Konya'da dünya edebiyatında Türk algısı masaya yatırıldı
Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Konya Şubesi'nin kültürel etkinlikleri kapsamında bu hafta 'Dünya Edebiyatında Türk Algısı' konulu etkinlik düzenlendi. Programda dünya edebiyatında Türk imajının tarihi kökleri, coğrafi şartlar, edebi eserlerdeki yansımaları ve öteki kavramı detaylı bir şekilde ele alındı.
Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) Konya Şubesi tarafından düzenlenen kültürel etkinlikler kapsamında "Dünya Edebiyatında Türk Algısı" konuşuldu. D. Mehmet Doğan Kütüphanesi'nde düzenlenen programın sunumunu Hüzeyme Yeşim Koçak yaparken, Dr. Metin Kayahan Özgül ve Doç. Dr. Canan Olpak Koç konuşmacı olarak yer aldı. Programda dünya edebiyatında Türk imajının tarihi kökleri, coğrafi şartlar, edebi eserlerdeki yansımaları ve öteki kavramı kapsamlı olarak masaya yatırıldı.
TÜRK GİBİ GÜÇLÜ YA DA TÜRK GİBİ ÖFKELİ
Programın ilk bölümünde söz alan Dr. Metin Kayahan Özgül, Türk algısının tarihi kökenlerine ve coğrafi etkenlere dair değerlendirmelerde bulundu. Türk kavimlerinin tarih sahnesine çıkışından itibaren karşılaşılan intibahın her zaman memnuniyet verici olmadığını belirten Özgül, batı dillerindeki bazı deyimlere dikkat çekerek "Türk gibi kuvvetli deyince seviniyoruz mesela ama Türk gibi öfkeli diye bir deyim de var mesela batı dillerinde. Ondan da çok hazzetmiyoruz. Hani böyle söz anlamayan ve hemen hemen kabarıveren insanlara Türk sıfatını yakıştırmaya devam ediyorlar batıda. O da enteresan."dedi. Avrupa edebiyatındaki düşmanlık ve merak ilişkisine de değinen Özgül, batılı milletlerin tehlike olarak gördükleri yapıyı yakından tanımak adına oryantalist bir perspektif geliştirdiklerini vurgulayarak, "Bizde tam tersidir. Bir milletle aramız hoş değilse ona sırtımızı döneriz. Hiç merak etmeyiz onu. Küsmüşüz çünkü o. Ama Batı onu yapmaz. Tam tersini yapar. Kimi düşman bellediyse en iyi onu tanır. Dilini öğrenir. Stratejisini öğrenir. Askeriyesini öğrenir. Coğrafyasını öğrenir. Seyyahlar yollar. Casuslar yollar, misyonerler yollar. Onların her birinden rapor gelir. Oryantalizm keyiften doğmadı batıda"şeklinde konuştu.
DÜNYA EDEBİYATINDA TÜRK KORKU İMAJI
Doç. Dr. Canan Olpak Koç ise dünya edebiyatında Türk imajının inşasını "ben ve öteki" sosyolojik olgusu üzerinden değerlendirdi. Tarih boyunca milletlerin kendilerini tanımlarken başkalarını öteki olarak konumlandırdığını belirten Koç, dünya edebiyatında Türk imajının evrildiği süreçleri şu sözlerle anlattı: "Dünya edebiyatı gibi genel bir terim kullandığımızda da doğu ve batı diye belki yine ayırma lüzumu hissediyoruz. Çünkü doğuyla ilişkimiz, batıyla ilişkimiz farklı olmuş. Osmanlı'nın da şu an Türkiye'nin de belki biraz içinde bulunduğu zor durum, handikap bunu gerektiriyor. Sınırda olmamız, doğuyla batıyla bu kadar ortada, sınırda yer almamız bizim, iki taraftan da farklı algılanmamıza, farklı tehdit unsuru olarak görülmemize neden olmuş." Dünya edebiyatında Türklerin ilk olarak korku unsuru ve tehdit olarak yer aldığını ifade eden Koç, Dante'nin İlahi Komedya'sından Shakespeare'in eserlerine kadar pek çok metinde bu algının işlendiğini belirtti.
Soru-cevap bölümünün de ardından programın sonunda konuşmacılara katılım beratı ile TYB Konya Şubesi yayınlarından oluşan kitap setleri TYB Konya Şube Başkanı Ahmet Köseoğlu, Konya Barosu Eski Başkanı Hasip Şenalp, Prof. Dr. Kemal Kahramanoğlu, Prof. Dr. Murat Ak, Prof. Dr. Nazmi Zengin ve Prof. Dr. Kâmil Uğurlu tarafından takdim edildi ve hatıra fotoğraflarının çekilmesiyle noktalandı.
Bakmadan Geçme