Gündemde Koalisyon Ya Da Erken Seçim Var!

Pazar günü yapılan seçimlerden tek başına iktidar çıkmadı. Bir önceki seçime göre yüzde on dolayında oy kaybeden AK Parti, yüzde 40,81 oy oranıyla 13 yıldan sonra tek başına yürüttüğü iktidar yürüyüşüne bu kez veda etti. Bir kez daha yinelemek gerekirse,  bu aşamada

elde üç seçenek görünüyor;

Koalisyon Hükümeti,

Azınlık Hükümeti,

Erken seçim.

Şu aşamada üç olasılıkta Koalisyon oluşumu öne çıkıyor ve seçenekler şöyle sıralanıyor;

AKP-CHP, AKP- MHP,  CHP-MHP, HDP, CHP-MHP (HDP dışardan destek)

En güçlü Koalisyonun AKP- CHP ortaklığı olacağı belirtilirken, çoğu çevreler AKP-MHP  ortak Hükümetini Konjonktürel gerek olarak daha yüksek sesle dinlendirmeye başladılar.

Bize göre konuya ilişkin diyeceğimiz şudur;

Bekleyip göreceğiz!

Geçmişte denediğimiz koalisyon’lu yaşama günümüzde seçeneklerden birini oluşturabilir. Yüzde 10 barajının indirilmesi ya da tamamen kaldırılmasıyla çok partili siyasal rejimimizde koalisyon uygulamalar yinelenip gidecektir. Bu bağlamda Koalisyonu“öcü” gibi görmek, demokratik anlayışla bağdaşmaz, ters düşer.

Yinelersek, kısım ve parçaların birleşip bütün meydana  getirmesi “koalisyon” olarak ifade edilirken, Latince Coalitio sözcüğünün Türkçe çevirisi (birlikte yürüme) anlamını da taşıyor.  Politikada birkaç devletin geçici olarak başka devlete ya da etkinliğe karşı birleşmesi de koalisyon olarak nitelendiriliyor. Örneğin Fransız İhtilaline karşı batı devletleri, koalisyon gücü meydana getirmişler,  I. ve II.  Dünya savaşlarında Almanya’ya karşı  Anglo Frenk koalisyonu uygulamışlardı. NATO ülkeleri, Demirperde karşısında Avrupa devletleri de ABD ile bütünleşik organizasyon yapmış,  büyük bir Koalisyon oluşturmuşlardı. Partilerin tek başına Hükümet kuramaması durumunda birkaç partinin birleşerek yürütme organına işlerlik kazandırması “Koalisyon” tanımı içindedir. Parlamentoda siyasi parti ya da grubun tek başına hükümet kuracak oy çoğunluğunu ulaşamamışsa ortaklaşa kurulan  hükümet  koalisyon hükümetidir. Bu denli  Hükümetlerin sakıncası, karmaşık ve kırılgan çoğunluklara dayalı olmalarından gösterdikleri istikrarsızlıktır. Koalisyon kabinelerinin birbirini izlediği 1980 ve 1990  yıllarında İtalya’da tipik örnektir. Demokratik kurum ve geleneklerin gücü siyasal rejimin sürekliliğini sağlayabilmiştir.Koalisyon hükümetlerinin yararı siyasal eğilimleri yönetime yansıtmak, demokratik uzlaşma alışkanlıkları doğurmak kutuplaşma ve gerginlikleri giderici bir işlev görmektir.  İskandinav ve Benelüks ülkeleri ile İsveç, Almanya, İtalya, Avusturya ve İrlanda ayrıca Japonya- İsrail- Pakistan - Hindistan yıllarca koalisyon hükümetleri tarafından  yönetildiler. İsviçre’de (1959-2008) yarım yüzyıla yakın bir süre Sihirli Formülle (formule magique)  ülkedeki dört büyük siyasi partinin katıldığı koalisyon görev başında kaldı. Bir Partinin yalnız başına Hükümeti kurma çoğunluğu yoksa bir ya da daha çok partiyle anlaşarak karma hükümet kurabilirler.  Demokrasinin ruhuna uygun bir tercihtir.  Nitekim 1961 Anayasası’nda yapılan sistem değişikliğiyle ülkemizde 1980 yılına kadar çok sayıda Koalisyon Hükümetleri yaşama geçmiştir. İlk koalisyon 20 Kasım 1961’de AP ile CHP arasında kurulmuş, bunu 25 Haziran 1962’deki CHP-YTP-CKMP, Hükümetleri izlemiştir.  Bundan 1 yıl 5 ay sonra da CHP- Bağımsızlar, 21 Şubat 1965’ten 22 Ekim 1965’e kadar süren seçim koalisyonu görev yapmıştır. 12 Mart 1971’den sonra kurulan iki koalisyon hükümetinden sonra 1974 seçimlerinde hiç bir parti tek başına iktidar olamayıncı 26 Ocak 1974’ten 17 Kasım 1974’e kadar CHP-MSP, 31 Mart 1975’ten 21 Haziran 1977’ye kadar AP- MSP-GP-MHP, 1977’deki seçimlerden sonra

21 Temmuz 1977’den 5 Ocak 1978’e kadar AP-MSP-MHP, 5 Ocak 1978’den 12 Kasım 1979’a kadar CHP-Bağımsızlar koalisyonları yürütme erkini üstlenmişlerdir. Uzun bir aradan sonra, 24 Kasım 1991’de DYP ile SHP koalisyonu tekrar işbaşına gelmiş 1993’e dek görevde kalmıştır. Sözün Özü,  Koalisyonla yönetmek demokrasi kültürüdür.