Erişti Nevbahar Eyyam!

■ Dedin ki; “Bahar mevsiminde bağa gel. Bağ gülmekle neşeler içindedir. Orada aydınlıklar var, şarap var, güzeller var. Senin bulunmadığın yerde bütün bu güzellikler ne işe yarar? Senin bulunduğun yerde de, bu güzellerle benim işim ne? Sen varken başka güzellere güzelliklere bakabilir miyim?

(Hz.Mevlana)

***

Ne zaman Nisan’a geldiğimizde Nedimi’nin ünlü dizelerini anımsarım;

■

“Esti nesim-i nev-bahar açıldı güller subh-dem

Açsın bizim de gönlümüz sâki medet, sun câm-ı cem “

Nisan’a gül mevsimi de denir;

■ Erişti nevbahar eyyamı

Açıldı gül-ü gülşen.

Açıldı dilberin ruhsarı gibi laleler güller.

Çerağan vakti geldi lalezarın didesi ruşen.

(Nedim)

Bir dize gül döneminin fotoğrafı çeker:

“Gül devri ayş eyyamıdır.”

Mevsim bahara evrilirken, yağmur taneleri de yeryüzüne karşı selama durur. Ağaçlara özsuyu yürür. Tomurcuklar çiçeğe, güle dönüşmenin sancısı ve heyecanı içindedir.

Her yaşın, kendine özgü bir güzelliği olduğu gibi her mevsimin de çekici yönleri vardır. Bu doğanın insanlığa sunduğu değişmez yasadır.

En süslü, en görkemli, en şiir, en çoşkulu, en umut dolu bir mevsim içreyiz.

...

Ama yağmurmuş yağıyormuş,      Yazdığım satırları sel almışmış      Cebimde 25 kuruşum kalmışmış      Ne çıkar...      Bahar geldi bahar geldi bahar      Bahar geldi ulan!      Tomurcuklandı içimde kan!

(Nazım Hikmet)

...

■ Bahar; insanın çocukluğuna başkaldırması, isyan etmesidir. Bütün kadınların küçük bir kız, bütün erkeklerin küçük bir oğlan çocuğu olduğu, birlikte "yaramazlık" ettiği mevsimdir. Havada dolaşan bu nedensiz sevinç yaramazlık isteğinden başka bir şey değildir.

(Nietzsche)

---

Tüyden hafif olurum böyle sabahlar

Karşı damda bir güneş parçası,

İçimde kuş cıvıltıları, şarkılar;

Bağıra çağıra düşerim yollara;

Döner döner durur başım havalarda.

Sanırım ki günler hep güzel gidecek;

Her sabah böyle bahar;

Ne iş güç gelir aklıma, ne yoksulluğum.

Derim ki: ´Sıkıntılar duradursun!´

Şairliğimle yetinir,

Avunurum.

(Orhan Veli Kanık)

...

Her bahar doğa gençleşir, biz yaşlanırız.

“Bahar yorgunluğu” dediğimiz de bizim baharla uyumsuzluğumuzdur. Oysa Sevgi bahar gibidir; izin istemez  Bahar, Türk ve Acem şairlerinin önemli ilham konularından birini oluşturmuştur. Mevlana’nın şiirlerindeki güllerin açması, havanın mis gibi kokması  bahara vurgu yapılmıştır. Mevlana’da bahar algısı doğanın dirilişidir. Baharla birlikte sema ayinlerini Çelebi Hüsameddin’ in Meram’daki bağına taşıyan Mevlana, şiirlerinde herkesi baharın gelişini karşılamaya çağırmıştır;

■ Kutlu bahar, dost elçisi çıkageldi; sarhoşuz, âşık’ız, mahmuruz, kararımız yok. Bağ ve bahçeler kıştan kurtuldukları için sana şükür selamları gönderiyorlar. “

■ Ağaçlar kış günleri siyahlara bürünmüş matem elbiseleri giymişlerdi, çok ağladılar feryat ettiler de, sonunda güldüler açıldılar.”

Mevlana baharı seyretmeyi, can gözü ve gönül kulağı ile dikkat kesilmeyi önerir;

■ Toplamak için önce el kol salmak gerek, sonunda kol açıp oynayışta da topladıklarını serper, döker saçar. Yaratıcı, bahçede meclis kurdu ki, kuşlar, çalgılar gibi aferin demeye, nağmelerle ötüşmeye koyuldu.

■ Üveyk, kekliğe nerdeydin şimdiye dek der; o da, hani bir yer var ya der, orada ne mekan var, ne oturan, oradaydım.

Şahin, doğana der ki: Bu güzelim avları yokluktan kim avladı da yeryüzüne getirdi?

■ Gönül gözün dehlizidir; gönüle ne gelirse oradan göze gelir de bir şekle bürünüverir.

■ Sümbülün başı, sağa sola eğilmede; solunda bahar yelleri, sağında reyhanlar.

Mevlana’ya göre bahar ibret sahnesidir.

■Bahar mevsiminde sevgilinin yüzünden uzak olunca, bayram benim ne işime yarar?

Yiyip içip zevk u sefa sürmem neye yarar? De ki, sevgili olmayınca bağlarda bahçelerde yeşillik, çiçek yerine dikenler bitsin, bulutlardan yağmur yerine taş yağsın.”

■ Ey can! Bağ var bahar var, uzun boylu servi var. Biz bu güzel yerden, bu çevreden başka bir yere gitmeyiz. Ey can! Yüzündeki örtüyü aç, kapını kilitle. Şimdi bir biz varız, bir sen varsın. Ev bomboş!

...

Her mevsimin kendine özgü bir güzelliği vardır ancak bahar başkadır.  Baharda doğa canlanır, ağaçlarda özsuyu harekete geçer. Renk cümbüşü başlar, mavi, yeşil, eflatun, erguvan tüm renkler şaha kalkar.  Bahar düğün dernektir; vuslattır.

...

BAHARA ÖVGÜ

Cümbüşüne başladı yıldızlar gökyüzünde

Karları eridi Takkeli Dağın.

Beni yaşamaya bağlıyor sımsıkı

Yeşil yeşil gülmesi toprağın...

El etseniz avucunuzda yıldızlar

Hem içiniz gün kadar aydınlık.

Sonra bir rüzgâr esiyor kardeşim

Ilık mı, ılık...

Yol derseniz kısalmaya hazır

Gurbet aradan kalkar isterseniz.

Yem olma korkusu yok balıklarda,

İyiliklerin annesi deniz...

Erkek karınca dişisiyle sarmaş dolaş,

Bütün sevgiler ulu mavilikte.

Bu mevsim Tanrının nasibi bol

Kırlangıç da memnun, böcek de.

(A.Rıdvan Bülbül)