bakanlığı görevine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın tensipleriyle Mustafa Çiftçi'nin atandığını hatırlatarak, kendisini yürekten tebrik ettiğini belirtti. Yerlikaya, 'Allah yar ve yardımcısı olsun diye dua diyorum. Ve şunu söylemek istiyorum; Kıymetli Bakanımız hem meslektaşım hem de Konyalı bir hemşehrimiz. Yine bir vali kardeşimiz Sayın Cumhurbaşkanımızın tensipleriyle bu makama layık görüldü. Başaracağına, aynı hizmet bayrağını bizden önceki kıymetli bakanımızdan devraldığımız gibi o da şimdi bu hizmet bayrağını bizden aldı ve Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde devletimizin, milletimizin huzuru, güvenliği, esenliği için gece gündüz demeden 685 bin İçişleri ailemizin ferdiyle beraber Allah'ın izniyle canla başla çalışacak. Buna yürekten inanıyoruz. Duamız kıymetli bakanımızla beraber. Sayın Cumhurbaşkanımız İçişleri Bakanlığı görevini 4 Haziran 2023 tarihinde bize tevdi etti. O günden bugüne bize olan desteği, güveni hep üzerimizde hissettik. Müteşekkirim, şükranlarımı arz ediyorum' diye konuştu.

ÇİFTÇİ: BU BANA RABB'İMİN BİR LÜTFU

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi ise bugüne kadar görev yapmış olan bütün bakanların hayırlı hizmetlerinden dolayı kendilerine teşekkürler ettiği belirterek, 'Sayın Bakanımızın güzel hizmetleri oldu. Özellikle kişilere karşı işlenen suçlar, mal varlığına karşı işlenen suçlar, bilişim yoluyla yapılan dolandırıcılık suçlarında yine hakeza kaçakçılık ve organize suçlarında, düzensiz göçmenlerle ilgili suçlarda büyük mesafeler katettik. Sayın Bakanım az önce arz ettiler, 36'ncı yılını çalışıyorlar. Ben de 29'uncu yılımı bitirdim, 30'uncu yılıma girdim. Kaymakam adayı olarak başladığımız mesleğimizde Allah kısmet etti ve bugünleri de gördük. Ben bugünleri gösterdiğinden dolayı da Cenabıhakk'a çok şükrediyorum. Muhterem Cumhurbaşkanımız da vesile oldular. Zat-ı devletlerine bu görevi bana tevdi ettiklerinden dolayı çok teşekkür ediyorum. İnşallah bugüne kadar olduğu gibi yine bugünden sonra da gecemizi gündüzümüze katmak suretiyle devletimize, milletimize elimden geldiği kadar hizmet etmeye gayret edeceğim. Kaymakam adayı olarak başladığım mesleğimizde Allah bugünleri de nasip etti çok şükür. Ben Sayın Bakanımıza yaptıkları değerli hizmetlerden dolayı, bugüne kadar bize bakanlığı döneminde öğrettiklerinden dolayı, yol gösterdiklerinden dolayı hassaten teşekkür ediyorum. Çok şey öğrendim kendisinden. Çünkü bizim hem meslek büyüğümüz hem de bakanımızdı. Bundan sonra da kendisine ailesiyle birlikte hayırlı uzun ömürler niyaz ediyorum. Allah yolunu bahtını açık etsin' ifadelerini kullandı.

'ZOR BİR GÖREV ÜSTLENDİĞİMİ BİLİYORUM'

Çiftçi, 'Hakikaten zor bir görev üstlendiğimi biliyorum. Çok meşakkatli bir görev bu. İnşallah Allah bana bu görevimde yardımcı olur. Mesai arkadaşlarımla beraber, ben de vakti zamanı geldiğinde huzuru kalple görevi bir başkasına devredebilirim' dedi.

Çiçek ve hediye takdiminin ardından gazeteciler Ali Yerlikaya'ya soru sormak istedi. Yerlikaya ise 'Ben özgürlüğe gidiyorum. Bu saatten sonra Sayın Bakanımız soru alabilir' diye cevap verdi.

Bakan Yaşar Güler, valilik şeref defterini imzaladıktan sonra sınır hattındaki gelişmelerin değerlendirildiği basına kapalı toplantıya katıldı. Bakan Güler'e, kuvvet komutanları da eşlik etti.

Güneş'in bu talebinde haklı olduğunu vurgulayan Tunç, şunları kaydetti:

'Yeni, sivil ve demokratik bir anayasa, aziz milletimize karşı en önemli sorumluluğumuz ve borcumuzdur. Sayın Cumhurbaşkanı'mızın liderliğinde son 23 yılda sessiz devrim niteliğindeki reformlarla Anayasa'nın darbeci ve vesayetçi ruhunu büyük ölçüde zayıflatmış olsak da bunu kalıcı biçimde ortadan kaldırmanın yolu, darbecilerin değil aziz milletimizin temsilcilerinin yazdığı ve milletimizin beyaz oylarıyla 'evet' dediği yeni ve demokratik bir anayasadan geçmektedir. Elbette bu anayasa, temel hak ve hürriyetleri güvence altına alan, kimseyi ötekileştirmeyen, tüm haklardan yararlanmanın hiçbir kadının başının örtülü ya da açık olmasına bağlanamayacağını açıkça hükme bağlayan ve başörtüsüne anayasal teminat getiren düzenlemeleri de içermelidir.'

Güneş'e ve milletin değerlerine yönelik yapılan çirkin hakareti kınayan Tunç, başlatılan adli soruşturmayı titizlikle takip ettiğini bildirdi.

Çağın belirleyici sorularından birini ele almak için Doha'da bir araya geldiklerini, Forum'un temasının 'Filistin Davası ve Çok Kutuplu Bir Dünyanın Ortaya Çıkışı Bağlamında Bölgesel Güç Dengesi' olduğunu anlatan Duran, 'Bu tema bizi yalnızca İsrail'in Gazze'deki soykırımının yıkıcı gerçekleriyle değil, aynı zamanda uluslararası sistemin kendisindeki daha derin dönüşümle de yüzleşmeye zorluyor.' dedi.

Duran, '20 yılı aşkın süredir bize dünyanın geçiş sürecinde olduğu, küresel düzenden diğerine doğru ilerlediğimiz söyleniyor. Bugün bu anlatı artık yeterli değil. Dünya sadece geçiş sürecinde değil, çoktan geçişi tamamladı.' ifadelerini kullandı.

Tarihsel bir kopuşun sonuçlarını yaşadıklarını vurgulayan Duran, bir zamanlar savaş sonrası uluslararası sistemi yapılandıran varsayımların parçalandığını, kabul edilebilir davranış sınırlarını belirleyen normların zayıfladığını, salgınların küresel yönetişimin kırılganlığını ortaya çıkardığını ve soykırımın bir istisna olarak değil, hoşgörülen bir gerçeklik olarak uluslararası politikanın merkezine geri döndüğünü dile getirdi.

Duran, bu trajedileri önlemek için tasarlanmış uluslararası kurumların kamuoyu önünde defalarca ve yapısal olarak başarısız olduğuna dikkati çekerek, uluslararası sistemin artık parçalanma, rekabet ve kurumsal yorgunlukla karakterize edildiğini, büyük güç rekabetinin giderek küresel gündemlere hakim olduğunu ve bu ortamda belirsizliğin artık yapısal bir gerçeklik haline geldiğini vurguladı.

'Savaşlar artık anlatılar, dijital platformlar ve algı yönetimi aracılığıyla yürütülüyor'

Bu çağı temelden ayıran şeyin, 'bilgi savaşının çatışmanın mantığına tam olarak entegre olması' olduğunu kaydeden Duran, 'Savaşlar artık fiziksel savaş alanlarıyla sınırlı değil, anlatılar, dijital platformlar ve algı yönetimi aracılığıyla yürütülüyor.' görüşünü aktardı.

Duran, teknoloji şirketleri, platform sahipleri ve algoritma tasarımcılarının demokratik hesap verebilirlik olmaksızın siyasi sonuçları şekillendirebilen güçlü devlet dışı aktörler olarak ortaya çıktığını belirterek, şöyle devam etti:

'Algoritmik kontrol, yeni bir tahakküm biçimi getirdi. Neyin görünür, neyin güvenilir ve neyin kaybolacağını belirliyor. Bu noktada temel bir soruyla yüzleşmeliyiz: Hiyerarşi çöktüğünde, kurumlar zayıfladığında ve güç parçalandığında hangi ilke düzeni sağlayabilir? Cevap adalettir. Sadece ahlaki bir özlem olarak değil, siyasi düzenin düzenleyici bir ilkesi olarak. Adalet meşruiyet üretir. Adaletin var olduğu yerde, düzen dayatılmak yerine içselleştirilir.'

Adaletin gerçek olmadan var olamayacağını ve gerçeğin de onu koruyan koşullar olmadan hayatta kalamayacağını vurgulayan Duran, 'Bölgemiz, gerçeği ve adaleti birbirine bağlayan bir medeniyet mirasına sahip. El-Farabi'den İbn Haldun'a kadar entelektüel geleneğimiz bize medeniyetlerin egemenlikle değil, meşruiyet, birlik ve ahlaki amaçla ayakta kaldığını öğretir.' ifadelerini kullandı.

'Bölgesel sorunlar bölgesel çözümler gerektirir'

İletişim Başkanı Duran, bugün Orta Doğu'nun birden fazla ve üst üste binen krizler yaşadığına dikkati çekerek, ağırlık merkezinin değiştiğini, etkinin artık sadece askeri terimlerle ölçülmediğini, 'ekonomik kapasite, diplomatik ağlar, yeniden yapılanma gücü ve koalisyon kurma yeteneğiyle tanımlandığını' söyledi.

Duran, güvenlik ve insani yardım alanları arasındaki sınırların çöktüğünü, insani krizlerin artık sadece savaşlara eşlik etmediğini, stratejik sonuçları şekillendirdiğini dile getirdi.

Öte yandan bölgesel aktörlerin artık eşi benzeri görülmemiş diplomatik ve ekonomik kapasiteye sahip olsalar da koordinasyonun temel zorluk olmaya devam ettiğini ifade eden Duran, 'Kolektif eylem olmadan, bireysel güç kalıcı istikrar yaratamaz.' dedi.

Duran, savaş sonrasının savaşın kendisi kadar stratejik hale geldiğini anlatarak, şu görüşleri paylaştı:

'Gazze ve Suriye, bize savaşların sadece ateşkeslerle değil, yönetim düzenlemeleri, yeniden yapılanma çerçeveleri ve siyasi yollarla sona erdiğini hatırlatıyor. Bu kritik dönüm noktasında Türkiye'nin vizyonu bölgesel sahiplenme ilkesine dayanmaktadır. Bu, yerel aktörleri önceliklendiren, bölgesel diplomasiyi işler hale getiren ve kolektif kapasiteyi güçlendiren stratejik bir çerçevedir. Bölgesel sorunlar, bölgesel çözümler gerektirir.'

Bölgenin şu anda böyle bir dönüm noktasında olduğunu aktaran Duran, '(Bölge) Ya içsel kırılmalarını işbirliği, adalet ve ortak sorumluluk yoluyla çözecek ya da içe kapanarak rekabet edecek, parçalanacak ve istikrarsızlığı dışarıya ihraç edecektir.' şeklinde konuştu.

Duran, 'Bölgesel aktörler kendi çatışmalarını yönetemezlerse yerel kalmazlar, küresel anarşinin yakıtı haline gelirler.' diyerek, bu anlamda bölgenin artık sadece uluslararası sistemin krizinden etkilenmediğini, bu krizi hafifletme veya derinleştirme konumunda bulunduğunu dile getirdi.

⁠'Temel inancımız, istikrarın ancak kapsayıcı işbirliği, karşılıklı güven ve kolektif bilgelikle sağlanabileceğidir'

İletişim Başkanı Duran, bölgedeki krizlerin 'benzeri görülmemiş bir güvensizlik dalgasına' yol açtığına işaret ederek, 'Bu güvensizlik, askeri çatışmalar, insani felaketler, ekonomik baskı, bilgi savaşları ve siyasi kutuplaşmayı kapsıyor. Gazze'de bu güvensizlik dalgası en çarpıcı haliyle görülüyor: Kitlesel yıkım, derin travma, soykırım ve insani çöküş.' diye konuştu.

Bu bağlamda bölgesel ve Körfez aktörlerinin diplomatik nüfuz, yeniden inşa kapasitesi, arabuluculuk kanalları ve konsensüs oluşturma yetkisi gibi belirleyici araçlara sahip olduğunu vurgulayan Duran, şöyle devam etti:

'İki mutlak ve tartışmaya açık olmayan konu etrafında birleşmeliyiz; bu savaşı sona erdirmek ve her türlü yerinden edilmeyi önlemek. İkinci olarak, istikrarsızlık yaratan gündemlerin kolayca doldurabileceği bir boşluk bırakmak yerine, güvenilir yönetişim çerçeveleri ortaya koyarak 'ertesi günü' aktif olarak şekillendirmeliyiz. Üçüncü olarak, yeniden yapılanmanın siyasi uygulanabilirlik, etkili koruma mekanizmaları ve kalıcı istikrarla sıkı şekilde bağlantılı olmasını sağlamalıyız.'

Duran, Türkiye'nin bölgenin bu yeni dönemde barış ve güvenlik alanında küresel istikrara katkıda bulunmasını sağlamak için bir dizi somut adım attığını ve bölgedeki tüm ülkeleri bu ortak sorumluluğu paylaşmaya davet ettiğini belirterek, 'Temel inancımız, istikrarın ancak kapsayıcı işbirliği, karşılıklı güven ve kolektif bilgelikle sağlanabileceğidir. İlk olarak, bölgemizdeki tüm anlaşmazlık ve uyuşmazlıkları diyalog ve diplomasi yoluyla çözmek için gerekli mekanizmaları oluşturmak üzere önemli girişimlerde bulunduk.' dedi.

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinden Somali ile Etiyopya arasındaki ilişkilere, Ukrayna ile Rusya arasında uygulanan Tahıl Koridoru Anlaşması'ndan son İran krizinde Türkiye'nin üstlendiği kolaylaştırıcı role işaret eden Duran, 'Tüm örnekler, bu girişimde kendini göstermektedir.' değerlendirmesini yaptı.

'Tüm bu çabalarımızla kendi bilgi birikimi ve diplomasi ekosistemimizi oluşturmayı hedefliyoruz'

Duran, Türkiye'nin dünyanın giderek daha karmaşık hale geldiği bir dönemde kapsayıcı ve sürdürülebilir bir bölgesel güvenlik mimarisinin oluşturulmasını teşvik ettiğini söyleyerek, 'Bu mimarinin sadece bölge içi sorunlara çözüm üretmekle kalmayıp, bölge dışından kaynaklanan tehditlere karşı ortak kapasite oluşturması gerektiğine inanıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Ayrıca, iç savaşlar nedeniyle derin yıkıma uğrayan ülkelerin toparlanması, yeniden inşası ve yeniden yapılandırılması için sürekli çaba sarf ettiklerini bildiren Duran, 'Suriye'nin istikrarının sağlanması ve kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi, bu çabaların merkezinde yer almaktadır. Düşmanlıkların sona ermesi halinde Yemen ve Sudan için de benzer yaklaşımın uygulanması gerektiğine inanıyoruz.' diye konuştu.

Duran, söz konusu girişimlerin kalıcı ve etkili sonuçlar vermesi için kurumsallaşmaya özel önem verildiğini, çeşitli girişimler ve çok taraflı platformlar aracılığıyla bu çabaların sürdürüldüğünü kaydederek, 'Ayrıca, bölgemizde ortaya çıkan yeni risk ve güvensizlik dalgasına karşı çeşitli işbirliği mekanizmalarının kurulmasına katkıda bulunuyoruz.' dedi.

İletişim Başkanı Duran, 'Tüm bu çabalarımızla kendi bilgi birikimi ve diplomasi ekosistemimizi oluşturmayı hedefliyoruz. Bu ekosistemin bölgemizin gerçeklerini yansıtmasını, kolektif bilgeliği teşvik etmesini ve daha dengeli bir küresel düzenin ortaya çıkmasına katkıda bulunmasını istiyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Duran, barış ve istikrar için ortak bir dil geliştirmek amacıyla ikili ve çok taraflı görüşmelerde ve benzer uluslararası forumlarda kararlılıkla çalışmaların sürdürüleceğini vurguladı.

⁠'Bölgemiz, kendi hikayesinin yazarlığını geri kazanmalıdır'

Çok uzun süredir bölgenin 'kriz, korku ve oryantalizm' çerçevesinde başkalarının anlatımlarına konu olduğunu belirten Duran, 'Bu dönem artık sona ermelidir. Anlatı güçtür. Anlamı tanımlayan, düzeni şekillendirir. Bölgemiz, kendi hikayesinin yazarlığını geri kazanmalıdır, kendini mitolojikleştirmek için değil, küresel bir kırılma anında medeniyet misyonunu netlik ve güvenle ifade etmek için.' şeklinde konuştu.

Duran, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin 'Daha adil bir dünya mümkün.' çağrısının derin yankı uyandırdığına işaret ederek, 'Bu sadece bir umut beyanı değil. Bu stratejik bir ufuk, adaletin bilinçli bir şekilde inşa edilmesi gerektiğine dair bir inanç.' değerlendirmesini yaptı.

Dünyanın değiştiğini vurgulayan Duran, 'Önümüzdeki sorumluluk, dünyanın doğru yönde değişmesini sağlamaktır. Bu, sınır ötesi işbirliği, algoritmik egemenliğe direnç, gerçeğin savunulması, adaletin yeniden tesis edilmesi, haysiyet ve meşruiyete dayalı yeni bir küresel düzen hayal etme cesaretini gerektirir.' dedi.

Duran, 'Gerçek böyle adalete dönüşür. Adalet böyle düzene dönüşür. Ve bir zamanlar hakkında konuşulan bir bölge böyle kendi adına konuşan bir bölge haline gelir.' görüşlerini aktardı.

Forum'da emeği geçenlere ve katılımcılara teşekkür eden Duran, 'Umarım bugünkü görüşmelerimiz sadece anlayışımızı zenginleştirmekle kalmayacak, aynı zamanda daha adil, barışçıl ve insani bir uluslararası düzen için toplu eyleme ilham verecektir.' diye konuştu.

Paylaşımda Fidan, '6 Şubat depremlerinde kaybettiğimiz canları rahmetle anıyor, ailelerine ve aziz milletimize sabır ve başsağlığı diliyorum. Felaketin ardından ortaya konan birlik ruhu, milletimizin azmi ve devletimizin güçlü iradesiyle, şehirlerimizin yeniden inşasında ve hayatın normale dönmesinde kısa sürede takdire şayan bir mesafe katedilmiştir.' ifadelerini kullandı.

Fidan, devletin, afetten etkilenen her bir vatandaşın yanında olmaya, tüm imkanlarıyla sahada, görev başında bulunmaya devam ettiğini belirtti.

Millete bir daha böyle acılar yaşatmaması için Allah'a dua eden Tunç, 'Başta 11 ilimiz olmak üzere, ülkemizin dört bir yanında hissedilen bu büyük acı, her bir can kaybıyla toplumsal hafızamıza kazınmıştır. Bu süreç, milletimizin dayanışma ruhunu, birlik ve beraberlik iradesini de açıkça ortaya koymuştur. Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliğinde, yaraları sarmayı, umutları yeşertmeyi ve şehirlerimizi yeniden ayağa kaldırmayı en temel görevimiz bildik.' diye konuştu.

Tunç, Bakanlık olarak 6 Şubat depremlerinin ardından hızla harekete geçtiklerini, adalet hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi amacıyla 7 gün 24 saat esasına göre çalışan kriz merkezini kurduklarını söyledi.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Hakimler ve Savcılar Kurulu kararlarıyla yargısal süreleri durdurarak hukuki güvenliği teminat altına aldıklarını belirten Tunç, böylelikle hak kayıplarının önüne geçtiklerini dile getirdi.

Tunç, hakim, savcı ve adalet personelinin gönüllülük esasıyla bölgeye intikal ettiğini, 'kardeş adliye' uygulamasıyla barınma, tahliye ve psikolojik destek hizmetlerini sağladıklarını anlattı.

Adli tıp hizmetlerini de seferberlik anlayışıyla yürüttüklerine dikkati çeken Tunç, kayıpların kimlik tespitlerini bilimsel yöntemlerle titizlikle tamamladıklarını söyledi.

'Bugüne kadar 2 bin 673 kişi hakkında dava açıldı'

Bakan Tunç, depremler sonrası bölgede artan iş yükünü karşılamak amacıyla yargı teşkilatının güçlendirildiğini anlattı.

'İlk günler kendi araçlarında, çadırlarda bu görevleri yapmaya çalıştılar, fedakarca çalıştılar.' diyen Tunç, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Cezaevi kurtarma personelimiz CEKUT, o zaman Kahramanmaraş bölgesinde enkazdan canları kurtarmak için çalıştılar ve Kahramanmaraş'ta 41 canımızı enkaz altından kurtarmayı başardılar. Depremler sonrası bölgede 731 adli, 28 idari olmak üzere toplam 759 ilk derece mahkemesinin kurulmasını sağladık. Ayrıca bölgede 27 bölge adliye mahkemesi dairesi ve 17 bölge idare mahkemesi dairesi olmak üzere toplam 44 istinaf dairesinin de kurulmasını sağladık. Yargının kapasitesini artırarak özellikle idari yargı ile hukuk ve ceza yargılamalarında artan iş yükünü karşılayacak dairelerin kurulmasını ve hakimlerin atanmasını sağladık.'

Yargı mensuplarının büyük fedakarlık gösterdiğini vurgulayan Tunç, 'Deprem ceza yargılamaları kapsamında bugüne kadar 2 bin 673 kişi hakkında dava açıldı. Elbette ki büyük bir afet, dünya tarihinin en büyük depremiyle karşı karşıya kaldık.' dedi.

Yıkılan konutlarla ilgili sorumluluk ve kusur varsa bunu tarafsız ve bağımsız yargının tespit edeceğini dile getiren Tunç, şu bilgileri paylaştı:

'Bilirkişilerin verdiği raporlar, hakimlerimizin vereceği kararlarda da etkili oluyor. Bu anlamda da 2 bin 673 kişi hakkında dava açıldı. 202 kişi hakkında da 1 yıldan 21 yıla kadar değişen süreli hapis cezaları verildi. Halihazırda 142'si tutuklu, 59'u hüküm özlü olmak üzere toplam 201 kişi, ceza infaz kurumlarında deprem soruşturmaları yargılamaları nedeniyle bulunuyor. 949 kişi hakkında da adli kontrol kararı bulunuyor. Soruşturma aşamasında 949, kovuşturma aşamasında 2 bin 673 kişi hakkında süreç devam ediyor.'

Tunç, hukuk mahkemelerinde de deprem kaynaklı 64 bin 663 davanın açıldığını belirterek, 'Bu davalardan 58 bin 149'u ilk derecede karara bağlandı yani yüzde 90'ı ilk derecede karara bağlandı. Bunun 5 bin 655'inde istinaf yoluna başvuruldu, orada da yüzde 61'i karara bağlanmış durumda. Hukuk mahkemelerindekilerin çoğu istinafa gitmeden kesinleşen kararlar olduğu için burada yüzde 90 kesinleşme durumu söz konusu oldu. Şu anda ilk derece hukuk mahkemelerinde depremle ilgili derdest dosya sayısı 8 bin 688.' ifadelerini kullandı.

İdari yargıda 86 bin 467 dava karara bağlandı

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının uyguladığı projelerin gecikmeksizin gerçekleştirilmesinin önemini vurgulayan Tunç, inşa süreçlerinin aksamaması için idari yargı süreçlerinin bir an önce sonuçlanmasının gereğine işaret etti.

Tunç, idari yargıda 119 bin 957 dava açıldığını, bugüne kadar 86 bin 467'sinin karara bağlandığını dile getirdi.

Depremin üzerinden 3 yıl geçtiğini, bunu unutmanın mümkün olmadığını ifade eden Tunç, 'Acılarımız çok büyük oldu. Milletçe bir taraftan bu afeti yaşarken ama bir taraftan da milli birlik ve beraberlik ruhu içinde, her düşünceye mensup insanın, sivil toplum kuruluşlarının, devletimizin tüm kuruluşlarının, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde büyük bir koordinasyon içinde şehirlerimiz yeniden ayağa kaldırıldı. Depremde hayatını kaybeden vatandaşlarımıza bir kez daha Allah'tan rahmet diliyorum.' diye konuştu.

Tunç, Yargıtay ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tarihsel kökleri itibarıyla Osmanlı Devletinin yüksek yargı geleneklerinden beslenen önemli kurumlar olduğunun altını çizdi.

Yakın zamanda TBMM'de görüşülecek 12. Yargı Paketi'nin kanun yolunu ilgilendiren önemli düzenlemeler içerdiğine dikkati çeken Tunç, 'Son 12. Yargı Paketi'nin içerisinde olacak önemli bir husus. Bunların yanında kanun yoluyla ilgili reform irademizi sürekli canlı tutuyoruz. Uygulamada ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda yeni adımlar atmaya da devam ediyoruz. 12. Yargı Paketi'nde bozma sonrası dosyaların öncelikli incelenmesi var. Sadece görev yönünden kararların bozulmasının önüne geçilerek yargılamaların uzamasının önüne geçilmesini amaçlayan taslak çalışmalarımız var.' diye konuştu.

Yargıtayda 141 bin dosya sonuçlandırıldı

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Muhsin Şentürk de 2025'te temyiz incelemesi için gelen dosyalardan 113 bininin okunduğunu ve ilgili ceza dairelerine gönderildiğini belirterek, 'Yaklaşık 20 bin itiraz dosyası incelenmiş, yapılan itirazların 1100'ü kabul edilmiş, kanun yararına bozma istemiyle gelen 8 bin dosya ilgili ceza dairelerine gönderilerek takibi yapılmıştır. 2025'te 141 bin dosya sonuçlandırılmıştır.' dedi.

Türkiye'de 187 aktif siyasi partinin bulunduğunu dile getiren Şentürk, 'Bu partilerden 40'ı seçime girme yetkisini haizdir. 2025'te 28 yeni siyasi parti kurulmuşken 9 siyasi parti kapanmıştır. 2025'te 7 siyasi parti hakkında Anayasa Mahkemesine tüzük ihtarında bulunulmuştur. Siyasi partilere yönelik çalışmalarımız, şeffaflık ve açıklık ilkeleri kapsamında özenle yürütülmektedir.' diye konuştu.

Görüşmede, bölgesel gelişmeler ele alındı.

Suudi Arabistan ve Mısır'ın liderleri ve heyetleriyle fevkalade yararlı görüşmeler yaptıklarını belirten Erdoğan, 'İkili ilişkilerimizi tüm boyutlarıyla kapsamlı şekilde ele aldık. Bölgemizin önde gelen ülkeleri olarak 'bölgesel sahiplenme' yaklaşımıyla Filistin ve Suriye başta olmak üzere güncel gelişmelere dair istişarelerde bulunduk.' ifadelerini kullandı.

Yurt dışı ziyaretinin ilk durağı Suudi Arabistan'da Veliaht Prens ve Başbakan Muhammed bin Selman ile verimli bir görüşmelerinin olduğunu, ardından heyetler arası toplantılar yaptıklarını anımsatan Erdoğan, şunları kaydetti:

'4 belgeye imza attık, ortak açıklamayı kabul ettik. Malumunuz Suudi Arabistan, bizim için savunma sanayii, ulaştırma, sağlık, yatırımlar ve müteahhitlik hizmetleri gibi alanlarda özel konuma sahip bir kardeş ülke. Ticaret hacmimiz istikrarlı bir şekilde artarak 2025 yılında 8 milyar dolar seviyesine ulaştı. Müteahhitlerimiz, Suudi Arabistan'da toplam değeri 30 milyar doları bulan, 400'den fazla proje üstlenmiş durumda. EXPO-2030 ve FİFA 2034 Dünya Kupası gibi dev organizasyonlara hazırlanan ülkede değerlendireceğimiz çok sayıda fırsatlar bulunuyor. Ayrıca, Suudi Arabistan vatandaşlarının ülkemize yoğun bir teveccüh gösterdiklerine şahit oluyoruz.'

'Kimin barış, kimin savaş yanlısı olduğu bir kez daha ortaya çıkmıştır'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi'nin davetine icabetle Türkiye-Mısır Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi İkinci Toplantısı'nı Kahire'de yaptıklarını belirterek, şunları ifade etti:

'Konseyimizin ilk toplantısını Eylül 2024'te Ankara'da yapmıştık. Görüşmelerimizde ikili ticari ve ekonomik ilişkilerimiz önemli yer tuttu. Ortak bildiri dahil toplam 8 metin imzaladık. Hem Riyad'da hem de Kahire'de iki ülke iş çevrelerinin katılımlarıyla iş forumları düzenlendi. Sayın Sisi ile ayrıca Gazze barış süreci başta olmak üzere bölgemizi ilgilendiren konuları istişare ettik. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırılarının durdurulmasında Mısır ve Suudi Arabistan ile beraber çalıştık. Ateşkes mutabakatına giden süreçte işbirliği içinde olduk. Bugün de Gazze'nin yeniden imarının önünün açılması için yakın diyalog halindeyiz. Türkiye'den Gazze'ye ulaştırılmakta olan insani yardımların eş güdümünde Mısır'ın desteği çok önemli.'

İsrail hükümetinin sivilleri hedef almayı sürdürdüğüne dikkati çeken Erdoğan, '11 Ekim'den bu yana 500'ü aşkın Gazzeli, İsrail tarafından şehit edildi. İnsani yardım tırlarının Gazze'ye girişlerinde halen ciddi kısıtlamalar, sorunlar yaşanıyor ancak İsrail'in tüm kışkırtmalarına ve ihlallerine rağmen Gazze Barış Planı'nın birinci aşaması tamamlanmıştır. Kimin barış, kimin savaş yanlısı olduğu bir kez daha ortaya çıkmıştır. Türkiye, Suudi Arabistan ve Mısır olarak tüm süreçlerin içinde olmayı, böylece Filistinli kardeşlerimizin hukukunu korumayı hedefliyoruz.' dedi.

Ziyaretleri sırasında şahsına ve heyetine gösterilen misafirperverlik için iki ülke makamlarına teşekkür eden Erdoğan, ziyaretlerin üç ülke için hayırlara vesile olmasını diledi.

'Savunma sanayisinde aldığımız mesafe ilgiyle takip ediliyor'

'Milli muharip uçak KAAN konusunda Suudi Arabistan ile işbirliği söz konusu olabilir mi?' sorusu üzerine Erdoğan, şu yanıtı verdi:

'Suudi Arabistan ile kültürel ve tarihsel boyutları bulunan köklü ilişkilere sahibiz. Bunu geliştirmek için bu ziyaretimizde de önemli anlaşmalara imzayı attık. Ülkemizin savunma sanayii alanında aldığı mesafe, bütün dünya gibi Suudi Arabistan tarafından da ilgiyle takip ediliyor. Biz, savunma sanayiinde öncelikle kendi ihtiyaçlarımızı karşılamaya odaklanmış bulunuyoruz. Bunun yanında dost ve kardeşlerimizin ihtiyaçlarının temini için de gayret gösteriyoruz. Suudi Arabistan ile savunma sanayii konusunda önemli işbirliklerine imza atıyoruz ve bunu geliştirmekte de kararlıyız. KAAN, sadece bir savaş uçağı değil. KAAN, Türkiye'nin mühendislik kabiliyetinin, bağımsız savunma iradesinin sembolüdür. KAAN ile ilgili övgü dolu birçok geri dönüş aldık. Dünyada bu alanda daha fazla söz sahibi oldukça bu tür işbirliklerimiz de kesinlikle artacaktır. Kaldı ki Suudi Arabistan ile bu konuda ortak yatırım söz konusu. Her an bu ortak yatırımı da gerçekleştirebiliriz.'

'Suudi Arabistan, Türkiye'de 5 bin megavat gücünde santraller inşa edecek'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Suudi Arabistan ile enerji alanında çok önemli anlaşmalara imza attınız. Tam kapsamını merak ediyoruz, bu anlaşmalar ne anlama geliyor?' sorusunu şöyle cevapladı:

'Ziyaretimiz esnasında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımız ile Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı arasında yenilenebilir enerji alanında önemli bir anlaşma imzalandı. Suudi Arabistan şirketleri, Türkiye'de toplam 5 bin megavat gücünde güneş ve rüzgar santralleri inşa edecek. İlk aşamada Sivas ve Karaman'da 1000'er megavatlık güneş enerjisi santralleri yapılacak. Yatırımlar, dış finansman ve uluslararası krediler yoluyla hayata geçirilecek. Bu santrallerden Türkiye'de bugüne kadar görülen en düşük fiyatlardan elektrik alımı yapacağız. İki güneş enerjisi santrali projesiyle 2,1 milyon hanenin elektrik ihtiyacı karşılanacak. 2027 yılında temelleri atılacak santraller, yüzde 50 yerlilik oranına sahip olacak. Projeler, elektrik ekipman ve hizmet sektörlerimize önemli katkı sağlayacak.'

'Süreç canlıdır ve kopmuş değildir'

'İran-ABD gerginliğinin başlamasından sonra İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmeleriniz oldu ve bir süreç başladı. Bu sürecin evrildiği nokta an itibarıyla nedir?' sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları dile getirdi:

'Öncelikle Amerika ve İran arasındaki gerilimin bölgeyi yeni bir çatışmaya, kaosa sürüklemeden düşürülmesi için elimizden geleni yapıyoruz. Onun için de biliyorsunuz ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmem oldu ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile hemen ertesi gün görüştüm. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile de İstanbul'da Dışişleri Bakanımla beraber üçlü bir görüşme yaptık. İşi sıcak tutuyoruz. İran'a askeri müdahaleye karşı olduğumuzu net şekilde ortaya koyduk ve bunu muhataplarımıza ilettik. Şu ana kadar tarafların diplomasiye alan açmak istediğini görüyorum. Bu, olumlu bir gelişme olarak önümüzde duruyor. Sorunların çözüm yolu çatışmalar değil uzlaşma zemininde buluşmak ve müzakere etmektir. Süreç canlıdır ve kopmuş değildir. Zemin, diyaloğa ve diplomasiye hala açıktır. Alt düzeyde yapılacak görüşmelerde mesafe alınmasının ardından liderler seviyesinde müzakerenin de faydalı olacağını düşünüyorum. Askeri gerilim bu kadar artmışken müzakere masasının bir şekilde kurulacak olması da önemlidir. Umarız sorunlar diyalog yoluyla çözülür ve bölgemizde yeni bir çatışma baş göstermez. Biz gerek lider diplomasisi gerek diğer düzeylerde yapılan görüşmeler yoluyla müzakere zeminini kuvvetlendirmek için çalışacağız. Bu zemin ne kadar genişler, başka ülkeler de devreye girer mi göreceğiz.'

Bir basın mensubunun, 'Suudi Arabistan başta olmak üzere, ki bugün ziyaretinizden dolayı önde geliyor, Körfez ülkelerinin toplamda İran'a karşı yaklaşımları biraz daha Amerikan yanlısı gibiydi daha önceki yıllarda. Şimdi biraz daha sizin, Türkiye'nin politikalarına yakın gibi duruyorlar. Bugünkü politikaları nasıl değerlendiriyorsunuz? İran-Amerikan krizinde biraz İran'a karşı değillermiş gibi görünüyor.' şeklindeki sorusu üzerine Erdoğan, şu yanıtı verdi:

'Her şeyden önce biz bölgemizde yeni bir savaş istemiyoruz. Bunu en net şekilde her zaman dile getirdim, dile getiriyorum. Suudi Arabistan da tabii ki bu bölgedeki çatışmalardan etkileniyor. Onlar da bölgemizde huzurun, barışın ve sağduyunun hakim olmasını istiyor. Hassasiyetlerimiz genel manada örtüşüyor. Herkes biliyor ki bölgemizde tam anlamıyla tesis edilecek huzur, barış ve istikrar hepimize kazandırır. Çatışmaların, kanın, gözyaşının hakim olduğu bir coğrafyada ise kesinlikle herkes kaybeder. Bu nedenle hepimizin barışın tarafında yer alması en akılcı seçenektir. Bölge ülkelerinin son yıllarda yaşanan çatışmalı süreçlerden, bunu net bir şekilde gördüğünü ve bizim duruşumuzu desteklediklerini de düşünüyorum. Artık etrafımızı saran ateş çemberinden sıyrılmanın, yanan ateşleri söndürmenin vakti çoktan gelmiştir.'

Sağduyunun burada ortak payda olduğuna işaret eden Erdoğan, bu meseleye sadece askeri pencereden bakmanın bölgeyi felakete götüreceğini söyledi.

Ateşi daha fazla harlamanın kimseye faydasının olmayacağına dikkati çeken Erdoğan, 'Bölgemiz kana, gözyaşına, savaşlara doymuştur. Artık, barışı ve huzuru konuşmayı, işbirliklerini artırmayı istiyoruz. Sorunlar her zaman olur, anlaşmazlıklar uluslararası ilişkilerin bir parçasıdır. Ancak diplomasi de bunun için vardır. Biz de barışçıl diplomasiyi güçlendirmek zorundayız. Bu, hem ülkemizin hem bölgemizin çıkarları için hayati önemdedir.' diye konuştu.

- 'Bizim duruşumuz, öncelikle insanlığın temel değerlerini muhafazadır'

'Türkiye, Gazze Barış Planı'nın uygulanmasında nasıl bir rol üstlenecek? Başlangıca nispetle nerede? Türkiye'nin muradı nedir bu mevzuda? Siz de ifade ettiniz, Şarm el-Şeyh'teki 20 maddeli barış planından bu yana, ekim ayından bu yana İsrail, saldırılarını sürdürüyor, gidecek yardımlara mani oluyor, sabote ediyor. Bu süreçte İsrail konusunda hem Türkiye'nin hem de müdahil olan barış planındaki diğer ülkelerin değerlendirmesi nedir?' sorusuna Erdoğan, 'Türkiye, Gazze Barış Planı'nın olması gerektiği gibi işletilmesi ve Gazze'de huzurun, istikrarın yeniden tesis edilmesi için etkin bir rol oynayacaktır. Biz, Gazze'de Filistinli kardeşlerimizin hak ettikleri onurlu bir geleceğe ve kalıcı bir barışa ulaşmasını istiyoruz. Barışı, kağıt üzerinde değil, sahada tesis etmekten yanayız.' cevabını verdi.

'Gazze'de yaşanan zulümlere, soykırıma varan uygulamalara, açlığın silah olarak kullanılmasına karşı olmak için Müslüman olmak gerekmez. Bizim duruşumuz, öncelikle insanlığın temel değerlerini muhafazadır' ifadelerini kullanan Erdoğan, bu tutumlarında Filistinlilere tarihsel ve kültürel bağların da etkili olduğunu söyledi. Erdoğan, bunu körü körüne bir karşıtlık olarak göstermeye çalışmanın meselenin özünü saptırmak olacağını dile getirdi.

Erdoğan, 'Gazze'deki zulmün bir benzerini bir başka coğrafyada Müslümanlar yapsaydı, biz onların da karşısında bugünkü gibi dimdik dururduk. Biz yıllardır 'Mazlumun diline, dinine, inancına, derisinin rengine bakmayız' demiyor muyuz? İşte bu, bizim klas duruşumuzdur. Ateşkes, insani yardım ve sivillerin korunması için atılacak adımların bir an önce hayata geçirilmesi gerekiyor. Türkiye bunları sağlamak için büyük bir çaba gösteriyor.' diye konuştu.

'Gazze'de ve bütün Filistin'de istikrarın sağlanması, Mısır'ın da çıkarınadır'

'Gazze meselesinde çözüm için arayışlarda Mısır'ın yaklaşımları Türkiye'nin görüşleriyle örtüşüyor mu? Çünkü İsrail'in baskılanabilmesi için garantör ülkelerin arasındaki fikir birliği önemli. Mesela Gazze'de yönetimin devredilmesi noktasında Mısır ne öngörüyor? Değerlendirmeniz nelerdir?' sorusuna karşılık Cumhurbaşkanı Erdoğan, Mısır'ın, Gazze'deki zulmün etkilerini en yakından hisseden ülkelerden biri olduğunu belirtti.

Mısır'ın da Gazze ve Filistin meselesinin daha fazla derinleşmesini istemediğini gördüklerini ve bunu bildiklerini ifade eden Erdoğan, bölgenin yeni bir yangını kaldıracak halinin bulunmadığını kaydetti.

Bunu Mısır yönetiminin de çok iyi gördüğünü vurgulayan Erdoğan, İsrail'in bölgede yıllardır oluşturduğu sistematik istikrarsızlığın Mısır'ı da süreç içerisinde yıprattığına işaret etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

'Bu çatışmaların sona ermesini, Filistin'in huzura kavuşmasını bizim kadar Mısır da istiyor. Özellikle açlığın silah olarak kullanılmasına ve Filistinlilerin topraklarından sürülmesine yüksek sesle karşı çıktılar ve bunu sürdürüyorlar. Mısır'ın bulunduğu yer kritik. Hem coğrafi konumu hem tarihi sorumluluğu itibarıyla Gazze'nin kaderinde önemli bir aktör. Bu nedenlerle Gazze'de ve bütün Filistin'de istikrarın sağlanması, Mısır'ın da çıkarınadır. Gazze'ye Refah'tan insani yardımların girişi ve yardımların organizasyonu için ortaya koydukları gayret takdire şayandır. Hep birlikte Gazze'de huzurun yeniden hakim olmasını ve Gazze'nin yeniden inşa edilmesini sağlayacağımıza inanıyorum. İsrail'in bitmek bilmeyen saldırıları ve ateşkes ihlalleri kesinlikle kabul edilemez. Uluslararası toplumu İsrail'e ateşkese tam uyum için baskı yapmaya çağırıyoruz. Filistinli kardeşlerimizin hak ettikleri mutlu günlere kavuşması için gece gündüz çalışmaya, mazlumların sesi olmaya devam ediyoruz.'

'Biz, tüm renkleriyle bir, bütün, güçlü, huzurlu bir Suriye'den yanayız'

'Suriye'de gelinen son noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu son gelişmeler, Türkiye'deki 'Terörsüz Türkiye' projesinde yeni bir ivmelenmeyi beraberinde getirebilir mi? Bu anlamda Meclis'e bir çağrınız olur mu?' sorusu üzerine Erdoğan, Suriye'nin kuzeyinde istikrarın ve huzurun tesisinin Türkiye'yi doğrudan ilgilendirdiğini belirtti.

Komşu Suriye'nin 'tek devlet, tek ordu, tek Suriye' anlayışı ile bütünleşmesinin Türkiye'nin büyük arzusu olduğunu dile getiren Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

''SDG' denilen yapının imzaladığı anlaşmalara uyması, Suriye'deki barış iklimini güçlendirecek ve kalıcı istikrarı kolaylaştıracaktır. Kimse, çatışmaları körüklemeyi, gerilimi tırmandırmayı, zamana oynamayı aklının ucundan bile geçirmemeli. Yanlış hesap bugüne kadar hem Şam'dan hem de Ankara'dan dönmüştür. Kuşkusuz yine dönecektir. Biz, tüm renkleriyle bir, bütün, güçlü, huzurlu bir Suriye'den yanayız. Suriye'nin yanındayız. Kürt, Arap, Türkmen, Nusayri demeden herkesi muhabbetle kucaklıyoruz. Suriye halkı bizim dostumuz ve kardeşimizdir. Bizim sorunumuz terörledir. Ayrılıkçı emellerine ulaşmak için terörü bir yol ve yöntem olarak kullananlarladır. Suriye'nin kuzeyindeki sorunun çözülmesiyle 'Terörsüz Türkiye' sürecinin yükü de hafiflemiş oldu. Meclis'teki komisyon, ortak raporunu tekemmül ettirmek üzere. Temennimiz rapora, uzlaşının ve sürece dinamizm kazandıracak bir bakış açısının damga vurmasıdır. 'Terörsüz Türkiye' hedefimiz, attığımız adımlarla terörsüz bölgeye doğru gidiyor ve inşallah her iki hedefe de suhuletle ulaşacağız.'

Bir gazeteci, Erdoğan'a 'asrın felaketi' olarak nitelendirilen 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli 11 ilde meydana gelen depremlerin üçüncü yıl dönümü olduğunu hatırlatarak, 'Felaketin olduğu günden bu yana muhalefet olumsuz bir tablo sergiliyor. Son birkaç gündür deprem bölgesinde olan Özgür Özel yine aynı tutumu ortaya koydu. 3 yıl dolmadan 455 bin konut teslim ettiniz. Cuma günü de sanıyorum Osmaniye'de olacaksınız. Bu konudaki değerlendirmeleriniz nelerdir?' sorusunu yöneltti.

Erdoğan, bu soruya şu cevabı verdi:

'Anlaşılan asrın felaketinin yıl dönümü yaklaşıyor diye deprem turistleri yine hareketlenmiş vaziyette. Gittikleri, gezdikleri yerlerde yapılanları görmezden gelmekse en büyük maharetleri. Alemi kör, milleti sersem sanan bir muhalefet anlayışıyla karşı karşıyayız. Onlara kalsa, milletimiz hala açıktaydı. Onlara kalsa, deprem bölgesindeki insanlarımız yuvalarına kavuşmamıştı. Onlara kalsa, deprem bölgesinde derin bir insanlık dramı yaşanıyor olacaktı. Neyse ki milletimiz, yaklaşan siyasi tehlikeyi gördü ve onları kenarda tuttu. Muhalefet ilk günden itibaren 'yapamazlar, bitiremezler, enkazın altında kalırlar' diyerek yaşanan felaketten rant devşirmeye kalkıştı. Yönettikleri bazı büyükşehirlerde deprem gibi büyük bir felaket yaşanmamışken, milleti bir yudum suya, temel belediyecilik hizmetlerine muhtaç edenler, yolsuzluklara, türlü çeşit hırsızlıklara kol kanat gerenler, 11 ili dört başı mamur bir şekilde yeniden inşa eden bir iktidara laf söyleyebiliyor.

455 bin konut demek, sıradan bir şey değil, küçük bir ülke kurmak demektir. Bunu dünyada bizim dışımızda bu kadar kısa sürede başarabilecek ikinci bir devlet yok. Bizim yaptıklarımız gün gibi ortadadır. Bunca yıl, eser ve hizmet ürettik ve onlarla konuştuk. Muhalefetten farkımız budur. Yıllardır milletimize, ülkemizdeki muhalefet sorununu anlatamıyoruz. Alışkınız bunlara. Çünkü gerçeği göremez, hakikati söyleyemez, doğruyu duyamazlar. İnşallah Osmaniye'de bir kez daha milletimizle kucaklaşacak, onlara verdiğimiz sözleri tutmuş olmanın rahatlığıyla hasbihal edeceğiz.'

'CHP'li belediyeler, ellerindeki suyu millete ulaştıramıyor'

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 'Su yönetimiyle ilgili yeni düzenlemelere ihtiyaç var mı? Bu yönde adımlar atılacak mı? En önemlisi şehirlerde evlere yönelik suyun yönetimi yerel yönetimlerden alınabilir mi?' sorusu üzerine, suyun medeniyetin, üretimin, enerjinin ve kısaca yaşamın kaynağı olduğunu belirtti.

Su yönetimi konusunun tecrübe ve vizyon istediğini aktaran Erdoğan, 'Yıllar yılı 'Su akar Türk bakar' dediler. Ne oldu? Biz tam aksini yaptık. Ben belediye başkanlığından geliyorum. Istranca Dağları'ndan suyu biz İstanbul'a getirdik. Belediyeyi kimden devralmıştık? O zaman malum CHP zihniyetinden devralmıştık. Istranca Dağları'ndan 180 kilometre öteden suyu, İstanbul'a getirdiğimiz zaman, hepsi şok olmuştu. Biz, onunla da kalmadık. Aynı şekilde yine hattı Boğaz'dan, Boğaz'ın altından Anadolu yakasına geçirmek suretiyle Sakarya Nehri'nin suyunu da bir taraftan İstanbul'a getirdik. Devamlı takviyeler yaptık.' dedi.

Su kaynaklarının korunması, vatandaşlara temiz ve sağlıklı su ulaştırmanın gayreti içinde olduklarını vurgulayan Erdoğan, şöyle konuştu:

'Şimdi CHP'li belediyeler, ellerindeki suyu millete ulaştıramıyor. Geceleri bakıyorsun benim vatandaşım elinde bidonlarla gidiyor, tankerlerin kuyruğunda su bekliyor. Aramızdaki fark bu. Biz su zengini bir ülke değiliz. Bu nedenle sizin de söylediğiniz gibi su stresi, hatta sıkıntısı yaşayan bir ülkeyiz. Öncelikle tasarrufu önemsiyoruz ve milletimizi su tasarrufuna teşvik için sürekli projeler geliştiriyoruz. Peki ne yapmamız lazım? Belediyelerimizin su temini ile ilgili yaptığı çalışma dışında bizim bir diğer kaynağımız Devlet Su İşleridir. Devlet Su İşleri de bu noktada harıl harıl çalışıyor. Çünkü biz belediyelerin su temininin dışında ayrıca Devlet Su İşlerinin de su teminiyle inşallah bu işi yoluna koyacağız.'

'Milletin desteğiyle gelen belediye yönetiminin, millete hizmet etmesi şarttır'

Gazetecinin '2026 için kapsamlı bir reform yılı tanımlaması yaptınız. Belediyelerin mali yapılarından, harcama ve borçlanmadaki denetime, merkezi idare belediye ilişkilerini yeniden çerçevelemeye varıncaya kadar da başlıklardan söz ettiniz. Sorum şu, İçeriği itibarıyla bu reformlardan bize biraz örnek, biraz başlık verebilir misiniz? Özellikle son dönemde CHP'li belediyelerle ilgili yolsuzluk iddiaları bu yaraya neşter vurmak konusunda daha teşvik edici oldu mu?' sorusunu Erdoğan, şöyle cevapladı:

'CHP'li belediyelerdeki yolsuzluk, hırsızlık, rüşvet çarkına yargımız özellikle çomak sokmuştu. Yargı şu anda bunların üzerine kararlı bir şekilde gidiyor. O süreci bizler de milletimizle birlikte yakından takip ediyoruz. Ortaya çıkanlara baktığımızda, belediyelerin millet adına kullandıkları kaynakların denetiminde problemler yaşandığını görüyoruz. Merkezi idare ile yerel yönetimler arasındaki o hantal, yetki çatışmalarına neden olan yapıyı bir defa modernize etmeliyiz. Düzgün işleyen, şeffaf bir sisteme kavuşmak çok önemli. Mali disiplinin artırılması, daha etkin ve verimli hizmet üretilmesi konusu, bir gereklilik halini almıştır.

Şehirlerimiz bakıyorsunuz bir partinin ya da belediye başkanının yönetiminde 50 yıl ileri giderken bir başka yönetim geldiğinde aynı kaynaklarla yönetilen belediye, çağın gerisinde kalıyor. Milletin vergileriyle oluşan bütçeler, yine milletin yoluna, suyuna, parkına harcanmalı. Milletin desteğiyle gelen belediye yönetiminin, millete hizmet etmesi şarttır. Yani sistem öyle olmalı ki belediye başkanı ve yönetimi mutlaka çalışmak zorunda kalsın. Hizmet odaklı verimli belediyeciliği, sistem zorunlu kılsın. Bunu yapmayanlar için de müeyyideler uygulansın, tanımlansın. Bunu sağlayacak sistemi planlamalı ve hayata geçirmeliyiz.'

İletişim Başkanı Duran, şunları kaydetti:

'Sayın Cumhurbaşkanımız ile Yunanistan Başbakanı'nın başkanlıklarında, ilgili bakanların iştirakleriyle Ankara'da düzenlenecek Konsey Toplantısı'yla Türkiye-Yunanistan ilişkileri tüm boyutlarıyla gözden geçirilecek, iki komşu ülke arasındaki işbirliğinin ilerletilmesi imkanları ele alınacaktır. Görüşmelerde ikili münasebetlerin yanı sıra bölgesel ve küresel gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunulması öngörülmektedir. Ziyaret çerçevesinde ayrıca, ikili ilişkileri güçlendirmeye matuf çeşitli metinlerin imzalanması da gündemdedir.'

Bakan Fidan'ın, Kos ile yapacağı görüşmede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ortaya konulan vizyon çerçevesinde, AB'ye tam üyeliğin Türkiye'nin stratejik hedefi olmayı sürdürdüğünü vurgulaması beklenirken AB'nin Türkiye'ye yönelik politikalarında önyargısız, rasyonel ve liyakat temelli, adil bir yaklaşım benimsemesi gerektiğine dikkati çekmesi öngörülüyor.

Bu çerçevede, Fidan'ın Türkiye'nin diğer aday ülkelerle yürütülen tüm süreçlere ve temaslara eşit şekilde dahil edilmesinin önemini vurgulaması ve ikili ilişkilerdeki mevcut tıkanıklıkların gecikmeksizin giderilmesini teminen kapsamlı, kurumsal ve çok katmanlı bir işbirliği çerçevesine ihtiyaç duyulduğunu belirtmesi bekleniyor.

İlişkilerin sürdürülebilir ve öngörülebilir bir yapıya kavuşturulmasına yönelik olarak, 15 Temmuz 2019 tarihli AB Dış İlişkiler Konseyi kararlarının tamamen kaldırılması başta olmak üzere, AB'den somut adımlar beklendiğini ifade etmesi planlanan Fidan'ın bu kapsamda, Türkiye ve AB arasındaki kurumsal istişare mekanizmalarına yeniden işlerlik kazandırılması ve Türkiye-AB Ortaklık Konseyi ile siyasi, enerji ve ulaştırma başlıklarındaki Yüksek Düzeyli Diyalog toplantılarının en kısa sürede düzenlenmesinin önemini vurgulaması öngörülüyor.

Fidan'ın, AB'nin, Türkiye'nin en büyük ticaret ortağı, Türkiye'nin ise AB'nin beşinci büyük ticaret ortağı olmasının, taraflar arasındaki işbirliğinin stratejik önemini ortaya koyduğuna dikkati çekmesi ve bu kapsamda, Gümrük Birliğinin güncellenmesi müzakerelerinin vakit kaybetmeksizin başlamasının elzem olduğunun altını çizmesi bekleniyor.

Türkiye ve çevre bölgelerde inovasyon temelli ve sürdürülebilir yatırımların teşvik edilmesi amacıyla, Avrupa Yatırım Bankası'nın Türkiye'deki faaliyetlerine tamamen geri dönüşünün sağlanmasının önemini vurgulaması planlanan Fidan'ın, göç alanındaki işbirliğinin, adil yük ve sorumluluk paylaşımı temelinde sahadaki yeni gerçeklere göre tekrar şekillendirilmesine, Vize Serbestisi Diyaloğu sürecinin tamamlanmasına ve bu çerçevede, kolaylaştırıcı tedbirlerin etkin biçimde hayata geçirilmesine yönelik beklentileri dile getirmesi öngörülüyor.

Fidan'ın Şengen vizesi uygulamalarında Türk vatandaşlarına yönelik iyileştirmeler öngören 15 Temmuz 2025 tarihli Uygulama Kararı'nın, Türk tır sürücüleri de dahil olmak üzere tüm kesimleri kapsayacak biçimde hayata geçirilmesinin elzem olduğunu ifade etmesi ve bağlantısallık, enerji, ulaştırma ile dijitalleşme alanlarında eşgüdümün derinleştirilmesinin Karadeniz, Güney Kafkasya ve Orta Asya'da istikrarı ve ekonomik dayanıklılığı güçlendireceğine dikkati çekmesi bekleniyor.

Türkiye'nin ulaştırma ve bağlantısallık alanında bölgede kilit bir paydaş olduğundan bahisle, bu alandaki yakın işbirliğinin Türkiye ve AB için ortak faydalar sağlayacağına işaret etmesi planlanan Fidan'ın Avrupa güvenlik mimarisinin, Türkiye'nin bölgede merkezi ve etkili bir jeopolitik aktör olarak üstlendiği rolün, imkan ve kabiliyetlerinin hesaba katılmadan oluşturulamayacağına, Karadeniz Stratejisi bağlamında Türkiye ve AB'nin işbirliği yapmasının önem arz ettiğine işaret etmesi öngörülüyor.

Fidan'ın bu çerçevede, AB'nin güvenlik ve savunma alanındaki girişimlerinde stratejik bir vizyon ve sorumlulukla hareket etmesinin beklendiğini ifade etmesi, Rusya-Ukrayna Savaşı, Gazze ile Filistin'deki gelişmeler, Suriye'deki son durum, Libya ve İran başta olmak üzere, Türkiye ve AB'yi doğrudan ilgilendiren bölgesel meselelerde eşgüdüm ve istişarelerin önemini vurgulaması bekleniyor.

Hakan Fidan, AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Kos'u 25 Temmuz 2025'te İstanbul'da ağırlamıştı.

Bakan Fidan, Kos ile en son 2 Aralık 2025'te Belçika'nın başkenti Brüksel'de bir araya gelmişti.

Türkiye-AB ilişkilerindeki güncel durum

AB ilişkilerinde son dönemde olumlu gelişmeler ve karşılıklı temaslar ivme kazandı. 15 Temmuz 2019'da Dış İlişkiler Konseyi (DİK) kararlarıyla askıya alınan Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Ekonomik Diyaloğu yeniden başlamış, AB Dışişleri Bakanları Gayriresmi Toplantılarına (Gymnich) Türkiye davet edilmiş ve Avrupa Yatırım Bankası Türkiye'deki faaliyetlerine kısmen geri dönmüştü.

Bu kapsamda, 2025'te bazı önemli temaslar ve toplantılar yapılmıştı.

AB Komisyonunun Eşitlik, Hazırlıklılık ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Hadja Lahbib, 20-23 Ocak 2025 tarihlerinde Türkiye'yi ziyaret etmişti.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas 24 Ocak 2025'te Türkiye'ye ziyarette bulunmuştu.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 3 Nisan 2025'te Belçika'nın başkenti Brüksel'de gerçekleştirilen Yüksek Düzeyli Ekonomik Diyalog Toplantısı'na katılmıştı.

Bakan Fidan, 8 Mayıs 2025'te Polonya'nın başkenti Varşova'da düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Gayriresmi Toplantısı'na (Gymnich) iştirak etmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 16 Mayıs 2025'te Arnavutluk'un başkenti Tiran'da 6'ncısı gerçekleştirilen Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) zirvesine katılmıştı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve AB Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic, 1 Temmuz 2025'te 'Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Ticaret Diyaloğu Toplantısı' gerçekleştirmişti.

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya ile AB Komisyonunun İçişleri ve Göçten Sorumlu Üyesi Magnus Brunner eş başkanlığında, 'Türkiye-AB Göç ve Güvenlik Yüksek Düzeyli Diyalog Toplantısı'nın üçüncüsü 2 Temmuz 2025'te düzenlenmişti.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 1 Ekim 2025'te Brüksel'de gerçekleştirilen Türkiye-Avrupa Birliği Yüksek Düzeyli İklim Diyaloğu Üçüncü Toplantısı'na katılmıştı.

Bakan Fidan, 19-20 Ekim 2025 tarihlerinde Lüksemburg'da AB Dış İlişkiler Konseyi kapsamında düzenlenen 'Bölgelerarası Güvenlik ve Bağlantısallık' konulu Bakanlar Toplantısı'na iştirak etmişti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 27 Kasım 2025'te Belçika'nın başkenti Brüksel'de düzenlenen Türkiye-AB, Bilim, Araştırma, Teknoloji ve Yenilik Yüksek Düzeyli Diyalog 3. Toplantısı'na katılmıştı.

Türkiye-AB Siyasi Direktörler Seviyesinde Siyasi Diyalog Toplantısı 27 Ocak'ta Ankara'da düzenlenmişti.

Bahse konu değerlendirmelerin bir kısmının ya eksik bilgiye dayandığına ya da yapılan köklü reformların görmezden gelindiğine dikkati çeken Tunç, 'Biz, hukuk eğitimini yalnızca bir diploma meselesi olarak değil, adaletin kalitesi, yargının gücü ve toplumun hakkaniyet duygusunun temeli olarak görüyoruz. Çünkü şunu çok iyi biliyoruz, zayıf bir hukuk eğitimi, güçlü bir adalet sistemi üretemez.' değerlendirmesinde bulundu.

Bu konudaki çalışmalara destek olan başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar'a teşekkür eden Tunç, şunları kaydetti:

'Bakınız, hukuk fakültelerindeki kontenjanları 14 binden 10 bine düşürdük. Bu yıl ayrıca vakıf üniversitelerinde de ciddi bir azaltıma giderek toplamı 8 bine indiriyoruz. Çünkü amacımız nicelik değil, nitelik. Daha çok mezun değil, daha iyi yetişmiş hukukçular istiyoruz. Hukuk fakültelerine girişte ilk 100 bin başarı sıralaması şartını getirdik. Artık hukuk, sadece tercih edilen değil, başarıyla hak edilen bir alan. Meslek yüksekokullarından hukuk fakültelerine dikey geçişi kaldırdık. Çünkü hukuk eğitimi, baştan sona bütüncül ve sistematik bir formasyon gerektirir, kısa yollarla telafi edilemez. İkinci öğretimleri kapattık. Hukuk gibi yoğun ve disiplinli bir eğitim, 'akşam programı' mantığıyla yürütülemez. Bu alan tam zamanlı ciddiyet ister. Bununla da yetinmedik. Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavını getirdik. Artık diploma tek başına yeterli değil, mesleki yeterlilik objektif bir sınavla ölçülüyor. Bu, kalite güvencesidir.'

'Teori ile pratiği buluşturan modern bir model kurduk'

Tunç, yargı tarihi açısından son derece önemli bir reformu hayata geçirdiklerini belirterek, 'Hakim ve savcı yardımcılığı sistemi. Artık kürsüye çıkan bir hakim ya da savcı, doğrudan göreve başlamıyor. Usta–çırak ilişkisiyle, uygulamanın içinde, tecrübeyle yetişiyor. Teori ile pratiği buluşturan modern bir model kurduk.' ifadesini kullandı.

Bu sistemin, yargı kararlarının kalitesini doğrudan artıracak yapısal bir dönüşüm olduğuna işaret eden Tunç, bütün bu adımlar bir araya geldiğinde, Türkiye'de hukuk eğitimi tarihinde belki de en kapsamlı kalite reformunun yapıldığını gördüklerini vurguladı.

Tunç, şunları kaydetti:

'Buna rağmen 'hiçbir şey yapılmadı' demek, ya bu çalışmaları takip etmemektir ya da emeği görmezden gelmektir. Eleştiri elbette kıymetlidir. Ama hakkaniyetli eleştiri, daha kıymetlidir. Biz günü kurtaran değil, geleceği inşa eden düzenlemeler yapıyoruz. 23 yıldan bu yana ülkemizi vesayetçi yargı anlayışından kurtararak yüksek standartlı bir demokrasiye kavuşturmak, hukuk devleti ilkesini tahkim etmek için gerçekleştirdiğimiz reform irademizi kesintisiz sürdürüyoruz. Hukuk eğitiminin kalitesinin artırılması ile ilgili gerçekleştirdiğimiz bu çalışmalarla hedefimiz daha donanımlı avukatlar, daha yetkin hakim ve savcılar, daha güven veren bir yargı sistemi ve en önemlisi adalete daha güçlü inanan bir toplum. Hukuk eğitiminde kalite, bizim için bir tercih değil, bir zorunluluktur. Ve bu yolda kararlılıkla ilerlemeye devam edeceğiz.'

Paylaşımda, kabule ilişkin fotoğraflar da yer aldı.

Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev'in Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın resmi davetiyle gerçekleşen Ankara ziyareti, Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin son on yılda geçirdiği dönüşümün geldiği noktayı göstermesi açısından önemlidir. En son Haziran 2024'te Ankara'ya gelen Mirziyoyev'in 29 Ocak'taki ziyaretinin 'resmi' omurgasını Türkiye-Özbekistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyinin (YDSK) 4. toplantısı, ortak bildiriler ve çok sayıda mutabakat metni oluşturdu. Bu kurumsal çerçeve, iki ülke ilişkilerinin artık 'dostluk ve kültürel yakınlık' düzeyinden güvenlik, ekonomi ve bağlantısallık ekseninde çok katmanlı ve hedef odaklı bir ortaklığa doğru evrildiğini gösteriyor.

Nitekim YDSK 4. Toplantısı Ortak Bildirisi ve Kapsamlı Stratejik Ortaklık İlişkilerinin İşbirliği Mekanizması Hakkında Karar dışında imzalanan 8 anlaşma, sağlık, eğitim, kültür, finans-ekonomi, özel ekonomik bölgeler, uluslararası ulaştırma koridorları ve madencilik gibi geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Bu durum ilişkilerin 'sektörleştiği' ve kamu bürokrasisi içinde izlenebilir gündemlere bağlandığına işaret ediyor. Bir başka ifadeyle, 'kurumsallaşma' başlığının genişlemesi, işbirliğini derinleştirecek ve aynı zamanda Türk dünyası birlikteliğini artıracak bir husus teşkil edebilir.

YDSK formatı, düzenli aralıklarla liderler ve bakanlıklar düzeyinde hedef tazeleme, sorun çözme ve yeni işbirliği alanları açma imkanı sağlıyor. Üstelik 19-20 Ocak 2026'da Ankara'da gerçekleştirilen Ortak Stratejik Planlama Grubu ile '4+4 mekanizması' (dışişleri-içişleri-savunma ve ilgili güvenlik kurumları ekseninde) gibi eş güdüm kanalları, ilişkinin yalnız ekonomik değil güvenlik boyutunda da daha sistematik hale geldiğini gösteriyor. Taraflar, Ortak Stratejik Planlama Grubu ile çok katmanlı bir güvenlik anlayışı çerçevesinde koordinasyon mekanizmasının sıkılaştırılmasını ve stratejik ortaklığın kalıcılaşmasını öngörüyorlar. Bu tür mekanizmaların oluşturulması, iki ülke ilişkilerinde liderlerin uyumunun yanı sıra 'kurumlar arası süreklilik' unsuruna da ağırlık verilmesini sağlayacaktır. Bu da özellikle bölgesel risklerin arttığı bir dönemde iki ülkenin birbirini öngörebilir ve hızlı hareket edebilir hale gelmesi bakımından önemlidir. Türkiye ve Özbekistan arasında paylaşılan bölgesel vizyon çerçevesinde stratejik ittifakı derinleştirecek bu adımlar, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ve daha geniş bir Türk dünyası gündemini de ikili ilişkilere dahil etmektedir.

Türkiye-Özbekistan arasındaki bağlantısallık

Ziyaretin ikinci büyük ekseninde her iki ülke cumhurbaşkanlarının bağlantısallık ve koridorlar hususlarına vurgu yaptığı görülmektedir. Bir taraftan Türkiye'nin her alanda küresel ölçekte artan etkisiyle jeopolitik bir güç oluşturması, diğer taraftan Özbekistan'ın Orta Asya'nın kalbinde yer alan konumuyla ekonomik ve siyasi olarak dışa açılmasına çekilen dikkatler, ülkeler arasındaki işbirliğinin anlamını derinleştirmektedir.

Çin'den başlayarak Orta Asya, Hazar Havzası, Güney Kafkasya ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya uzanan 'Orta Koridor', Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin jeopolitik yönünün bölge açısından stratejik değerini ve derinliğini göstermektedir. Bu kapsamda Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin geniş bir vizyonla, kapsamlı ve uzun vadeli planlandığını söylemek yanlış olmayacaktır. Orta Asya'nın dünya ekonomisine eklemlenmesinde ulaştırma hatları, gümrük süreçleri ve lojistik kapasitenin belirleyici olması, Türkiye'nin 'Orta Koridor' vizyonu ile Özbekistan'ın dış ticaretini çeşitlendirme hedefi, doğal bir kesişim alanı oluşturmaktadır. İmzalanan metinler arasında 'uluslararası ulaştırma koridorları'na atıf yapılması ve özel ekonomik bölgeler işbirliği gibi başlıkların öne çıkması, yalnızca ticaret hacmini büyütme arzusunu değil ticaretin hangi rotalar üzerinden ve hangi kurallar altında akacağını şekillendirme niyetini de gösteriyor. Bağlantısallık artık salt altyapı yatırımı değil aynı zamanda pazarlık gücü, bölgesel ağırlık ve tedarik zinciri güvenliği demektir. Bu yüzden Türkiye-Özbekistan hattı, Türk dünyası içi entegrasyon tartışmalarında da 'ekonomik omurga' işlevi görerek önümüzdeki dönemde Türk dünyasındaki işbirliğini artırabilecektir.

Üçüncü eksen, ekonomi-yatırım işbirliğinin 'sektör bazlı' bir genişlemeye kavuşmasıdır. Nitekim Mirziyoyev'in son ziyaretinde imzalanan anlaşmalar, sağlık, eğitim, ekonomi/finans, serbest özel ekonomik bölgeler, uluslararası ulaşım koridorları, kültürel işbirliği (2026-2027 Planı), madencilik alanında işbirliği, YÖK ve ilgili Özbek kurumları arasındaki ilişkiler gibi çok geniş bir yelpazeyi barındırmaktadır. Özbekistan ticaretindeki yüzde 3,4'lük payıyla dördüncü büyük ortak olan Türkiye, 2025'te ikili ekonomik ilişkilerde 3 milyar doları aşan ticaret hacmine ulaşmıştır.

Finans-ekonomi alanındaki mutabakatlar, eğitim-kültür işbirliği programları ve YÖK düzeyindeki niyet protokolleri, 'insan kaynağı, bilgi dolaşımı ve güven' altyapısını güçlendiren tamamlayıcı parçalar olarak değerlendirilebilir. Özellikle özel ekonomik bölgeler ve sanayi işbirliği başlıkları, Türk şirketlerinin Özbekistan'da üretim-yatırım, Özbek sermayesinin de Türkiye'de ortak girişim arayışına kurumsal zemin sunma potansiyeline sahiptir. Bu sektörel dağılım ve Şevket Mirziyoyev'in Özbekistan Cumhurbaşkanı olmasından bu yana ikili ticaret hacminin üç kat arttığı da göz önüne alınırsa hedeflenen 5 milyar dolarlık ticaret hacmine kısa zamanda erişilebileceği yönündeki umutları artırmaktadır.​​​​​​​

Dördüncü eksen, kritik mineraller ve madencilik gibi stratejik sektörlerin gündeme girmesidir. Ziyaret sırasında madencilik alanında işbirliği ve 'nadir toprak elementleri/kritik mineraller' gibi hususların öne çıkması, iki ülke ilişkilerinin klasik ticaret kalemlerinin ötesine geçmeye başladığını göstermektedir. Enerji dönüşümü, savunma sanayisi ve yüksek teknoloji tedarik zincirleri açısından kritik minerallerin önemi küresel ölçekte arttıkça, bu alandaki ortak projeler hem ekonomik hem jeopolitik değer taşımaktadır. Bu bağlamda ulaştırma, gümrük, dijitalleşme, enerji ve güvenlik gibi alanlarda üye ülkeler arasında uyumu artırmayı hedefleyen TDT içinde Türkiye-Özbekistan yakınlığı, diğer üyeler açısından da teşvik edici olabilecektir. Bir başka deyişle, Türkiye-Özbekistan arasındaki bağlar, Türk dünyası birlikteliğini de kuvvetlendirebilecektir.

Türkiye ve Özbekistan arasındaki kültürel bağlar

Son olarak ziyaretin iki ülke ilişkilerindeki ortak bağları gösteren boyutu, ilişkilerin geleceği açısından önem taşımaktadır. Zira bu boyut, ilişkilerin sağlamlığını ve devamlılığını sağlayacaktır. Özbekistan ile Türkiye'nin aynı dil, din ve çok benzer kültüre sahip olması ve bu bağlantıların somut politikalarla desteklenmesi, iki ülkenin kamuoyları tarafından da takip edilmektedir. Ziyarette Özbekistan'ın Hatay'da yaptırılan deprem konutları içinde 306 daireden müteşekkil Özbek Mahallesi'nin açılış töreni, yine Özbekistan'ın yurt dışındaki ilk okulu olacak İstanbul Bakırköy'deki 600 kişilik Özbek Okulu'nun 'taş koyuş' töreni, liderler seviyesindeki uyumun kamuoyları nezdinde de kabul gördüğünün önemli bir göstergesidir.

Özbekistan'da T.C. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Türk ilk ve ortaöğretim okulları, Sağlık Bilimleri Üniversitesinin Buhara ve Taşkent'teki fakülteleri, Ali Şir Nevai Üniversitesi bünyesinde hizmet veren Yunus Emre Enstitüsü ve Taşkent'teki Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesi gibi kurumlar, ilişkilerin eğitim boyutunu destekleyen ve geliştiren kurumları teşkil etmektedir. Dayanışma ruhu ve toplumsal bağları güçlendiren projeler, ilişkilerin her alanda güçlenmesini ve derinleşmesini destekleyecektir. Muhtemeldir ki bu destekte 1996'da imzalanan Ebedi Dostluk ve İşbirliği Anlaşması'nın 30. yılı, her iki ülke arasında kültürel ve insani alandaki projelerin artmasına vesile olacaktır.

Sonuç olarak, Mirziyoyev'in 29 Ocak'taki Türkiye ziyareti, son on yılda hızla gelişen Türkiye-Özbekistan ilişkilerinin 'kurumsallaşma, bağlantısallık ve sektörleşme' üçgeninde derinleştiğini gösteren bir eşik olarak değerlendirilebilir. İki ülke, kültürel yakınlık ve Türk dünyası söylemini, güvenlik koordinasyonu, ulaştırma-lojistik stratejisi ve stratejik sektörlerde işbirliği gibi daha somut araçlarla destekleme çabasındadır. Proje, yatırım ve ölçülebilir performanslarla desteklenecek ilişkiler, sadece Türkiye-Özbekistan bağlarını artırmayacak, yeniden şekillenen uluslararası siyaset içinde güçlü bir Türk dünyası vizyonunu geliştirmeye ve sürdürmeye yardımcı olacaktır.

[Doç. Dr. Nurgül Bekar, Akademisyendir.]

* Makalelerdeki fikirler yazarına aittir ve Anadolu Ajansının editoryal politikasını yansıtmayabilir.

Emniyetteki işlemlerinin ardından şüpheliler adliyeye sevk edildi. Şüphelilerden eski Nilüfer Belediye Başkanı Turgay Erdem, Nilüfer Belediyesi İmar Müdürü Ayşegül Erkol, yapı denetim firması sahibi Tamer İşler, mühendis Metin Yaşar Ç., iş insanı Hulusi Karakuş, müteahhitler Serkan Bayram, Mehmet Ziya A., Namık Ziya M., Ekrem Pamuk, belediye çalışanları Serkan Çağlar, Muttalip Koral, Alaattin Ataberk, eski memur Mehmet Fatih Çelebi, firma çalışanı Ersel Ç. ve Berk O., Fırat Yılmaz ve Şemsi Oğuz tutuklanarak cezaevine gönderildi. Turgay Erdem'in eşi Zeynep Terzioğlu Erdem ile Ş.A., M.A., U.T., M.T., E.T., M.K. ve A.Ç. ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.

'TURGAY ERDEM TARAFINDAN ÖRGÜTSEL YAPI KURULDU'

Mühendis Metin Yaşar Ç., müteahhitler Mehmet Ziya A., Namık Ziya M., firma çalışanı Ersel Ç. ve Berk O. 11 Aralık 2025'te tahliye edilirken, 12'si tutuklu 21 sanık hakkında iddianame hazırlandı. Bursa 19'uncu Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilen iddianamede, soruşturmada yer alan kişiler ve firmalar arasında Turgay Erdem tarafından bir örgütsel yapı kurulduğu tespiti yer aldı. Söz konusu yapıda kırılmaların önlenmesi amacıyla kamu gücünün kullanıldığı, bu yolla birliğin sağlandığı, örgütsel yapıdan kopmaların önlendiği, ayrıca suçtan elde edilen gelirlerin aile bireyleri tarafından aklandığı, sanık örgüt liderinin örgüt üyesi statüsünde olan diğer sanıklara kanuna aykırı talimatlar verdiği kaydedildi.

'KANUNSUZ EMİRLERİ UYGULADILAR'

İnşaat ruhsatlarında imzaları bulunan örgüt üyelerinin kanunsuz emirleri uyguladıkları belirtilen iddianamede, hem yapı ruhsatlarında hem de inşaata başlama ruhsatlarında kanuna aykırılıkların olduğunun belirlendiği ifade edildi.

İddianamede, örgüt lideri Turgay Erdem'in kendisiyle yapı ruhsatları konusunda görüşmek isteyen firma sahiplerini örgüt yöneticileri olan Ayşegül Erkol ve Tamer İşler'e yönlendirdiği ve örgütsel eylemlerde yer alan sanıkların belediye bünyesinde imar, yapı ve ruhsat gibi bölümlerde çalıştığının tespit edildiği kaydedildi.

'ÖRGÜTE LİDERLİK EDİP, SİSTEMATİK İŞ BÖLÜMÜ OLUŞTURDU'

İddianamede, Turgay Erdem'in ekonomik kazanç elde etmek maksadıyla suç örgütü kurduğu, bahse konu örgüte liderlik ettiği, özellikle örgütsel doğrultuda gerçekleştirilen ve gerçekleştirilecek eylemler kapsamında gerekli koordineyi sağlayarak sistematik iş bölümü oluşturduğu ifade edildi.

'TEK İMZA YETKİSİ VERİLEN ERDEM'E MUTLAK İTAAT HALİNDEYDİLER'

Erdem'in eylemlere liderlik yaparak örgüt yöneticileri ve üyeleri arasında iş bölümü yaptığı ve kendisine 'tek imza' olarak tabir edilen usul ve esaslara aykırı yetki verildiği belirtilen iddianamede, verilen bu yetkiyle İmar Kanunu ve mevzuata muhalefet edilerek firma sahiplerinden elde edilen rüşvetler karşılığında usulsüz projelerin onaylandığı, çıkar amaçlı suç örgütü kuran Turgay Erdem'in yüklü meblağlarda haksız kazançlar elde ettiği, bununla birlikte örgüt içinde yer alan şahısların konumları itibarıyla lidere mutlak itaat halinde oldukları kaydedildi.

SORUŞTURMA İFADESİYLE BAŞLADI

214 sayfalık iddianamede soruşturmanın, başka bir soruşturma kapsamında tutuklu bulunan inşaat firması sahibi eski Bursaspor Başkanı Emin Adanur'un etkin pişmanlık hükümleri kapsamında 8 Mayıs 2025'te KOM Şube Müdürlüğü'nde verdiği ifadenin ardından başlatıldığı da kaydedildi. Yaptığı projeler kapsamında eski belediye başkanı Turgay Erdem'e rüşvet verdiğini öne süren ve rüşvet görüşmelerinin yüz yüze yapıldığını iddia eden Adanur'un, 'Kendisi telefonda bu durumu konuşmaz ayrıca yüz yüzeyken proje hakkında yeteri kadar bilgi de istemektedir. Kendisi rüşvet olarak alacağı parayı nakit olarak elden almaktadır. Bunları belediyede odasında almaktadır. Bu paralar duruma göre kah üzerimde, kah pasta kutusuna konularak verilmekteydi' dediği belirtildi.

'TOPLAM 3 MİLYON 300 BİN LİRALIK ÇEK VERDİM'

Emin Adanur, yapı denetim firması sahibi Tamer İşler'in, Turgay Erdem'in sağ kolu olduğunu, Erdem'in istediği meblağı onun üzerinden kendisine ilettiğini ve 3 milyon liranın üzerinde banka çekini rüşvet olarak verdiğini öne sürerek, şunları söyledi:

'Turgay Erdem bazı alacak olduğu rüşvetleri bu Tamer İşler'in adı ve namı ile almaktadır. Böylece yapılacak olan tespitlere perdeleme yapmaktadır. 2019-2022 yılları arasında toplam 3 milyon 300 bin liralık çeki Tamer İşler'e verdim. Tamer'e çekleri vermemin akabinde projelerim onaylandı. Nilüfer ilçesinde bu tarzda 2 binin üzerinde proje vardır. Ben tüm bunları bu rant elde eden rüşvet çarkının içerisinde olduğum için bilmekteyim. Ben de suç örgütünün içerisinde yer aldım. Benim de bir firmam vardı. Ben de rüşvet verdim. Yine inşaat firmamın olması sebebi ile diğer inşaat firmaları ile temas kurdum. Bu kurduğum temaslar ile değişik inşaat firmalarından değişik meblağlarda paralar aldım. Aldığım bu paraları da suç örgütündeki şahıslara dağıttım.'

SIĞINAKLAR DÜKKANA ÇEVRİLMİŞ

Nilüfer ilçesindeki 23 Nisan Mahallesi'nden bir örnek veren Emin Adanur'un, emsal artışı sayesinde fazladan 140 daire yapıldığını belirttiği kaydedilen iddianamede alınan beyanlar kapsamında, Erdem'in belediye başkanı olarak görev yaptığı dönemde Ataevler Mahallesi'ndeki bir inşaatın sığınaklarının rüşvet karşılığı dükkana çevrildiği iddiası da yer aldı.

RÜŞVET MESAJLARI İDDİANAMEDE

Sanıkların telefonlarında yapılan incelemelerde, rüşvet sürecine ilişkin olduğu belirtilen mesajlaşmalar da iddianameye girdi. Tutuksuz sanıklardan Ersel Ç.'nin el konulan telefonuna ilişkin hazırlanan ön inceleme raporunda, 'Daha geçen hafta sana söyledim. 'Bu çeklerden dolayı bize de bulaşır' diye terasta, derinleşir bu iş. Daha diğer çeklere de sıra gelirse sen de sabah namazlarında bekle kapıyı, diğer işlere de bulaşacak ondan ona bence. Gümüştepe'de villada oturdu memurken' şeklinde yazışmaların bulunduğu kaydedildi.

ESKİ BAŞKANIN 192 YILA KADAR HAPSİ İSTENDİ

İddianamede, 'Örgüt lideri' Turgay Erdem ile 'Örgüt yöneticileri' Tamer İşler ve Ayşegül Erkol''un 2018-2024 yıllarındaki eylemleri nedeniyle 'Suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme' suçundan 10'ar yıla kadar hapis, 'Rüşvet almak' suçundan 11 kez 12'şer yıla kadar hapis ve 'İmar kirliliğine neden olma' suçundan 10 kez 5'er yıla kadar hapisle cezalandırılması istendi. Diğer sanıkların da 'Suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma', 'Rüşvet almak', 'Rüşvet vermek', 'Rüşvet suçunun işlenmesine aracılık etmek', 'İmar kirliliğine neden olmak' gibi suçlardan cezalandırılması talep edildi.

Sanıkların yargılanmasına ileriki günlerde başlanacak.

TBMM Anayasa Komisyonunun çalışmalarına devam ettiğini belirten Yılmaz, şöyle konuştu:

'Bir politika çerçevesi oluşturuyoruz. Anayasa çalışmalarında tabii esas görev Meclis'in. Bu konuların Meclis'te tartışılmasına uygun bir ortam oluşursa AK Parti olarak hazırlıklarımızı mutfakta tamamlamaya çalışıyoruz. Epeyce de bir mesafe aldık. Bu işin Meclis'te başlaması lazım ki anlamlı bir çalışma yapılabilsin. MHP çalışmasını bitirmişti, biz de yoğun bir şekilde çalışıyoruz ama nihai bir takvim veremeyiz henüz bu aşamada. Sayın Cumhurbaşkanı'mıza çalışmalarımızla ilgili belli konuları arz ediyoruz. Kendisine toplu bir sunum gerçekleştireceğiz yakın süreçte.'

Şubat 2023'te Türkiye'de göreve başladığından beri hem Bangladeş'te hem de Türkiye'de önemli olaylar olduğunu dile getiren Haq, ilişkilerin en iyi olduğu dönemlerden birinin yaşandığını söyledi.

Bangladeş'te 1971'deki Bağımsızlık Savaşı'nda görev alan kişilerin çocuklarına kamuda kontenjan ayrılması kararının ardından Temmuz 2024 ortasında öğrencilerin başını çektiği protestolar neticesinde geçici hükümetin yönetimi devraldığını hatırlatan Haq, 'Temmuz Devrimi' olarak adlandırdığı sürecin ardından, Türkiye'nin geçici hükümete hızlıca yardım eli uzattığını vurguladı.

Haq, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülüğünde yürütülen 'Sıfır Atık' projesinin danışma kurulu üyelerinden birinin Bangladeş Geçiş Hükümeti Başdanışmanı Muhammed Yunus olduğunu anımsatarak, Emine Erdoğan'ın Yunus'a yeni görevinde başarılar dilediğini, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın da ikili ilişkilerin iyiye gideceğine dair kanaatini Yunus'a farklı platformlardaki görüşmelerinde söylediğini aktardı.

Bangladeş'in geçici hükümetin liderliğinde yeni bir yola girdiğini belirten Haq, 'Türkiye, güvenilir ortaklardan biri olduğunu kanıtladı.' ifadesini kullandı.

Haq, Türkiye'nin diplomasi, finans, yönetim ve güvenlikle ilişkili farklı kurumlarında görev yapanlardan oluşan bir heyetin, geçici hükümetin kurulmasının ardından Bangladeş'i ziyaret ettiğini hatırlatarak geçmişte olduğu gibi demokratik bir yönetimin otokratik bir yönetime dönüşmemesi için ülkesinde reform çalışmaları yürütüldüğünü ve Türkiye'nin bu süreçteki desteğinin takdirle karşılandığını söyledi.

Bakan ve bakan yardımcısı düzeyindeki çeşitli görüşmelerin ilişkileri hiç olmadığı kadar yüksek bir seviyeye çıkardığının altını çizen Haq, Türkiye'den bir heyetin Bangladeş'teki seçimi gözlemleyeceğini bildirdi.

İkili ticaret

Göreve başladığında 1 milyar dolar kadar olan ikili ticaret hacminin yaklaşık 1,3 milyar dolar seviyesine çıktığına işaret eden Haq, çeşitli firmaların ülkesinde yatırım yaptığını ifade etti.

Haq, 'Bahsetmem gereken en önemli sektörlerden biri de savunma sanayi alanıdır, bu alanda Türkiye ile iyi bir işbirliği yapmayı dört gözle bekliyoruz.' diyerek, büyük komşu ülkelere sahip olduklarını ve savunma alanında işbirliğine önem atfettiklerini söyledi.

Türkiye ile güven ilişkisine sahip olduklarını ve Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün Bangladeş'te temaslarda bulunduğunu anımsatan Haq, savunma alanındaki işbirliğinin daha da ileriye gideceğini kaydetti.

Haq, 'Sizler, özellikle Bayraktar ve benzeri insansız hava araçlarıyla, bir ülkenin kapasitesini ve yeteneklerini nasıl geliştirebileceğini dünyaya göstermiş bir ülkesiniz.' ifadesini kullanarak, Türk savunma sanayi ürünlerinin NATO standartlarını da karşıladığına dikkati çekti.

Arakanlı Müslümanların geleceği

Myanmar ordusu ve Budist milliyetçilerin şiddetinden kaçarak Bangladeş ve diğer ülkelere sığınan Arakanlı Müslümanların içinde bulunduğu krize uluslararası toplumun dikkatini vermesinin önemine değinen Haq, Türkiye'nin bu konuda başından beri sürdürdüğü desteği takdirle karşıladığını belirtti.

Haq, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bu meseleyi uluslararası platformlarda düzenli şekilde dile getirdiğini vurguladı.

Bangladeş Geçiş Hükümeti Başdanışmanı Yunus'un, Arakanlı Müslümanların ülkelerine geri dönebilmesinin, krizin 'tek barışçıl çözümü' olduğunu belirttiğini hatırlatan Haq, Arakanlı Müslümanların güvenliği hakkında oldukça hassas olduklarını sözlerine ekledi.

Haq, Arakanlı Müslümanların güvenliğini sağlamak için geçmişte sınırı açtıklarını ve sığınmacıları içeri aldıklarını anımsatarak, 'Biz ülkelerine geri dönüşlerini istiyoruz. Elbette, bunun barışçıl ve kabul edilebilir bir şekilde gerçekleşmesini istiyoruz. Bunun için çalışmaya devam edeceğiz. Komşu ülke Myanmar'daki muhataplarımızla müzakerelere devam edeceğiz.' dedi.

Uluslararası gelişmeler

Ülkesinin uluslararası krizlerin barışçıl çözümünü teşvik ettiğini belirten Haq, Gazze ve Filistin meselesinin en başından beri Bangladeş'in en önemli gündem maddesi olduğunu söyledi.

Türkiye'nin Gazze'deki krizi hafifletmek için yaptıklarını takdir ettiğini vurgulayan Haq, 'Gazze'deki uluslararası askeri varlık söz konusu olduğunda, Bangladeş'in İsrail tarafından diğer ülkelere göre daha kabul edilebilir ülkelerden biri olarak görüldüğünü de belirtmekte fayda var. Dolayısıyla, Bangladeşli arabulucuların dünya genelinde görevlerini tarafsız şekilde ve barışçıl çözümler yoluyla yerine getirdikleri yönünde bir imaj yaratmayı başardık. Bu bakımdan, dünyadaki en büyük arabuluculardan biriyiz.' şeklinde konuştu.

Haq, Birleşmiş Milletler (BM) sistemine inandıklarını ancak Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 'Dünya beşten büyüktür.' sözünü de desteklediklerini vurgulayarak, herkese eşit şans tanınması ve krizler karşısında diplomasiye öncelik verilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Bangladeş genel seçimleri ve halk oylaması

Bangladeş halkının özgür, adil ve şeffaf bir genel seçim beklentisinde olduğunu aktaran Haq, seçim güvenliğinin sağlanması ve verimli bir seçim yapılması için ülkedeki herkesin el ele verdiğini söyledi.

Haq, önceki birkaç seçimde halkın isteklerinin yerine getirilmediğini, bu nedenle de öğrencilerin ve halkın Temmuz 2024'te sokaklara inerek bu durumu protesto ettiğini belirtti.

'Devrim aslında halka oy kullanma haklarını kullanma fırsatı verdi.' diyen Haq, genel seçimin bu nedenle önem arz ettiğini vurguladı.

Haq, 12 Şubat'ta, parlamento dağılımını belirleyecek genel seçimlerin yanı sıra 'Temmuz Ulusal Bildirgesi' başlıklı anayasal reform için halk oylamasına gidileceğini anımsatarak, 'Seçimin bu iki unsuru, bence, onu bu yüzyılda Bangladeşlilerin hayatındaki belki de en önemli olay haline getiriyor.' dedi.

Bangladeş'te ilk defa seçimlerde posta yoluyla oy kullanımın gerçekleştirildiği bilgisini paylaşan Haq, seçimlere ilginin geçmişe kıyasla oldukça yüksek olduğunu kaydetti.

Tezkereye göre Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 3-4 Şubat'ta Suudi Arabistan ve Mısır'a ziyarette bulunması nedeniyle dönüşüne kadar Cumhurbaşkanlığına, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 106'ncı maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz vekalet edecek.