2027'de çiftçiden ne kadar ürün alınacak? İşte hedefler

AA muhabirinin 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'ndan yaptığı derlemeye göre gelecek yıl KİT'lerin üst yönetiminde kurumsal yönetim anlayışı güçlendirilecek.

Kamu işletmelerinin ve yönetim kurullarının hesap verebilirliğinin artırılması amacıyla KİT'lerin statü ve konumları yeniden belirlenecek. Yönetişim reformu kapsamında bu işletmelerin faaliyetleri, ticari olan ve olmayan ayrımına göre yeniden sınıflandırılacak.

KİT'lerde nitelikli personel istihdamı sağlanacak. Özel sektörle rekabet halinde olan, ileri teknoloji, AR-GE ve bilgi birikimi gerektiren faaliyet alanlarında çalışan KİT'lerde, esnek ve rekabet edici ücret düzenlemeleriyle nitelikli personel istihdamını kolaylaştırmaya yönelik adımlar atılacak.

Bu kuruluşlarda kamusal ve ticari faaliyetlerin ayrıştırılmasını sağlayacak etkin maliyet muhasebe sistemine geçilecek. Dijital dönüşüm perspektifiyle mevcut bilgi sistemi altyapısı iyileştirilecek.

KİT'lerin 2027 yılında 754,2 milyar lira yatırım yapması hedefleniyor

Türkiye'de Ekim 2026 itibarıyla 19 KİT faaliyet gösteriyor. Bu kuruluşlara ek olarak özelleştirme programında bulunan ve yüzde 50'den fazla kamu payı olan Türkiye Denizcilik İşletmeleri (TDİ) AŞ, Sümer Holding AŞ ve Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ (ADÜAŞ) KİT dengesi kapsamında izleniyor.

Bu kapsamda bulunan KİT ve özelleştirme portföyünde izlenen kuruluşların 2027 yılında 137 milyar lira finansman fazlası vermesi öngörülüyor. Makroekonomik büyüklükler ile enerji ve gıda fiyatlarının öngörülen seviyede seyretmesi, programlanan fiyat ayarlamalarının yapılabilmesi, söz konusu hedefe ulaşmada önem taşıyor.

KİT'lerin 2027 yılında 754,2 milyar lira yatırım yapması hedefleniyor. Toplam KİT yatırımları içinde önemli paya sahip olan Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), Karadeniz'de keşfettiği doğal gaz rezervine yönelik Sakarya Doğal Gaz Sahası Geliştirme Projesi'ne devam edecek. Bu kapsamda gaz arzının 2027'de artması hedefleniyor.

TPAO, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ), Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) ve Elektrik Üretim AŞ'nin (EÜAŞ) yatırımlarının finansmanının bir kısmının dış proje kredilerinden karşılanması planlanıyor.

Gelecek yıl TMO'nun 5 milyon ton buğday ve 1,5 milyon ton mısır, ÇAYKUR'un 700 bin ton yaş çay, TürkŞeker'in 7,4 milyon ton şeker pancarı alımı yapması öngörülüyor.

Özelleştirilmesi planlanan varlık ve tesislere ilişkin işlemler tamamlanacak

Programa göre özelleştirme portföyünde bulunan şirket ve varlıkların özelleştirilmesine devam edilecek. Özelleştirme potansiyeli olan yeni şirket ve varlıklar portföye dahil edilecek.

Özelleştirme sürecinde uzun vadeli sektörel öncelikler çerçevesinde ve belirlenmiş bir program kapsamında halka arz dahil olmak üzere yeni ve alternatif modeller kullanılacak. İşletme hakkı devri yöntemiyle özelleştirilmesi planlanan varlık ve tesislere ilişkin işlemler tamamlanacak.

Yedieminlik hizmetlerinin özelleştirilmesinin hazırlık çalışmaları kapsamında, sektörel analiz ve değer tespit çalışmalarına yönelik danışmanlık faaliyeti alınacak. Özelleştirme planlamasında yer almayan şirket, varlık ve hizmetlerin kapsam ve programa alınmasına yönelik hazırlık çalışmaları yapılacak.

Öte yandan, 2027'de bütçe içi Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu ile bütçe dışı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik, Savunma Sanayii Destekleme ve Özelleştirme fonlarından oluşan fon gelirlerinin 2027'de 823,2 milyar lira, fon giderlerinin 724,2 milyar lira, fon sistemi gelir-gider fazlasının da 99 milyar lira olması hedefleniyor. Söz konusu dönemde Özelleştirme Fonunun 148 milyar lira özelleştirme geliri elde etmesi bekleniyor.