YAZARLAR

Geçmiş zaman olur ki, hayali cihan değer diyen Yahya Kemal’i anarak ve 26 Eylül 1918 Perşembe tarihine geri giderek, Konya Valisi Ahmet Muammer beyin Akşam Gazetesi’ne verdiği mülakattan bazı satırları sizlerle paylaşmak istiyorum.

O yıllar, I.Dünya Savaşının hüküm sürdüğü yıllar. Savaş devam ederken Konya hakkında mülakat veren Vali neler söylememiş ki.

‘Her gün öğleden sonra neşrolunur’ diye yazılı Akşam Gazetesi’nin 7. Sayısının 3.sayfasında “Konya Valisi ile Mülakat” başlığı ile yayınlanmış yazı.

Yıl 2013, şu anda üzerinden 95 yıl geçmiş bir mülakat.

Mekanı cennet olsun Konya Valisi Ahmet Muammer Bey şöyle diyor, “Konya Anadolu’nun ortasında bulunmak itibarıyla ziraate en müsait bir merkezdir. Mahallin bir iki ufak ihtiyacı temin edilirse Konya Vilayeti Trablus, Şam, Musul vesaire gibi İstanbul’u da besleyebilir. Şimdiki halde Konya’nın en mühim ziraat menbaı, ahiren kurutulan Karaviran gölüdür. Beğşehri Gölü’nden ve sair ırmaklardan beslenerek göl halini almış olan bu münhatt arazi kanal inşaatı ile kurutulmuştur. Eğer Karaman Suğlası denilen mahalde kurutulacak olursa gelecek sene için pek büyük bir varidat temin eder. Bu sene kısmen zer’edilen Karaviran gölünden 45 milyon kilo zahire alınabilecektir. Gelecek sene bu mikdarın 100 milyona iblağı kabildir. Bu sene Konya ovasında ziraat fena neticeler vermedi…

Konya ovasını Anadolu’nun en mühim erzak hazinesi haline getirmek için suya pek lüzum var. Konya’nın geniş meraları var. Bu mer’alarda zer’iyyat yapabilmek için muntazam yağmurlar yağmalı bunun içün’de ormanlara ihtiyac var. Civarda ormanlar tezyid edilirse yağmurlar çoğalır ve zer’iyyat çoğalır. Diğer taraftan boğazlara da sedler inşa edilerek suların cereyanı intizam altına alınmalıdır. Konya’da birde şeker fabrikasına ihtiyaç vardır. Çünki, Numune çiftliğinde bu sene hiç misli görülmemiş pancar yetiştirdik. Bu pancarlar içinde tanesi 13 kilo ağırlığında olanlar vardır. Yüzde 22 şekeri haizdir. Halbuki mesela Sivas pancarında yüzde 18, Erzurum’da 21 nispetinde şeker vardır. Bu sene pancar mahsulünden 60 bin lira varidat alınmıştır. Gelecek sene bunun yüz bin liraya iblağı muhakkaktır. Bu fabrikayı işletecek kömürde var. Çay istasyonuna 25 kilometre mesafede Yalvaç kazasına tabi Yarıkkaya nam mahalde kesif bir kömür madeni tabakası keşfedildi. Ve tahlil edildi. Bu maden linyit değil. Brön denilen kömürdür.

Konya Valisi Ahmet Muammer Bey, savaşın ortasında ve Osmanlı’nın son günlerinde Konya için çok önemli tespitlerde bulunmuş.

Bu tespitler Konya’da Cumhuriyet dönemi öncesi Konya Tarımı hakkında oldukça kıymetli.

Vali Bey, Konya’ya Şeker Fabrikası istiyor. Orman istiyor. Barajlar ve göletler istiyor. Ve mutlaka ovanın sulanması gerektiğine yani suya dikkat çekiyor.

Hem de savaşın tam ortasında.

Numune çiftliğinde yetiştirilen 13 kiloluk pancara ne dersiniz?

Ya pancarın yüzde 22 şekere haiz olduğunun açıklanmasına!…

Kurulacak Şeker Fabrikasına, lazım olacak, kömürün nereden getirileceği konusu dahi Vali Beyin bilgisi dahilinde.
Konya’nın su ihtiyacının temini ile nereleri besleyebileceğinin hesabını dahi yapmış Ahmet Muammer Bey.

Ahmet Muammer beyin bu yerinde ve çok değerli tespitlerinin o günlerde Akşam Gazetesi’ne verdiği mülakattan ileriye gidemediğini görüyoruz.

I.Dünya Savaşı’nın hemen ardından işgal edilen Anadolu, Osmanlı’nın çöküşü, İstiklal mücadelesi, Anadolu topraklarının işgalcilerden ve isyancılardan temizlenmesi, ardından Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu takip eden yılların gelmesi Konya’ya uzun bir bekleme süreci getirdi.

Eylül ayı Konya için aslında oldukça uğurlu bir ay desek yeri

Ahmet Muammer Beyin oldukça isabetli tespitlerinin üzerinden tam 36 yıl geçtikten sonra yine bir Eylül ayında 19 Eylül 1954 tarihinde Şeker Fabrikası açılır Konya’ya…

Ormanlarla buluşması, ormanlara ağırlık verilmesi de Bedrettin Demirel Paşa’nın 1980 sonrasındaki gayretleriyle gerçekleşir.

Barajlar, göletler, setler, kanallar ve Mavi Tünel gibi rüyaların gerçekleşebilmesi içinde kademeli olarak son 80-90 sene bekler Konya.

Mavi Tünel için ise bir asrı aşan bir süre beklemiştir.

Konya ovası Vali Ahmet Muammer Beyin sözlerini teyit etmekle kalmadı, 13 kiloluk pancarlarında daha fazla kilolara erişen pancarlar yetiştirdi.

Şeker yüzdesi en yüksek pancarın Konya’da yetiştiği gerçeğini ilk söyleyen adamdı Ahmet Muammer Bey.

Konya Şeker ve Pankobirlik Genel Başkanı Recep Konuk, Ahmet Muammer Beyin bu mülakatını değerlendirmelidir. Konya Valiliği ve Konya İl Tarım Müdürlüğü Vali Ahmet Muammer Beyin Konya ziraati ile ilgili görüşlerini dikkate almalıdır.

Konya Büyükşehir Belediyesi, bir vefa ve hoşgörü şehri olan Konya’da Vali Ahmet Muammer Beyin adını yaşatmak adına girişimlerde bulunmalıdır.

Sevgili okurlar!…

Bu makale, Büyükşehir Belediyesi tarafından neşredilen K+ 3 aylık Şehir Kültürü Dergisinin 2. sayısının 62-65 sayfalarında yer alıyor.

Böyle kıymetli bir makaleye yer verdikleri için kendilerine teşekkür ediyorum.

Şu anda Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Üyesi olan Dr. İbrahim Demirci’ye bu kıymetli mülakatı Konya’ya kazandırdığı ve yayınladığı için kalbi teşekkürlerimi sunuyorum.

> Yeni Meram >Yazarlar > Konya Valisi Ahmet Muammer Bey…
Yasal Uyarı: Yayınlanan köşe yazısı/haberin tüm hakları Yeni Meram'a aittir. Kaynak gösterilse dahi köşe yazısı/haberin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz.
Ancak alıntılanan köşe yazısı/haberin bir bölümü, alıntılanan habere aktif link verilerek kullanılabilir. Ayrıntılar için lütfen tıklayın.

ÖNEMLİ NOT: Bu sayfalarda yayınlanan okur yorumları okuyucuların kendilerine ait görüşlerdir. Yazılan yorumlardan YENİ MERAM veya yenimeram.com.tr hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.