YAZARLAR

Sisler Şehri - Rıdvan Bülbül - Yeni Meram Gazetesi

 

Sisler bulvarı’nda seni kaybettim
Sokak lambaları öksürüyordu
Yukarda bulutlar yürüyordu
Terkedilmiş bir çocuk gibiydim
Dokunsanız ağlayacaktım
Yenikapı’da bir tren vardı

(Attila İlhan)
***
Ne zaman yaşadığımız şehir sislerin egemenliğine girse, dudaklarımdan Attila İlhan’ın ünlü “Sisler Bulvarı” adlı şiirinin dizleri gönül defterinden hareket eder ve dudaklarımdan dökülürler;

Attila İlhan Konya’nın yabancı değil oysa. Babası Bedri İlhan uzun yıllar Konya’da Vali Yardımcılığı görevinde bulundu. Zayıf yapılı,  naif bir yöneticiydi, birisi kız ikisi erkek üç çocuğu vardı; Çolpan, Attila ve Cengiz. İlhan kardeşlerle Hükümet konağında karşılaşır köşe başındaki pastaneye giderek edebiyat, sanat ve düşün üzerinde söyleşide bulunurduk. Ünlü şair Konya’da sisli bir havayı solusaydı, kuşkusuz bir başka Sis şiiri yazardı;

    Sisler Şehri!

Sisler bulvarı’nda öleceğim

Sol kasığımdan vuracaklar

Bulvar durağında düşeceğim

Gözlüklerim kırılacaklar

Sen rüyasını göreceksin

Çığlık çığlığa uyanacaksın

Sabah kapını çalacaklar

Elinden tutup getirecekler

Beni görünce taş kesileceksin

Ağlamayacaksın, ağlamayacaksın!

(Attila İlhan)

Sis, yatay görüş mesafesini 1Km’nin altına düşüren meteorolojik bir olaydır. Stratus bulutunun yerde ya da yere yakın düzeyde oluşması olarak da bilinir. Yerle temas eden hava içindeki su buharının yoğunlaşması ya da donarak kristalleşmesi sonucu ortaya çıkan su damlacıkları veya buz kristallerinden oluşur.

Sis içinde çisenti biçiminde çok hafif yağış olabilir. Tarımsal açıdan yararları varsa da güneşe engel olduğu için deniz, kara ve hava ulaşımında olumsuz etkilere de yol açmaktadır.

Sis Türleri:

A- Hava Kütlesi Sisleri:

1) Radyasyon sisi:

Açık ve durgun gecelerde ısı kaybı sebebiyle yer yüzeyi ve yüzeye yakın hava soğur. Yerden yukarı doğru yükseklik arttıkça atmosferde ters bir sıcaklık dağılımı ortaya çıkar. Alt seviyelerde hava soğuktur. Yükseklik arttıkça sıcaklık da artar. Soğuma havanın çiğ noktasına kadar inerse sis meydana gelir. Gece başlar, gündüz hava ısınınca, öğleye doğru ortadan kalkar.

2) Adveksiyon (Yatay Hava Hareketi) Sisi:

Sıcak ve nemli havanın soğuk bir yüzey üzerine hareketi ile alt katmanların soğuyarak su buharının yoğunlaşması sonucu oluşur.

3) Oroğrafik (Yer Şekili) Sis:

Yatay hareket eden havanın yer şekli

Etkisiyle yükselerek soğuması sonucu oluşan sislerdir. Yer şekli etkisiyle yükselme hafif hafif ve yataya yakın olmalıdır.

B- Cephe Sisleri:

Karşılaşan iki farklı hava kütlesinden sıcak olanın soğuk üzerinde yükselerek soğuması sonucunda meydana gelen sislerdir.

Ne zaman sis bölgeyi esir alsa, ulaşımda büyük aksamalar olur. Örneğin, uçak seferleri ya iptal edilir ya da ertelenir. Kara yolu ulaşımında da trafik kazalarında artış gözlenir. Hava kirliği mi? Katlanır, gider, nefes alamaz,

yürüyemezsiniz, hatta gülemezsiniz  bile.!

Yapacak fazla bir şeyiniz yoktur; doğa olayıdır dersiniz, geçersiniz!

Sisin Sanat, kültür ve edebiyat Dünyasında  ayrı bir önemi vardır. Romanlara, öykülere, şiirlere, resimlere konu oluşturmuştur. Çoğu şairler sisten ilham almışlardır. Örneğin Yahya Kemal gibi:

“Bir devri lanetiyle boğan şâirin “Sis”i.
Vicdan ve ruh elemlerinin en zehirlisi.    Hülyâma bir ezâ gibi aksetti bir daha;
Örtün! müebbeden uyu! ey şehr! -O bedduâ”

Yazar Miguel de Unamuno’nun büyük yankı uyandıran romanın adı Sis’tir.

Milli Eğitim eski Bakanlarından merhum Hasan Ali Yücel’in “Sis” adlı Romanı Türk  Klasikleri arasında yerini almıştır.

Özellikle polisiye romanlarıyla ünlenen Ahmet Ümit’in en çok okunan romanlarından biri de Sis ve Gecedir.(1996)

Türkçemizde öz bir söz vardır;
“Güzel gelecek günlerin gecesi, sisli olurmuş.”

Geceler sisler içinde dolaşalım dolaşmasına sabahımız güneş gibi pırıl pırıl aydınlık, renk cümbüşü içinde olsun.

Bir Damla;
Sisler bulvarı’na akşam çökmüştü
Omuzlarımıza çoktan çökmüştü
Kesik birer kol gibi yalnızdık
Dağlarda ateşler yanmıyordu
Deniz fenerleri sönmüştü
Birbirimizin gözlerini arıyorduk.
(Attila İlhan)

> Yeni Meram >Yazarlar > Sisler Şehri
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Yeni Meram'a aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan YENİ MERAM veya yenimeram.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.