Çalışan Değil Çalışmayan Gazeteciler Ne Yapsın ?
■
Haksızlıklara isyan etmeyenler, onlardan gelecek her musibete
katlanmalıdır.
(Hz. Ali)
***
Çalışan Gazeteciler Bayramını da kutladık kutlamasına zihinlere bir soru takılı kaldı;
Çalışamayan gazeteciler ne yapsın?
Yanıtlar oldukça çeşitli;
Başka mesleğe atlasınlar!
Kendilerini beklemeye alsınlar!
Haklarını arasınlar!
Kalemlerini eğmesinler, kırsınlar.
İşten çıkarmaların saptayabildiğimiz üç ana nedeni var;
Birincisi:
konjonktürel,
İkincisi;
siyasal ve ideolojik,
Üçüncüsü:
ekonomik.
İrlanda asıllı Sheridan’ın basına ilişkin değerlendirmesi kulaklara küpedir;
■ “Dejenere bir Lordlar Kamarası, onların olsun, sefil bir Avam Kamarası onların olsun, dalkavuk bir mahkeme onların olsun, müstebit bir hükümdar onların olsun. Siz bana zincire vurulmamış bir basın verin yeter. Ben o zaman İngilizlerin özgürlüklerine kıl kadar dahi tecavüz edilemeyeceğini onlara göstereyim.”
***
“Sınır Tanımayan Gazeteciler” örgütü Basın özgürlüğü sıralamasında Türkiye’nin 178 ülke arasında 138. sırada bulunduğunu belirtirken Freedom’un araştırması da bunu yansıtıyor;
■ Dünya Basın Özgürlüğü sıralamasında 196 ülke arasında 106. dır.
Ülkemiz basın dünyasında ayrışma var;
Örneğin, Benim basınım, senin basının gibi.
Nesnellik algısı basının bu duruşuna göre değişmektedir. Hedef kitlelerdeki değişken görüşler genelde bu ayrışmadan yasıyor. Ancak ne var ki, doğru birdir;
■ Doğru olan, haklı olandır.
(A.Pope)
Basını siyasal bakılardan koruma ve gazetecilerin kaynaklara erişimini garanti altına alma amacına dönük 19 ülkeden 48 genel yayın yönetmeni ve gazeteci,“Basın Özgürlüğü için Avrupa Şartı” başlıklı bir belge düzenledi. Basın özgürlüğünün önemine vurgu yapılan ve 10 maddeden oluşan belge, çağdaş gazeteciliğin Anayasası niteliğindedir;
■
Hükümetler basının çeşitliliğine saygı göstermeli:
Basın özgürlüğü demokratik bir toplum için yaşamsaldır.
■
Hükümet basına müdahale edemez:
Sansür yasak olmalıdır. Tüm medyalarda, bağımsız gazeteciliğin kovuşturma, baskı ve hükümetin siyasi müdahalesine maruz kalmamasına yönelik garanti oluşturmalıdır. ■
Basın tehdit edilemez:
Bilgi ve görüş toplama ve yayma hakkı tehdit edilmemeli, kısıtlanmamalı ve cezalandırılmamalıdır.
■
Gazetecilerin kaynakları korunmalı;
Gazetecilerin kaynakları sıkı bir şekilde korunmalıdır. Bilgi kaynaklarının ya da editoryal gizliliğin ortaya çıkarılması için gazetecilerin çalışma alanlarının aranması, gazetecilerin izlenmesi kabul edilemez.
■
Yargı, basını korumalı:
Devlet, gazetecilerin görevlerini yerine getirirken bağımsız bir yargı sisteminin ve yetkililerin korumasından yararlanmasını sağlamalıdır.
■
Hükümetin ekonomik yaptırımı kabul edilemez;
Basının ekonomik varlığı ve bağımsızlığı, devlet denetimdeki kurumlar ve organlar tarafından tehlikeye atılmamalı.
■
Devlet medyanın bilgiye erişim özgürlüğünü engellememeli;
Devlet Bilgi sağlama görevlerini desteklemelidir.
■
Yabancı gazetecilere kolaylık;
Medya
ve gazeteciler, dışarıdakiler de dahil tüm bilgi ve kaynaklara erişme hakkına sahiptir.
■
Medyaya özgürce erişim esas:
Her devletin halkı, ulusal- yabancı medya ve bilgi kaynaklarına serbest erişebilmelidir.
■
Devlet gazeteciliği etkileyemez:
Devlet gazetecilik mesleğine girişi kısıtlamamalıdır.
Dünya Ekonomik Forumunca, Küresel Bilgi Teknolojisinin 406 sayfa tutan Raporu da yayınladı; Türkiye’nin yeri yine değişmedi. Dünyada basının en özgür sayıldığı on ülke;
Danimarka 6.90, İsveç 6.90, Hollanda 6.85, Almanya 6.78, Norveç 6.76, Finlandiya 6.74, İsviçre 6.73, İsrail 6.60, Yeni Zelanda 6.57, Kanada 6.56..ABD 24, İngiltere 32’nci sırada.
■ Basın hürriyeti kalkarsa, vicdan, eğitim, konuşma hürriyetleri de kalkar. (
Roosevel)
Bakmadan Geçme